Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Fiołki prawdziwe i nieprawdziwe

fiołek wonny Viola odorata--Prawdziwe fiołki to wszystkie rośliny, które botanicy, ze względu na wspólne cechy budowy kwiatów, zaliczyli do rodzaju Viola. Obejmuje on około 400 gatunków, u nas rośnie ich ponad 20. Spośród nich fiołek wonny (V. odorata) w swej naturalnej formie jest chyba najbardziej znanym i lubianym. Ta popularność, zdobyta w starożytności, trwa do dziś. Rośliny te dobrze rosną w glebie raczej cięższej, ale próchnicznej, dość zasobnej w azot, stale wilgotnej i w miejscu półcienistym. Kwitną w marcu, kwietniu i czasem jesienią, kiedy dzień jest krótki. W tym też czasie na drzewach liściastych jeszcze nie ma albo już nie ma liści. Mogą więc być tam sadzone. Pod drzewami iglastymi i niskimi krzewami jest za ciemno. Fiołki zniosą takie zacienienie, ale będą źle rosły i kiepsko kwitły.

Rozmnażanie fiołków wonnych przez podział jest łatwe. Kępy tych roślin silnie rozrastają się tworząc rozłogi, podobne do truskawkowych, ale znacznie krótszych. Dobrą porą ich dzielenia jest druga połowa lata. Możliwe jest też rozmnażanie fiołków z nasion. Ponieważ kiełkują one przy stosunkowo niskich temperaturach, zaleca się siać je jesienią w zimnym inspekcie lub na rozsadniku. Do siewu użyć powinniśmy nasion świeżo zebranych. Jeśli będą wysuszone mogą przez cały rok nie kiełkować.

Bratki też są fiołkami. O ile obecnie uprawiany fiołek wonny nie różni się wiele od swego dzikiego przodka, to współczesne odmiany bratków zupełnie nie przypominają swych protoplastów. To dzieło hodowców ogrodników, którzy wykorzystali do tego skromny, pospolity u nas fiołek trójbarwny (Viola tricolor). Ta jednoroczna lub dwuletnia roślinka porasta przydroża, wzgórza i pola, gdzie traktowana jest jako chwast. Skrzyżowano ją z innymi gatunkami fiołków (V. alataica, V. lutea) i otrzymano mieszańca - bratka ogrodowego (Viola x wittrockiana) z tysiącami okazałych i bajecznie kolorowych odmian. Bratki cieszyły się kilkadziesiąt lat temu wielką popularnością, potem trochę o nich zapomniano. Obecnie notujemy gwałtowny wzrost zainteresowania tymi roślinami. W części to sprawa mody, ale większy jest w tym udział pracy hodowców, którzy wzbogacili asortyment odmian o takie formy, o jakich się dawniej nie śniło. Bratki znalazły też wszechstronniejsze niż dawniej zastosowanie. Kiedyś traktowaliśmy je jako typowe sezonowe rośliny rabatowe. Dzisiaj zdobimy nimi też balkony, tarasy a doniczkowymi - mieszkania. Te ostatnie dostępne są też zimą. Bratki rozmnaża się z nasion, które wysiewa się latem. Niewielką liczbę rozsady tych roślin nie opłaca się przygotowywać we własnym zakresie. Taniej będzie kupić gotową. Miejsce gdzie mają rosnąć bratki powinno być słoneczne, a ziemia próchniczna i lekko kwaśna. Chłodna wiosna i dostatek wody i nawozów przedłużają kwitnienie
do pełni lata a czasem i dłużej.

Fiołek rogaty (Viola cornuta) podobny jest do bratków ogrodowych, ale ma mniejsze i liczniejsze kwiaty. Jest to bylina pochodząca z Pirenejów, o silnie rozgałęzionych pędach, osiągająca wysokość do 25 cm. Gatunek wyjściowy, obecnie już nie uprawiany, ma kwiaty o średnicy 3-5 cm, fioletowe z żółtym środkiem, co w nomenklaturze ogrodniczej zwiemy „oczkiem". Fiołek rogaty krzyżowano z różnymi odmianami bratka ogrodowego. Dzięki temu mamy do wyboru dość duży zestaw odmian, ale nie tak liczny i różnorodny jak sławny bratek. Odmiany fiołków rogatych mają jednak inną korzystną cechę. Oprócz tego, że są roślinami wieloletnimi, kwitną dłużej od bratków, bo od maja do września. Jeśli zdarzy się przerwa w kwitnieniu, rośliny można przyciąć. Nada im to zgrabniejszy pokrój i zakwitną obficiej.

Wymagania fiołków rogatych różnią się od tych dla bratków. Mogą rosnąć niemal w każdej ziemi byle by nie była za żyzna. Przy dużym dostępie do nawozów zbyt silnie rośnie, słabiej kwitnie i źle zimuje. Fiołki rogate, podobnie jak bratki, wymagają stanowiska słonecznego. Źle znoszą nadmierną wilgoć w ziemi. Jest to roślina rabatowa przydatna też do ogrodów skalnych. Tam na zimę zaleca się przykryć je gałęziami drzew iglastych.

Odmiany fiołków rogatych rozmnaża się tylko wegetatywnie tzn. przez podział rozrośniętych okazów lub z sadzonek pędowych. Dzielić można wiosną przed kwitnieniem albo latem. Przedtem, dla spowodowania silnego rozkrzewienia roślin, trzeba je przyciąć, skracając pędy o 2/3 ich długości. Po wyrośnięciu nowych pędów można fiołki rogate podzielić na 2-5 części.

Nieprawdziwe fiołki - są nimi te rośliny, których nazwy przetłumaczyliśmy z innych języków. Tak jest z popularnymi cyklamenami, nazywanymi „fiołkami alpejskimi" i saintpaulią lub sępolią fiołkową (Saintpaulia ionantha) określaną jako „fiołek afrykański". Te rośliny nie mają nic wspólnego z fiołkami. Tylko barwa kwiatów tej afrykańskiej rośliny jest fiołkowa, o czym informuje druga część nazwy gatunku. Istnieje prawdziwy fiołek alpejski (Viola alpina) podobny do wonnego. Rośnie nie tylko w Alpach, ale i w Tatrach na skałach wapiennych.