Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Co zrobić z deszczówką?

co zrobic z deszczowkaCo roku tysiące litrów deszczówki, zamiast na przykład nawadniać grządki czy zasilać oczka wodne, spływają do kanalizacji. Ale może być gorzej - niektóre działki po każdym większym deszczu toną w kałużach wody. Deszczówka może zawierać mikroorganizmy (zarówno z powietrza, jak i wypłukiwane - na przykład z dachu) oraz rozmaite związki chemiczne, dlatego raczej nie należy jej pić. Znakomicie za to nadaje się do wykorzystania w ogródku - ma niskie pH (5,5-6,5), jest więc idealna dla większości roślin.

W sezonie deszczówkę najłatwiej jest "łapać ” do drewnianej (dębowej) beczki lub cysterny z tworzywa. Na rynku są też zbiorniki całoroczne, zbudowane z drewnianych listewek spiętych stalowymi obręczami, wyścielone wytrzymałą i elastyczną folią. Nieodpowiednie natomiast są zbiorniki metalowe, gdyż do wody przedostają się z nich utleniające się związki metali. Nie poleca się też zbiorników betonowych, z których wypłukiwany jest wapń. Pojemniki ustawiamy w cieniu, aby nie rozwijały się w nich glony. Trzeba jednak pamiętać, by je przykrywać, co chroni przed nawiewaniem liści. Zbiorniki na deszczówkę należy opróżniać przed zimą, gdyż mogą pęknąć na mrozie.

Wygodnym sposobem łapania deszczówki jest montaż specjalnego zbieraka na spustowej rurze rynny. Najprostsze zbieraki klapowe pozwalają odciąć odpływ wody do kanalizacji i skierować strumień do podstawionego zbiornika - uchylona klapka znajduje się tuż nad beczką. Gdy zbiornik się napełni, klapkę trzeba zamknąć. Istnieją też zbieraki bezobsługowe, wykorzystujące wirowy spływ wody po wewnętrznych ściankach rury. Niektóre mają wielostopniowe, samooczyszczające się filtry. W tej drugiej sytuacji beczka może stać w dowolnym miejscu, gdyż wodę doprowadza się do niej wężem. Wylot zbieraka bezobsługowego umieszcza się 5-10 cm poniżej górnej krawędzi beczki - kiedy woda osiągnie ten poziom, powróci do rynny i dalej do odpływu. Jeśli zbierak umieścimy nad zbiornikiem, trzeba zainstalować przelew albo pływakowy zawór przeciwprzepełnieniowy.

Zatrzymując i wykorzystując deszczówkę, przyczyniamy się do zwiększenia zasobów wody gruntowej. Tym samym poprawiamy warunki wzrostu roślin i mikroklimat w naszym ogrodzie. Warto więc spróbować zatrzymać wodę, która „spadła z nieba".

Jeśli chcemy wykorzystać całą spływającą z dachu deszczówkę, trzeba skierować odpływy rynien, przelewy z beczek i sadzawek w miejsca, gdzie będzie mogła swobodnie przesiąkać.

Na gruntach gliniastych. Tam, gdzie podłoże jest słabo przepuszczalne, wykopmy rowy wypełnione żwirem albo studnie chłonne - są to dość głębokie doły, na ich dnie wysypuje się warstwę gruzu lub kamieni.

Na gruntach piaszczystych. Wodę można prowadzić do naturalnych zagłębień, specjalnie wykopanych lub wybudowanych niecek. Przy okazji można oryginalnie urządzić ogród.

Czasami deszczówka, a szczególnie jeśli jest w nadmiarze, bywa zagrożeniem, którego jednak da się uniknąć. Na skutek długotrwałych opadów może dochodzić do tworzenia się zastoisk wody, rozmywania skarp, powstawania uszkodzeń nawierzchni czy nawet zamakania piwnic budynków. Jak zatem szybko i bezpiecznie pozbyć się nadmiaru wody oraz jak ją zagospodarować? Odprowadzić do rowu melioracyjnego, zgromadzić w oczku wodnym, czy może rozsączyć w gruncie? Wybór zależy od sytuacji, wielkości działki, rodzaju gleby (to determinuje szybkość wsiąkania wody) i dostępnych w pobliżu mediów - rowów melioracyjnych czy kolektorów burzowych. Warto też zawczasu zapoznać się z dostępnymi na rynku systemami zagospodarowania wody deszczowej. Instalacje tego typu najlepiej montować przed urządzeniem ogrodu - unikniemy wtedy jego dewastacji.

Sporo problemów rodzi zawsze zagospodarowanie deszczówki spływającej z dachów budynków, a także z wszelkich utwardzonych nawierzchni. Rury spustowe rynien wyrzucają wtedy setki litrów wody. Aby uniknąć zamakania ścian i fundamentów, warto wokół domu zainstalować system odwodnienia liniowego - na gruntach spoistych jest to wręcz konieczne.

