Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Kwiaty które leczą

Słonecznik zwyczajny

Rośliny ozdobne zasobne w olej i mikroelementy skutecznie zapobiegają miażdżycy, są pomocne w chorobach skóry i idealne do pielęgnacji włosów. Na skórę działają regenerujące, a włosom przywracają elastyczność i połysk.

Słonecznik zwyczajny (Helianthus annuus) uprawiany, jest w Indiach dla odżywczego oleju i wartościowej paszy, a w Chinach jego pędy służą do wyrobu papieru. W Europie ceni się go jednak przede wszystkim ze względu na walory ozdobne i właściwości lecznicze. Słoneczniki udają się na glebach brunatnych lub czarnych ziemiach z małym udziałem wapnia, ponieważ na wapiennych glebach zawiązują bardzo drobne nasiona o małej zawartości tłuszczu. Mają duże wymagania świetlne, dlatego najlepiej rosną w nasłonecznionych miejscach działki. Głęboki system korzeniowy, szorstko owłosione liście i pędy sprawiają, że słoneczniki nieźle znoszą okresowy niedobór wody w glebie. Do gruntu można je wysiewać już w końcu kwietnia, bez obawy o wiosenne chłody, które nie zakłócają wschodów. Nasiona słonecznika (niełupki) kiełkują jednak najszybciej pod koniec maja, w nagrzanej słońcem ziemi. Zalecany jest siew punktowy po 5-10 sztuk nasion, co 15 cm, w rzędy odległe o 60 cm. Wysiane rzadziej dadzą rośliny o większych kwiatostanach. Niektóre odmiany ogrodowe mają ciekawie wybarwione kwiatostany, pomarańczowe ('Sunset Orange'), cytrynowożółte ('Valentin'), siarkowożółte ('Sunrich Lemon'), kremowobiałe ('Italian White), dwubarwne ('Floristan')i takie, które nie pylą. Te ostatnie są szczególnie cenione w uprawie na kwiat cięty.

W ziołolecznictwie najbardziej ceni się odmiany oleiste, o kwiatostanach wielkości około 50 cm i dużych niełupkach. Surowcem leczniczym są kwiaty, nasiona i olej. Zbiera się wyłącznie kwiaty języczkowate i suszy w ocienionych pomieszczeniach o temperaturze 40°C. Zachowują wówczas żywą barwę i najważniejsze związki czynne. Odwary z kwiatów słonecznika stosowane zewnętrznie przyspieszają gojenie ran, wchłanianie wylewów i łagodzą obrzęki wywołane urazami lub zwichnięciami. Podobnie działa maść sporządzona z kwiatów słonecznika, liści babki lancetowatej, wazeliny i oleju słonecznikowego. Maść z kwiatów słonecznika i liści aloesu jest pomocna w uszkodzeniach naskórka i zapaleniach skóry. Kwiaty słonecznika w połączeniu z kwiatem stokrotki i lipy, kwiatostanem podbiału i liściem orzecha włoskiego, podane w formie ciepłych okładów, łagodzą przewlekłe nerwobóle, niezależnie od przyjmowanych leków. Odwary z kwiatów słonecznika stosowane doustnie likwidują gorączkę i kaszel. Zestawione na przykład z kwiatem lipy, korą wierzby, zielem nawłoci, sokiem z malin i Polopiryną S znoszą stany gorączkowe, ostre zapalenia gardła i nieżyty oskrzeli, a ze względu na łagodne działanie są polecane szczególnie dla małych dzieci.

Nasiona słonecznika są bogate w tłuszcze (38%), białka (24%), witaminy i mikroelementy. Tłuszcze obfitują w niezbędne, nienasycone kwasy tłuszczowe, które chronią organizm przed miażdżycą, a dzięki zdolności do wiązania wolnych rodników - także przed nowotworami. Spożywanie nasion i oleju, zawierających witaminy B, E, F i prowitaminę A, wpływa regenerująco na skórę, paznokcie i włosy. Ponadto witaminy z grupy B wzmacniają system nerwowy, a prowitamina A poprawia zdolność widzenia. Spośród mikroelementów najważniejsze są cynk i potas, chociaż w nasionach słonecznika nie brak też wapnia, żelaza, miedzi i innych pierwiastków. Potas zawarty w nasionach słonecznika wspomaga pracę serca i nerek. Warto również wiedzieć, że olej słonecznikowy spożywany z sokiem z cytryny zapobiega powstawaniu kamieni żółciowych.

Wartościowy olej daje również rącznik pospolity (Ricinus communis). W Afryce, skąd pochodzi, jest 4-metrową byliną, a u nas dorastającą zaledwie do 2 m rośliną jednoroczną. Najciekawsze ozdobne rączniki o czekoladowobrązowych liściach, czerwonych pędach i owocach ('Impala' Sanguineus) lub silnie rosnące odmiany zielone (Zanzibariensis) warto posadzić na działce tak, aby były dobrze widoczne. Jajowate nasiona rącznika można wysiewać już w marcu, najlepiej pojedynczo do małych doniczek i ustawić je w inspekcie. Młode rośliny sadzi się wtedy na miejsce stałe dopiero w drugiej połowie maja. Częściej nasiona wysiewa się od razu do gruntu, ale nie wcześniej niż po ostatnich przymrozkach. Przed siewem warto je moczyć przez dobę w ciepłej wodzie. Rączniki rosną wyśmienicie w południowej części działki, na żyznej i przepuszczalnej glebie. Otrzymywany z nasion olej obfituje w nienasycone kwasy tłuszczowe, m.in.: kwas rycynolowy, linolowy i stearynowy. Z wiekiem roślin ilość kwasów tłuszczowych wzrasta. Olej rycynowy podany doustnie działa drażniąco na jelito cienkie i jest skutecznym środkiem na przeczyszczenie. Może być też stosowany zewnętrznie jako wartościowa odżywka do pielęgnacji włosów, brwi i rzęs.

Niektóre rośliny ozdobne zajmowały w ziołolecznictwie ludowym szczególne miejsce ze względu na lecznicze i pielęgnacyjne oddziaływanie na skórę. Miazgą ze świeżego korzenia ślazówki turyńskiej (Lavatera thuryngica), ziela farbownika lekarskiego (Anchusa officinalis) i ogórecznika lekarskiego (Borago officinalis), bogatą w śluzy, garbniki, kwasy organiczne i sole mineralne, głównie krzemu i potasu, leczono czyraki, wysypki alergiczne, stany zapalne skóry i zmiany po ukąszeniu przez owady. Do dziś rośliny te wchodzą w skład kremów, maści i maseczek pielęgnacyjnych.

Zapisz

Tags: słonecznik, zioła