Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Gdzie kryją się szkodniki przed zimą?

Gdzie kryją się szkodniki przed zimą?

Szkodniki są doskonale przystosowane do zimowego okresu braku pokarmu i niskich temperatur. Przed zimą w ich ciele zachodzą duże zmiany. W płynach ustrojowych owadów pojawiają się znaczne ilości cukrów, dlatego ich tkanki nie zamarzają. Szkodniki wyszukują zaciszne kryjówki, w których muszą przeczekać długi okres chłodnych dni. W zależności od gatunku, zimują bądź w stadium jaja, larwy, poczwarki, bądź jako odrętwiałe osobniki dorosłe.

Na kryjówki wybierają najróżniejsze miejsca, które zasiedlają pojedynczo lub grupowo. Te, które zimują w towarzystwie, można łatwo zauważyć i zniszczyć, natomiast znacznie trudniej jest dostrzec szkodniki rozmieszczone pojedynczo. Naszym zadaniem będzie więc odszukanie ich i zniszczenie jesienią lub zimą, aby nie sprawiały nam zbyt dużo kłopotu wiosną, gdy ruszy wegetacja.

Na drzewkach i krzewach owocowych bez większego trudu możemy zauważyć zimowiska kuprówki rudnicy i niestrzępa głogowca. Te groźne szkodniki drzew owocowych budują specjalne "gniazda zimowe", w których przebywają liczne gąsienice. Mniejsze gniazda, ale zawierające do 100 gąsienic każde, budują larwy niestrzępa głogowca. Są to 1-3 zeschnięte liście, przyczepione delikatną nitką przędzy do gałęzi tak, że zwisają luźno. Wewnątrz liści znajdują się ukryte w luźnych kokonach gąsienice, które w drugiej połowie marca opuszczają „gniazda" i zaczynają żerować na rozwijających się pąkach, a później na liściach. Również „gniazda zimowe" niestrzępa należy zbierać i niszczyć.

Brudnica nieparka, pierścienica nadrzewka i znamionówka tarniówka składają zimujące jaja nie pojedynczo, lecz w złożach. Duże zgrupowania jaj tych szkodników można łatwo zauważyć na drzewie. Brudnica nieparka, odkłada na pniach drzew i u podstawy grubych konarów żółtobrunatne, owalne, nieregularne w kształcie „poduszeczki" długości kilku centymetrów. Są to jej złoża jajowe. Jaja są składane najczęściej na dolnych częściach pnia, ale również można je znaleźć na ścianach domów i płotach. W kwietniu z jaj wylęgają się gąsienice i żerują na młodych listkach. Drobne i gęsto owłosione gąsieniczki mogą być wtedy przenoszone przez wiatr na znaczne odległości. Są one bardzo żarłoczne i powodują nawet gołożery. Każda znaleziona „poduszeczka" powinna być dokładnie zeskrobana z pnia drzewka i zniszczona.

Na jednorocznych lub dwuletnich gałązkach jabłoni i śliw znajdują się szare pierścienie jaj złożonych przez pierścienicę nadrzewkę. Gąsienice wylęgają się z jaj w okresie pękania pąków i żerując nocą niszczą rozwijające się pąki, młode i starsze listki. Żer żarłocznych gąsienic trwa do końca czerwca. Starsze gąsienice tworzą na drzewach gęste oprzędy ("lustra"), w których są liczne, nieruchome za dnia, niebiesko - szare gąsienice z kolorowymi pasami wzdłuż ciała. Koniecznie trzeba zeskrobywać pierścienie jaj zimą, a w okresie cięcia zimowego ścinać i niszczyć gałązki ze złożami. Wiosną należy niszczyć dobrze widoczne "lustra" z gąsienicami.

W koronach drzew zauważyć też można przymocowane przędzą do gałęzi suche liście ze złożami jaj znamionówki tarniówki. Złoża te widoczne są z odległości kilku metrów. Jaja mają kubeczkowaty kształt, barwę białą z ciemniejszą środkową częścią. Wylęg gąsienic odbywa się w maju, w czasie kwitnienia i bezpośrednio po kwitnieniu jabłoni. Gąsienice żerując gromadnie niszczą najpierw młode liście i zawiązki, a potem liście starsze. Są bardzo żarłoczne. Należy jaja szkodnika razem z liśćmi zdejmować z drzew i palić.

