Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Jesienne przekopywanie gleby

jesienne przekopywanie ziemiPrzekopywanie zagonów jest zabiegiem na stałe wpisanym do harmonogramu prac wykonywanych na działkach jesienią. Ten dość pracochłonny zabieg uprawowy, chociaż wymaga dużego wysiłku fizycznego, z reguły przynosi ogromne korzyści. W wielu przypadkach przekopywanie jest wręcz nieodzowne do uzyskania optymalnej żyzności gleby. Istnieją jednak wyjątki, w których ta tradycyjna uprawa może zaszkodzić glebie i lepiej jej zaniechać. Głównym efektem jaki osiągamy przekopując glebę jest poprawa jej struktury oraz napowietrzenia. W momencie odwracania skrawków gleby następuje rozluźnienie jej struktury a co za tym idzie zwiększenie przestrzeni zajmowanej przez powietrze glebowe.

Poza tym pozostawienie na zimę gleby w tzw. ostrej skibie zwiększa powierzchnię jej przemarzania. W tym wypadku działalność mrozu jest pożyteczna - zawarta w glebie woda zamarzając powoduje rozrywanie zbitych mas gleby co przyczynia się do powstawania cennych agregatów glebowych. Zabieg ten jest więc nieodzowny w przypadku gleb ciężkich i zlewnych, które charakteryzują się nadmierną zwięzłością i niedostateczną areacją. Równie korzystnie na przekopywanie reagują gleby średnie - wiosną szybciej obsychają i łatwiej się nagrzewają co przyspiesza wzrost i rozwój uprawianych roślin.

Jesienne przekopywanie gleb ciężkich i średnio zwięzłych przynosi i inne korzyści. W trakcie tego zabiegu można dokładnie oczyścić glebę z korzeni i rozłogów chwastów wieloletnich (np. perz właściwy, powój polny czy bylica pospolita), z którymi wcześniejsza walka mechaniczna była mało skuteczna. Uzyskany w ten sposób materiał organiczny można z powodzeniem przeznaczyć na kompostownik. W trakcie odwracania gleby giną również młode chwasty jednoroczne, które zdołały wykiełkować po ostatnim oczyszczeniu upraw. Odwracanie gleby ogranicza także w pewnym stopniu liczebność szkodników glebowych. Wydobyte na powierzchnię pędraki czy drutowce zginą nawet przy niewielkich spadkach temperatury w okresie zimy. Przekopywanie zagonów poprzedzone jest z reguły wysiewem nawozów stosowanych przedwegetacyjnie. Zabieg ten pozwala na dokładne wymieszanie nawozów mineralnych z glebą co wpływa na równomierne rozmieszczenie oraz poprawia ich zatrzymanie w strukturach glebowych. Chroni to składniki pokarmowe przed wypłukaniem w okresie zimy.

Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku gleb lekkich. Gleby te charakteryzują się nadmierną przewiewnością, małą zawartością próchnicy, a co za tym idzie słabymi zdolnościami zatrzymywania wody i związków mineralnych. Jesienne przekopywanie tych gleb pogarsza ich stan fizyczny, ponieważ dodatkowe rozluźnienie i napowietrzenie przyspiesza mineralizację (rozkład) substancji organicznej. Dlatego też gleby piaszczyste należy przekopywać tylko z konieczności. Przykładem takiej sytuacji jest wymóg wymieszania z glebą nawozów wapniowych lub przekopywanie nawozów organicznych (kompostu, kory, trocin czy uprawianych jako poplon nawozów zielonych). W pozostałych przypadkach korzystniej jest pozostawić na zimę nieprzekopane zagony. Wiosną, po wysiewie nawozów stosowanych przedwegetacyjnie, lekką glebę wystarczy płytko zruszyć po czym można wysiewać nasiona lub wysadzać rośliny uprawne.

Najczęściej działkowe zagony przekopuje się na głębokość 20-25 cm, czyli w przybliżeniu na głębokość szpadla. Niekiedy konieczne jest jednak zróżnicowanie głębokości wykonania tego zabiegu. Przykładem może być stosowanie nawozów organicznych, kiedy to głębokość przekopania wnoszonej substancji uzależniona jest od typu gleby. Na glebach ciężkich materiał organiczny powinien być przekopany na niewielką głębokość (10-15 cm), co gwarantuje odpowiedni dostęp niezbędnego do dalszego rozkładu tlenu. Głębsze przekopanie nawozu powoduje wystąpienie niekorzystnych przemian beztlenowych (gnicie, butwienie).

Na glebach lekkich, które cechuje nadmierne napowietrzenie, materiał organiczny powinien być przekopany znacznie głębiej (nawet na głębokość 30-35 cm). Płytsze wykonanie tego zabiegu powoduje gwałtowną mineralizację nawozu, co w połączeniu z bardzo słabym kompleksem sorpcyjnym gleb lekkich, prowadzi do wypłukania uwolnionych składników pokarmowych w głąb profilu glebowego.

Niekiedy głębokość przekopywania zagonów należy również dostosować do wymagań uprawowych danej grupy roślin. Przykładem są tu warzywa korzeniowe (marchew, pietruszka), które wymagają głębszego spulchniania grządek niż inne rośliny. W przypadku wymienionych gatunków zbyt płytka uprawa gleby powoduje różnego rodzaju deformację części użytkowej, jaką jest korzeń spichrzowy tych roślin.

Przekopywanie działkowych zagonów, jeżeli jest konieczne, powinno być wykonane przed nadejściem zimy. Odkładanie tej uprawy do wiosny nie przynosi tak korzystnych efektów strukturotwórczych. Poza tym wiosenne przekopywanie gleby opóźnia znacznie prace związane z rozpoczęciem nowego sezonu wegetacyjnego.