Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Nie tylko torf

nawożenie organiczne torfRegularne nawożenie organiczne jest zabiegiem niezbędnym dla utrzymania poprawnej żyzności gleby. W uprawach amatorskich najczęściej sięgamy po kompost, obornik lub decydujemy się na uprawę roślin z przeznaczeniem na „nawóz zielony". Nie można jednak zapominać o szerokich możliwościach wykorzystania torfu, kory, trocin czy coraz popularniejszego włókna kokosowego. Materiały te nie są wprawdzie zasobne w łatwo dostępne dla roślin składniki pokarmowe, jednak ich korzystny wpływ na właściwości fizyczne gleby decyduje o dużej przydatności tych substancji w użyźnianiu działkowych grządek.

Spośród wymienionych materiałów największą popularnością cieszy się torf. Pojęciem tym określamy obumarłą roślinność terenów podmokłych, która w warunkach dużej wilgotności i przy ograniczonym dostępie powietrza nie uległa całkowitemu rozkładowi (mineralizacji). Zmienne warunki środowiskowe towarzyszące powstawaniu torfowisk wywierały zróżnicowany wpływ na obumarłe szczątki roślin. W wyniku tego obecnie rozróżnia się trzy rodzaje torfów: wysoki, niski i przejściowy. Różnią się one między sobą składem, stopniem rozkładu oraz właściwościami.

TORF WYSOKI ma postać bardzo słabo rozłożonych, brązowych włókien roślinnych. Charakteryzuje się trwałą strukturą, ogromnymi możliwościami magazynowania wody (1 dm3 tego torfu może wchłonąć nawet 25 dm3 wody) oraz możliwością wchłaniania i zatrzymywania związków mineralnych (tzw. zdolność sorpcyjna). Jego odczyn jest bardzo kwaśny: pH wynosi 2,8-4,0. Niewielki stopień rozkładu roślinności tworzącej torf wysoki sprawia, iż jest on ubogi w składniki pokarmowe. Torf ten najczęściej występuje w sprzedaży pod nazwą „torfu ogrodniczego".

TORF NISKI ma ciemną barwę oraz konsystencję przypominającą ziemię ogrodową. Posiada dobre zdolności magazynowania wody oraz znaczne możliwości sorpcyjne. Jego odczyn, w zależności od miejsca pochodzenia, może być kwaśny, obojętny lub nawet zasadowy. Torf ten zawiera niewielkie ilości dostępnych dla roślin składników pokarmowych.

TORF PRZEJŚCIOWY charakteryzuje się właściwościami pośrednimi pomiędzy torfem niskim i wysokim. Jego obecność w sklepach ogrodniczych należy do rzadkości.

Torfu nie należy traktować jako nawozu dostarczającego roślinom składników pokarmowych. Stosuje się go głównie w celu polepszenia właściwości fizycznych gleby. Przekopanie około 10 dm3 torfu na 1 m2 powierzchni poprawi zdolność gleb lekkich do magazynowania wody oraz zatrzymywania składników pokarmowych. Ta sama ilość materiału wymieszana z glebą o nadmiernej zwięzłości wpłynie korzystnie na jej rozluźnienie oraz poprawę warunków wodno-powietrznych.

Torf wysoki ze względu na kwaśny odczyn stanowi niezastąpione podłoże w uprawie roślin kwasolubnych (borówka wysoka, żurawina, wrzośce, rododendrony). Aby zapewnić tym roślinom optymalne warunki rozwoju, przeznaczony do ich wysadzania dołek wykłada się niewapnowanym torfem wysokim. Może to być również torf zmieszany w jednakowej objętości z przekompostowaną korą oraz kwaśną ziemią. Tego samego podłoża należy użyć także do zasypania korzeni sadzonych roślin.

Różne rodzaje torfu są obecnie szeroko wykorzystywane jako główny składnik podłoży ogrodniczych. Są to popularne substraty przeznaczone do produkcji rozsady czy uprawy roślin pod osłonami (w tunelu foliowym czy niewielkiej szklarni działkowej).

Torfu można używać również do ściółkowania gleby, jednak jest to marnotrawstwo cennego surowca. Należy pamiętać, iż intensywna eksploatacja torfowisk corocznie zmniejsza jego złoża. Wykorzystanie torfu powinno być zatem racjonalne i przemyślane, aby jego zapasy starczyły jak najdłużej. Do ściółkowania można z powodzeniem użyć innych substancji organicznych takich jak kora czy trociny.