Aby znaleźć drobne zimujące jaja przędziorków, mszyc, miodówki jabłoniowej i piędzika przedzimka należy oglądać pod lupą ścięte odcinki gałązek i krótkopędów. Można do tego celu wykorzystać też gałązki, które są usuwane z drzew w czasie wczesnowiosennego cięcia drzew wykonywanego w celu prześwietlenia i formowania korony. Samice piędzika przedzimka składają jaja jesienią, umieszczając je pojedynczo w załamaniach kory gałązek górnych części korony. Jaja są żółtozielone, owalne, długości 0,5-0,8 mm. Jaja mszyc są inaczej ubarwione. Najczęściej są czarne i błyszczące. Mogą być składane w dużych liczbach na pędach; gałązki wyglądają wtedy tak, jakby były pokryte sadzą. Jaja miodówki jabłoniowej są wydłużone, żółte lub pomarańczowe, długości 0,4 mm. Składane są szeregami, jedno obok drugiego, najczęściej w poprzek pędu.

Niesamowitą kryjówkę zimową mają jaja skorupika jabłoniowego. A mianowicie, jest nią ich martwa matka. Późnym latem samica przebywa pod szarą tarczką, która przypomina wyglądem przecinek. Jesienią pod tę tarczkę składa około 40 jaj i zamiera. Gdy zimą otworzymy delikatnie tarczkę, wtedy zauważymy, że z niej wysypuje się biały proszek. Są to zimujące jaja skorupika, z których wiosną, po kwitnieniu jabłoni, wylęgają się larwy. U misecznika śliwowego zimują jasnoczerwone, około 1 mm larwy, najczęściej rozmieszczone na spodniej stronie gałęzi drzew owocowych.

Przędziorek owocowiec rozmieszcza jaja zimowe na pędach, liściach, a nawet owocach. Jaja są czerwone, drobniutkie (0,1-0,2 mm). Rzadko są składane pojedynczo. Czasem jest ich tak dużo, że zabarwiają pędy lub owoce na czerwono. Należy więc przejrzeć po jednej 2-3-letniej gałęzi z drzewa i określić stopień obłożenia jajami przędziorka. Jeśli stwierdzimy na gałązkach czerwonawe plamki większe niż 0,5 cm2, oznacza to, że wiosną, przed kwitnieniem koniecznie musimy wykonać zabieg zwalczania przędziorka (stosować Apollo lub Nissorun między zielonym a różowym pąkiem jabłoni, czyli na początku wylęgania larw z jaj zimowych).

W resztkach roślinnych

Dla wielu szkodników najlepszym miejscem do zimowania jest ich roślina żywicielska, a dokładniej to, co po roślinie pozostało na działce, czyli resztki roślinne. W resztkach roślinnych, w materiale siewnym i w sadzeniakach zimują w stanie życia utajonego wyrośnięte larwy niszczyka zjadliwego, nicienia, który powoduje poważne straty w uprawie warzyw, a w szczególności cebuli, czosnku i pietruszki. Wiosną larwy przedostają się z resztek roślinnych do gleby, skąd atakują łodygi, bulwy i cebule zdrowych roślin.

Jaja mszycy kapuścianej zimują na łodygach i głąbach roślin kapustnych, na których żerowały samice. W resztkach roślinnych zimować mogą też poczwarki tantnisia krzyżowiaczka, oprzędziki, w opadłych liściach (w minach) - poczwarki szrotówka białaczka, a w ściółce i grochowinie - chrząszcze strąkowca grochowego. Zmieniki, groźne dla fasoli, grochu, ogórka, bobu i baldaszkowatych, zimują jako dorosłe pluskwiaki nie tylko na miedzach, w trawach, ale także pod opadłymi liśćmi. W szczelinach kory jabłoni, pod opadłymi liśćmi i w murawie, a także w żywopłotach zaciszne kryjówki zimowe znajduje groźny kwieciak jabłkowiec, który tuż przed pękaniem pąków wychodzi na drzewa. Jego krewniak - kwieciak malinowiec zimę spędza w pobliżu malin i truskawek, gdzie chowa się pod resztki roślinne, w ściółkę, a nawet w glebę na głębokość kilku centymetrów.

W opadłych liściach, w różnych resztkach roślinnych i w suchej trawie zimują najróżniejsze szkodniki, dlatego tak ważne jest grabienie liści, usuwanie resztek roślinnych z grządek i przeznaczanie ich na kompost lub nawet palenie.