System odwodnienia liniowego składa się z kilku elementów umieszczanych równo z powierzchnią gruntu lub pod nim.

Wpusty deszczowe. To prostokątne betonowe korytka z nakładanym rusztem. Montuje się je na zakończeniach rur spustowych rynien, na podjazdach do garażu, przed drzwiami wejściowymi. Wpusty połączone są ze sobą plastikowymi rurami drenarskimi, ułożonymi z minimalnym spadkiem (3-5%).

Studzienki kontrolne. To osadniki zbierające zanieczyszczenia, które instaluje się na zakończeniach rynien. Zabezpieczają system przed zamulaniem i zatykaniem się rur.

Studnie zbiorcze. W nich gromadzi się woda z wpustów, stąd można ją przepompować dalej od domu. Jeśli w pobliżu jest kolektor burzowy, wodę ze studni zbiorczych można odprowadzić do kanalizacji deszczowej. Wymaga to jednak wykonania projektu przez uprawnionego projektanta i otrzymania zezwoleń na zrobienie przyłącza. Jest też kosztowne.

Ale istnieją również tańsze rozwiązania.

Jedną z alternatywnych propozycji jest zatrzymanie deszczówki w granicach działki, czyli wybudowanie specjalnej studni.

Studnie szczelne. Zbiorniki takie można wykonać z gotowych elementów plastikowych (wariant droższy) lub z kręgów betonowych (wariant tańszy, ale zbiornik jest mniej szczelny). Powinny być zaopatrzone w przelewy umożliwiające w razie bardzo obfitych deszczów swobodny odpływ nadmiaru wody. Szczelną studnię teoretycznie można zlokalizować nawet w pobliżu domu, ale im dalej odsuniemy ją od budynku, tym lepiej. Deszczówkę można będzie wykorzystywać na przykład do podlewania ogrodu. Trzeba przy tym pamiętać, by dostosować pojemność studni do powierzchni, z której zbierana jest woda.

Studnie chłonne. Nie mają one uszczelnionego dna, dzięki czemu woda może ujść do gruntu. Najczęściej wykonuje się je z kręgów betonowych (o średnicy 1-1,2 m), posadowionych na warstwie żwiru o grubości 0,5 m. Muszą być tak zagłębione, by sięgać warstwy przepuszczalnej gruntu. Studnie chłonne lokalizuje się minimum 2 m od budynku o izolowanych fundamentach lub 5 m, gdy izolacji przeciwwodnej nie ma. Przed budową konieczna jest analiza warunków wodno-gruntowych.

Zamiast studni chłonnej można zbudować „magazyn wody" z modułowych, ażurowych skrzynek rozsączających (o pojemności 200l każda). Lokujemy je tak samo, jak studnie chłonne.

Sposobem zagospodarowania deszczówki jest również zasilanie nią oczka wodnego, które pełni wtedy rolę studni zbiorczej. Część wody wyparowuje z niego w sposób naturalny, można jej też używać do podlewania ogrodu. Aby napływająca do stawu woda była czysta, należy ją wcześniej przefiltrować, przepuszczając przez zasobnik wypełniony żwirem. Można w tym celu wykorzystać kastrę budowlaną lub inny szczelny pojemnik. W jego przeciwległych, krótszych bokach wycinamy otwory - wlotowy wyżej, wylotowy niżej. Zasłaniamy je plastikową siatką lub agrowłókniną, a skrzynkę wypełniamy wypłukanym żwirem. Do takiego filtra deszczówka doprowadzona jest rurkami drenarskimi. Całość umieszczamy w wykopie i przysypujemy ziemią.

Woda do jeziorka może spływać nie tylko rurami, lecz również na przykład strumieniem żwirowym (mającym za źródło rury spustowe rynien, wtedy rynny warto przykryć siatkami) okresowo zmieniającym się w płynący potok. Taki strumyk dodatkowo przefiltruje i natleni wodę.

Za pomocą systemu rur drenarskich można także osuszyć podmokłą działkę. Jednak poprawne wykonanie drenażu większych powierzchni jest zadaniem skomplikowanym, toteż w takim wypadku warto zasięgnąć porady specjalistów. Zmiana struktury podłoża i obniżenie poziomu wód jest bardzo trudne do odwrócenia. Dlatego powinna być to zawsze decyzja przemyślana.

Dreny powinny być układane ze spadkiem (5 promili, czyli 5 mm na 1 m), w wolnych od kamieni i wysypanych piaskiem wykopach o kształcie odwróconego trapezu. Głębokość wykopów zależy od rodzaju podłoża na działce. Następnie obsypuje się je drobnym żwirem na grubość około 15 cm. Dobrze jest oddzielić grunt rodzimy od warstwy żwiru włókniną, co zapobiega zamulaniu otworów rur, lub użyć drenów z gotowym filtrem z włókniny. Pozostałą część rowu wypełnia się ziemią z wykopu. System rur drenarskich może odprowadzać wodę do oczka wodnego lub studni zbiorczej.