KORA jest materiałem tanim i łatwo dostępnym. W większości sklepów ogrodniczych można ją nabyć zarówno w postaci świeżej jak i przekompostowanej. Kora zawiera bardzo małe ilości dostępnych dla roślin składników pokarmowych, dlatego też jej użycie w procesie nawożenia wpłynie głównie na poprawę właściwości fizycznych gleby. Świeża kora zawiera substancje hamujące wzrost roślin (garbniki i fenole). Sprawia to, iż można ją wykorzystywać jedynie do ściółkowania. Rozłożenie kilkunastocentymetrowej warstwy tego materiału na powierzchni gleby wpłynie korzystnie na jej właściwości termiczne, ograniczy parowanie oraz zahamuje wzrost chwastów.

W celu przekopania konieczne jest użycie kory przekompostowanej (w ilości 10-15 dm3/m2), która pozbawiona jest związków ujemnie wpływających na rośliny. Jeżeli zatem dysponujemy jedynie świeżą korą należy ją przekompostować samodzielnie. Nie stanowi to dużej trudności. Proces ten trwa około 4 miesięcy, a jedyne wymogi jakie należy spełnić to dodanie przyspieszającego przemiany nawozu azotowego (2-3 kg mocznika na 1 m3 materiału) oraz zapewnienie stałej wilgotności. Dobrze jest również kilkakrotnie przemieszać kompostowany materiał, co zapewni równomierny przebieg przemian.

TROCINY, podobnie jak torf i kora, wpływają głównie na poprawę cech fizycznych gleby. Można je zatem stosować zamiast opisanych wcześniej materiałów. Trociny powstałe podczas obróbki drzew liściastych zawierają substancje hamujące wzrost i rozwój uprawianych roślin. Przed użyciem należy więc poddać je kompostowaniu (postępując identycznie jak w przypadku kory). Zabieg ten, oprócz wyeliminowania szkodliwych związków, wpływa korzystnie na poprawę właściwości nawozowych tego materiału. Trociny z drzew iglastych są wolne od wpływających ujemnie na rośliny garbników i fenoli, dlatego też można je stosować w postaci świeżej. Poprawę właściwości fizycznych gleby uzyskuje się w wyniku przekopania z glebą około 10 dm3 tego organicznego materiału na 1 m2. Trocin można używać również do ściółkowania. Ze względu na ich lekko kwaśny odczyn polecane są szczególnie do okrywania gleby wokół roślin kwasolubnych.

Należy pamiętać, iż kora i trociny w postaci świeżej (niekompostowanej) są ubogie w azot. Stosując je do ściółkowania należy liczyć się z możliwością okresowego zubożenia gleby w ten makroskładnik przez mikroorganizmy rozkładające te substancje (tzw. zbiałczanie azotu glebowego). Jest to niekorzystne dla ściółkowanych roślin zjawisko, mogące powodować wystąpienie niedoboru tego ważnego składnika pokarmowego. Aby temu zapobiec, na nowo rozłożoną ściółkę należy rozsiać dodatkowe ilości nawozu mineralnego zawierającego azot (np. około 300 g saletry amonowej lub 200 g mocznika na 100 dm3 ściółki).

WŁÓKNO KOKOSOWE jest jeszcze materiałem mało znanym w amatorskiej produkcji ogrodniczej. Substancja ta charakteryzuje się wyjątkowo trwałą strukturą oraz dobrymi właściwościami powietrzno-wodnymi. Cechy te decydują o dużej przydatności włókna kokosowego w procesie użyźniania gleby. Użycie tego materiału na glebach lekkich poprawi ich zdolności do magazynowania wody a stosowanie na glebach zlewnych wpłynie korzystnie na ich napowietrzenie.

Torf, kora, trociny i włókno kokosowe stanowią cenny dodatek do pryzmy kompostowej. Ze względu na dobrą strukturę są one szczególnie przydatne w przypadku kompostowania dużych ilości substancji łatwo ulegających zgniataniu (np. zeschłe liście, świeża trawa). Mieszanie tych materiałów podczas układania pryzmy pozwoli zachować odpowiednie napowietrzenie jej wnętrza, a zatem przyspieszy powstawanie kompostu.