Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Odczyn gleby

odczyn glebyNa ogół działkowcy w zabiegach przeprowadzanych na działkach uwzględniają nawożenie podstawowymi składnikami mineralnymi, czyli azotem, potasem, fosforem, a nawet magnezem. Często jednak zapominają o wapnowaniu, a bez doprowadzenia gleby do odpowiedniego odczynu nawożenie innymi składnikami może się okazać zupełnie nieskuteczne. Gleby występujące w Polsce są z natury w większości kwaśne lub słabo kwaśne. Przeważają gleby lekkie, o małych możliwościach zatrzymywania w kompleksie sorpcyjnym składników o charakterze zasadowym jak wapń, magnez, potas czy sód. W związku z tym, są one wymywane przez wodę w głąb profilu glebowego. Na ich miejsce wchodzą do kompleksu sorpcyjnego jony wodorowe (H+). Im jest ich więcej, tym gleba jest kwaśniejsza.

Odczyn gleby określa się tzw. współczynnikiem pH. Odczyn gleby może być bardzo kwaśny, posiada wtedy pH poniżej 5,0, kwaśny - pH 5,1 -6,0, lekko kwaśny - pH 6,1-6,7, obojętny - pH 6,8-7,4 i zasadowy - powyżej 7,5.

Z badań stacji chemiczno-rolniczych wynika że, 40-80% gleb, w zależności od rejonu, wykazuje odczyn kwaśny i bardzo kwaśny. Proces zakwaszania gleb zachodzi tym szybciej, im obfitsze są opady lub podlewanie i im lżejsza jest gleba. Do obniżania się pH gleby przyczynia się także kwaśny odczyn wody opadowej tzw. kwaśne deszcze.

Zakwaszenie gleby i niedostatek wapnia powodują zahamowanie rozwoju korzeni roślin już istniejących i uniemożliwiają tworzenie się nowych. Odczyn bardzo kwaśny stwarza niekorzystne warunki dla życia pożytecznych mikroorganizmów oraz zmniejsza dostępność dla roślin niektórych składników mineralnych jak fosfor, żelazo, bor, mangan. Najbardziej korzystne ze względu na dostępność składników mineralnych jest pH około 6,0; jest ono również odpowiednie dla rozwoju większości bakterii glebowych.

Co najmniej raz na 4 lata każdy działkowiec powinien sprawdzić jakie ma pH gleby w kwaterach użytkowanych w różny sposób. W tym celu może oddać próbkę gleby do stacji chemiczno-rolniczej. Jeśli posiadamy prosty, przenośny, elektroniczny pH-metr działający na baterie, może takie oznaczenie z dużą dokładnością wykonać samodzielnie, według załączonej instrukcji. Można także dokonać orientacyjnego oznaczania pH przy pomocy kwasomierza polowego. Kwasomierz taki składa się z płytki z zagłębieniem, lub probówki, w której niewielką ilość gleby zalewa się załączonym płynem wskaźnikowym; w zależności od pH uzyskuje się różne zabarwienie zawiesiny. W innej wersji płyn taki przygotowuje się rozpuszczając tabletkę w wodzie destylowanej. W obydwu wersjach do zestawu dołączona jest barwna skala z którą porównuje się uzyskane zabarwienie i odczytuje pH. Oznaczenie to nie jest jednak zbyt dokładne.

Rośliny mają różne wymagania co do odczynu gleby. Najbardziej wrażliwe na nadmierne zakwaszenie są pestkowe drzewa owocowe (czereśnie, wiśnie, śliwy, morele, brzoskwinie), orzech włoski, winorośl, peonie, tulipany, dalie, kanny, mieczyki, cynie, astry, chryzantemy. Rośliny te rosną dobrze jeśli pH gleby waha się w granicach 6,8-7,4. Gleb lekko kwaśnych (6,1-6,7) wymagają jabłonie, grusze, porzeczki, róże, kosaćce, hortensje (czerwone i białe), magnolie, buraki, kapusta, kalafior, marchew, pory, cebula, sałata, rzodkiewka, selery, groch, fasola. Kwaśny odczyn gleb (pH 5,1 -6,0) lubią agrest, maliny, truskawki, aronia, pelargonie. W dość szerokich granicach pH 6,0-7,2 rosną dobrze ogórki i pietruszka, natomiast pomidory i papryka powinny być uprawiane przy pH 5,7-6,7. Są także rośliny, które lubią zdecydowanie kwaśne gleby (do pH 5,0). Są to borówki wysokie, żurawiny wielkoowocowe, różaneczniki, hortensje niebieskie, rośliny wrzosowate. Tak więc czasem istnieje potrzeba obniżenia pH gleby lub sadzenia roślin w podłoże kwaśne np. torf wysoki.