Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Jak pozbyć się szkodników?

jak zwalczac szkodniki roslinRośliny czasami stają się obiektem ataku szkodników. Symptomy na ogół sa dobrze widoczne: rośliny więdną, słabiej rosną lub nie wydają kwiatów; na liściach, pędach czy korze moga się pojawiać charakterystyczne zmiany chorobowe. Ogród, nawet najbardziej zadbany, co pewien czas staje się miejscem inwazji. Późną wiosną i wczesnym latem, gdy jest już dość ciepło, możemy spodziewać się ataku z ziemi i powietrza - roślinom zaczynają zagrażać owady, ślimaki, a także dolegliwości związane z infekcjami grzybiczymi. Początkowo ślady ich obecności są nieznaczne i trudno je dostrzec, jednak z czasem obgryzionych liści i łodyg nie da się nie zauwazyć. Jeśli chcemy wygrać bitwę ze szkodnikami, najlepiej reagować od razu, gdy tylko pojawią się pierwsze oznaki ich działalności. Zanim jednak sięgniemy po środek do zwalczania szkodnika (zwłaszcza chemiczny), powinniśmy się upewnić, jak można intruza zwalczyć. Poprawna diagnoza jest niezbędna, by wybrać skuteczny preparat lub metodę.

MSZYCE I INNE OWADY

Mszyce bywają czarne, zielone lub popielatoszare. Żerują przede wszystkim na młodych łodygach i bardzo szybko się rozprzestrzeniają. Mszyce nakłuwają skórę liści i wysysają soki, co osłabia roślinę i wywołuje zniekształcenia tkanek. Kleiste odchody szkodników to dobra pożywka dla grzybów sadzakowych, które pokrywają blaszkę czarnym nalotem.

Mszyce roznoszą różne choroby wirusowe roślin, na przykład wirus mozaiki spotykany na pomidorach i wielu roślinach ozdobnych. Kiedy populacja osiągnie odpowiednią liczebność, rozwijają się uskrzydlone osobniki, które przenoszą się na następną roślinę, by założyć nową kolonię.

Profilaktyka. Rośliny nadmiernie nawożone, o mocno wybujałych pędach, lecz słabych tkankach są bardziej podatne na
atak tych szkodników. Inwazji sprzyja też wysoka temperatura i mała ilość opadów w sezonie.

Zwalczanie. Małe kolonie mszyc można zwalczać bez użycia chemii - obcinając i paląc porażone pędy albo zmywając owady silnym strumieniem wody. Kiedy roślina jest mocno zaatakowana, można użyć jednego z preparatów - Decis Ogród 015 EW, Mospilan 20 SP, Confidor 200 SL, Polysect 003.

Prawdziwym utrapieniem mogą też być przędziorki - maleńkie pajączki, które rozpoznajemy po oprzędach widocznych na liściach. Zwalczamy je jednym z preparatów - Nissorun 050 EC, Polysect 003 lub Talstar 100 EC.

Poskrzypki, pchełki oraz stonkę zlikwidujemy szybko za pomocą jednego z insektycydów - Basudin 025 EC, Bulldock 025 EC, Karate 025 EC lub Mospilan 20 SP.

WSZĘDOBYLSKIE ŚLIMAKI

Mogą powodować w ogrodach olbrzymie szkody. Największym zagrożeniem dla roślin są ślimaki bezmuszlowe: pomrowy, pomrowiki i śliniki. Zjadają siewki, rozsadę, kwiaty i liście. Żerują nocą oraz w deszczowe dni. W dzień jednak się kryją, więc trudno je zwalczać. Najskuteczniejsze są metody mechaniczne, czyli ręczne zbieranie ślimaków, likwidowanie ich kryjówek (lubią chować się pod stertami kamieni) i odchwaszczanie grządek.

Pułapki. Ślimaki są amatorami piwa. Można to wykorzystać, wlewając je do wkopanego w ziemię pojemnika. Co kilka dni wyrzucamy złowione ślimaki i wlewamy świeżą porcję piwa.

Odstraszanie. Jeśli ślimaków jest dużo, grządki można „ogrodzić” obsypując trocinami, mączką dolomitową lub mieszaniną piasku z talkiem technicznym (1 kg piasku na 300-400 g talku). Po każdym deszczu taki zabieg trzeba powtarzać. Odstraszająco na ślimaki działa też ałun, czyli siarczan potasowo-glinowego (5 g tego środka rozpuszcza się w 1 1 wody).

Sprzymierzeńcy. W walce ze ślimakami pomocni są ich naturalni wrogowie - żaby, jeże i ptaki.