W glebie

Oczywiste jest, że w glebie zimują przede wszystkim szkodniki glebowe: pędraki i dorosłe chrabąszczy, drutowce i dorosłe sprężyków, gąsienice rolnic, formy młodociane i osobniki dorosłe turkucia podjadka. Aby ograniczyć liczebność drutowców i pędraków, należy zakopać kawałki bulw ziemniaka, korzeni marchwi lub buraka na głębokość 0,5 m, miejsca te oznaczyć palikami i co 1-2 tygodnie wykopywać warzywa i wybierać z nich zgromadzone szkodniki. Podobnie wyłapiemy turkucie. W tych miejscach działki, gdzie turkuci było najwięcej, należy jesienią wykopać doły o wymiarach 50 x 50 x 50 cm, wypełnić obornikiem, przysypać ziemią i miejsce to zaznaczyć kijem wbitym w glebę. W ciepłym, fermentującym oborniku zgromadzą się licznie szkodniki. Zimą lub wczesną wiosną należy wykopać obornik i wybrać z niego zwabione turkucie.

W glebie, na głębokości do 5 cm, zimują dorosłe gąsienice pachówki strąkóweczki. Aby jak najmniej larw tego szkodnika dostało się do gleby, należy nie opóźniać zbioru grochu i dokładnie usuwać resztki roślinne z grządki. Zimującym larwom szkodzi również głębokie przekopanie gleby, gdyż znacznie ogranicza możliwość wychodzenia zimujących gąsienic wiosną.

Pod koronami czereśni i wiśni, w wierzchniej warstwie gleby (do 5 cm) przebywają aż do końca maja bobówki nasionnicy trześniówki, szkodnika, którego larwy powodują robaczywienie owoców czereśni i wiśni, szczególnie późnych odmian czereśni. Larwy żerują w miąższu i po 10-21 dniach wychodzą z owoców, wypadają do gleby, gdzie tworzą bobówkę. Bardzo ważne jest więc niszczenie porażonych owoców wraz z larwami i dokładny ich zbiór z drzewek, nawet jeśli są porażone.

Również w glebie, na głębokości do 10-20 cm, zimuje w bobówce larwa śmietki cebulanki i śmietki ćwiklanki. Glebę, jako miejsce do zimowania polubiły bardzo larwy owocnic, które na głębokości 7-18 cm mogą spędzić nawet trzy lata. Glebę opuszczają tuż przed kwitnieniem drzew owocowych. W glebach zwięzłych i niezbyt wilgotnych, na głębokości 10-20 cm, zimują chrząszcze stonki ziemniaczanej. Wszystkim tym owadom szkodzi głębokie przekopywanie gleby, gdyż ten zabieg wiosną znacznie ogranicza możliwość wychodzenia owadów na powierzchnię gleby.

W glebie zimują też ślimaki. Nie potrafią same wykopać kryjówki, więc wykorzystują różne szpary w glebie. Takie szparki powstają przy spulchnianiu gleby. Z tego powodu zalecane jest spulchnianie ziemi po pierwszym większym mrozie. Wówczas ślimaki nie wnikną do szparek, a te, które są już w glebie, zostaną wyrzucone na powierzchnię i zginą od chłodu.

W altance, w magazynie, w piwnicy, w szklarni i w naszym domu

W zebranych nasionach roślin motylkowych, które są przechowywane w altanie zimują strąkowce. W nasionach grochu kończy rozwój strąkowiec grochowy, w nasionach fasoli - strąkowiec fasolowy, a w nasionach bobu - strąkowiec bobowy. Szkodniki te po opuszczeniu nasion wylatują wiosną na uprawy roślin żywicielskich i zasiedlają je w okresie kwitnienia. Samice składają jaja na tworzące się strąki. Z jaj wylęgają się larwy, które wnikają do nasion i tam zachodzi cały ich dalszy rozwój. Razem z nasionami szkodniki dostają się do przechowalni i przed zimą kończą rozwój, a zimę spędzają jako dorosłe chrząszcze np. w altance. Aby z tych pomieszczeń strąkowce nie przedostały się na zewnątrz, należy w oknach założyć siatki druciane o drobnych oczkach (1x1 mm), a wiosną nie wysiewać porażonych nasion.

Najgroźniejsza z mszyc, mszyca brzoskwiniowa, zimę spędza aktywnie: żeruje i rozmnaża się na różnych roślinach w szklarniach, w naszych domach, a także w przechowalniach warzyw, ziemniaków i roślin ozdobnych. Z tych ciepłych miejsc, od marca do czerwca, wylatują uskrzydlone mszyce i zasiedlają rośliny w polu i na działce. Ponieważ w pobliżu dużych miast jest więcej szklarni, mszyca brzoskwiniowa jest pospolitym i dokuczliwym szkodnikiem na działkach. Mszycę brzoskwiniową należy zwalczać nawet zimą, jeśli zauważymy, że żeruje na naszych roślinach pokojowych, czy w przechowalni warzyw.

Tags: zima, szkodniki