Zwalczanie. Przy masowej inwazji ślimaków można użyć specjalnych preparatów. Skuteczne to Ślimak-Stop 47FG, Ślimakol 06 GB, Ślimax 04 GB, Mesurol AIimax 02 RB oraz Glanzit 06 GB. Preparaty te rozprowadzamy wokół roślin, unikając przy tym zabrudzenia liści.

WALKA Z GRZYBAMI

Najbardziej rozpowszechnionymi w naszych ogrodach chorobami powodowanymi przez grzyby, są mączniaki, rdze, zgnilizna i szara pleśń. Grzyby-pasożyty wnikają do rośliny za pomocą cieniutkich nitkowatych tworów zwanych strzępkami, które przerastają liście, łodygi, pędy. Z jednego okazu na drugi przenoszą się za pomocą mikroskopijnych zarodników, które grzyb wytwarza na powierzchni rośliny. Podatne na choroby grzybowe są zarówno rośliny ozdobne, jak i warzywa.

Profilaktyka. Jest najważniejsza w walce z grzybami - zapobiegawcze opryski uniemożliwiają wnikanie strzępków do tkanek zdrowych roślin i uszkadzaniu ich. Trzeba także pamiętać, że chorobom grzybowym sprzyja wilgoć. Unikajmy zatem moczenia liści roślin podczas podlewania. Najlepsze rezultaty daje system nawadniania kropelkowego, który dostarcza wodę wprost do korzeni.

Objawy. Mączniak objawia się szarawobiałym nalotem na liściach i młodych łodygach. Symptomy rdzy to plamy na spodniej stronie liści w kolorze żółtopomarańczowym przechodzącym w czerń. O zakażeniu zgnilizną świadczą miękkie, mokre, ciemnobrązowe plamy. Szara pleśń wywołuje najpierw brązowienie tkanek, na których później pojawia się szary pylący kożuch.

Zwalczanie. Porażone części musimy wyciąć, a całą roślinę spryskać jednym z preparatów - Baymat AE, Antifug 20 SL, Nimrod 250 EC, Biosept 33 SL, Biochicol K-Al. Zabiegi należy stosować przynajmniej raz na tydzień i kilkakrotnie powtarzać.

BIOPREPARATY

Preparaty do ochrony roślin możemy sporządzić samodzielnie, wykorzystując właściwości ogrodowych roślin lub kupić je w sklepach ogrodniczych. Tak zwane biopreparaty są wytwarzane na bazie naturalnych substancji roślinnych. Do ich produkcji wykorzystuje się także naturalnych wrogów szkodników: bakterie, grzyby, wirusy, nicienie, drapieżne i pasożytnicze owady.

Biopreparaty są bezpieczne dla ludzi, domowych zwierząt oraz ryb i innych organizmów wodnych, a także pszczół i pozostałych pożytecznych owadów. Można nimi chronić uprawiane w ogródku owoce i warzywa nawet do dnia zbioru plonów.

Bio Blatt 25 EC. Na bazie lecytyny; do zwalczania mączniaków prawdziwych na warzywach i roślinach ozdobnych.

Biochicol 020 PC. Na bazie chitozanu; zwalcza choroby grzybowe i bakteryjne warzyw. Chroni rośliny ozdobne przed mączniakami, rdzami, plamistością liści, fuzarium i fytoftorozą.

Biosept 33 SL. Ekstrakt z nasion i miąższu grejpfruta. Działa na mączniaki prawdziwe i rzekome, a także grzyby wywołujące plamistość liści i kwiatów, rdze oraz szarą pleśń. Podnosi odporność roślin.

Polyversum. Wykorzystuje pasożytniczy grzyb Pythium oligandrum; zwalcza zgorzele siewek i zgnilizny korzeniowe wywołane patogenami glebowymi. Stymuluje wzrost roślin.

Bioczos BR. Na bazie czosnku; odstrasza połyśnicę marchwiankę, mszyce na koprze, bobie i buraku ćwikłowym, pchełki, śmietki kapuścianą i cebulową.

Larvanem. Zawiera nicienie odmiany Heterorhabditis bacteriophora, zwalcza bytujące w glebie larwy opuchlaków.

Nemasys G. Zawiera nicienie z gatunku Heterorhabditis megidis, skuteczny na pędraki chrabąszczy.

Nemaslug. Zawiera rasę nicieni Phasmarhabditis hermaphrodita, zwalczających ślimaki.

OWADZI SPRZYMIERZEŃCY

Nasze rabatki to miniaturowy tętniący życiem ogród zoologiczny. Obfitość owadów nie jest tu niczym złym. gdyż tylko niektóre z nich dają się we znaki ludziom lub roślinom. Wiele zaś jest wręcz naszymi sprzymierzeńcami. Według badań amerykańskich ekonomistów-przyrodników zysk, jaki przynoszą owady zjadające szkodniki roślin w skali globalnej, około 800 razy przewyższa sumę strat ze strony innych owadów - roślinożernych. Istnieją całe zastępy gatunków, które nie stają się szkodnikami tylko dlatego, że „siedzą im na karku” inne owady.

BIEDRONKI (Coccinellae)

Najpopularniejsze są dwukropka i siedmiokropka, ale w Polsce żyje aż 77 odmian biedronek. Poszczególne drzewa i krzewy, a nawet zioła mają „swoje" biedronki, które często żywią się szkodnikami. Wyrośnięta larwa siedmiokropki rozwija się kosztem niemal 3 tys. mszyc. Dorosła jest jeszcze bardziej wydajna: potrafi skonsumować do 240 sztuk w ciągu jednego dnia. Przeciętna biedronka w ciągu życia pożera około 50 tys. tych szkodników.

BARCIEL PSZCZOŁOWIEC (Trichodes apiarius)

Lubi objadać się pyłkiem róż, malin i jeżyn. Ale chętnie też zasadza się na mniejsze owady, w tym także na zlatujące się do kwiatów szkodniki. Jest tez jednym z najładniejszych chrząszczy. O ile dorosłe chrząszcze są pomocne w zwalczaniu szkodników, to ich larwy są... szkodnikami. Samice składają jaja w gniazdach pszczół i innych błonkówek, a larwy barciela rozwijają się kosztem prawowitych lokatorów.

BIEGACZ OGRODOWY (Carabus hortensis)

Chrząszcz z grupy biegaczy zwanych kiedyś „szczypawkami” (nie wiadomo dlaczego). Biegacze, czyli gatunki z rodzaju Carabus, są prawnie chronione z powodu urody, a także z pożytków, jakie nam przynoszą. To drapieżniki, między innymi nieposkromieni łowcy ślimaków. Biegacze trzymają w szachu także inne szkodniki, nie fruwają i są przywiązane do miejsc, które zasiedlają. Ich obecność w ogrodzie to dobry sygnał.

PASIKONIK ZIELONY (Tettigonia viridissima

Owady te słyną z tego, że wypełniają letnie popołudnia i wieczory swym nieustającym graniem. Ale pasikoniki nie zajmują się wyłącznie muzykowaniem. W odróżnieniu od szarańczowatych (czyli tak zwanych koników polnych), pasikoniki nie są bowiem jaroszami. Dobrze rozwinięty aparat gębowy, długie czułki, dobrze wykształcone oczy i silne nogi czynią je sprawnymi myśliwymi, którzy polują w nocy na uśpione owady.

EKOLOGICZNE ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN

Substancje czynne zawarte w niektórych roślinach pomagają odstraszyć szkodniki lub wręcz się ich pozbyć. Z roślin tych robi się wyciąg (zwany też nastojem - rośliny zalewa się zimną wodą na 12 do 24 godzin, po tym czasie wyciąg jest gotowy do użytku; nie należy przechowywać go dłużej niz jeden dzień), wywar (rośliny zalewa się wodą na 12 do 24 godzin i gotuje na niewielkim ogniu przez 20-30 minut; wywaru można użyć do podlewania, gdy tylko ostygnie) lub napar (rozdrobnione rośliny zalewa się gorącą wodą i zostawia pod przykryciem do ostygnięcia)

Mszyce: aksamitka, liście bzu czarnego, cebula, czosnek, mniszek lekarski, pokrzywa, rumianek, skrzyp polny, wrotycz, nać ziemniaka, liście rabarbaru, zywokost lekarski.

Przędziorki: cebula, pokrzywa, mniszek lekarski, liście pomidora, rumianek, skrzyp polny, nać ziemniaka.

Gąsienice motyli: bylica piołun, krwawnik, nać pomidora, rumianek, wrotycz, nać ziemniaka.

Ślimaki: bylica piołun, paprocie (orlica pospolita i narecznica samcza), begonia stale kwitnąca.

Szara pleśń: cebula, czosnek, skrzyp polny, pokrzywa.

Mączniak: czosnek, skrzyp polny.

Rdze: skrzyp polny, wrotycz.

Czarna plamistość róży: skrzyp polny.

Przykładowe przepisy:

Wyciąg z pokrzywy. Zwalcza owady (głównie mszyce) i zwiększa odporność roślin. 1 kg świeżej pokrzywy moczymy przez kilka godzin (najwyżej dobę) w 10l zimnej wody. Rośliny opryskujemy odcedzoną cieczą.

Napar z cebuli i czosnku. Działa na grzyby chorobotwórcze.

75 g rozgniecionego czosnku i cebuli zalewamy 10 litrami wrzącej wody i zostawiamy pod przykryciem na co najmniej pięć godzin. Nierozcieńczonym płynem podlewamy glebę i opryskujemy rośliny. Czosnek i cebula zawierają siarkę i naturalne antybiotyki.