Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Winobluszcz

winobluszcz-trojklapowy--Winobluszcze to pnącza na ogół znane, lecz ze względu na różnorodność zastosowania, za mało jeszcze wykorzystywane. Podstawowymi ich zaletami sa: szybki wzrost, duża powierzchnia liści i efektowne ich przebarwienie wczesną jesienią. Do uprawy w Polsce są przydatne trzy gatunki wraz z odmianami: winobluszcz pięciolistkowy, zaroślowy i trójklapowy.

Winobluszcz pięciolistkowy (Parthenocissus quinquefolia) w stanie naturalnym występuje w Ameryce Północnej. Rośnie w lasach od Kanady do Meksyku i Florydy. W uprawie znajduje się od 1622 roku. Pnącze to wspina się na podporach za pomocą wąsów czepnych do około 12 m wysokości. Wąsy są rozwidlone, na końcu haczykowato zagięte, pogrubione i rozszerzone w tzw. przyIgi, przywierające silnie do podpór, zwłaszcza o szorstkiej powierzchni. Młode pędy są czerwonawe. Palczasto złożone liście z 5 (do 9) listków długości około 10 cm, z wierzchu są ciemno- lub matowozielone. Niepozorne zielonkawe kwiaty rozwijające się w lipcu-sierpniu nie mają wartości ozdobnej. Spośród pięciu ogólnie znanych odmian najczęściej jest spotykana murowa - P. quinquefolia var. murorum. Ma ona listki zwykle szerokojajowate i krótsze niż gatunek, wąsy czepne z 8-12 rozgałęzieniami, zaopatrzone w mocne przylgi.

Winobluszcz zaroślowy (Parthenocissus inserta) także pochodzi z Ameryki Północnej. Do Europy został wprowadzony przed 1800 rokiem. Jest bardzo podobny do gatunku poprzedniego, lecz jego pąki i młode pędy są zielone, wąsy pozbawione przylg lub mają je bardzo słabo wykształcone. Pędy czepiają się podpór wąsami. Osiąga mniejszą wysokość niż winobluszcz pięciolistkowy. W uprawie spotykane są także mieszańce obydwóch gatunków.

Winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata) w stanie naturalnym występuje w Japonii, centralnych Chinach i na Półwyspie Koreańskim. Podpór czepia się za pomocą krótkich i wielokrotnie rozgałęzionych wąsów, z silnie rozwiniętymi przylgami, dzięki którym może się wspinać nawet na gładkich, pionowych ścianach. Liście, o zmiennym kształcie i wielkości mogą osiągać długość do 20 cm, są pogrubione i zwykle trójklapowe. Młode, rozwijające się są jaskrawopurpurowe, starsze z wierzchu ciemnozielone, nagie i błyszczące. Na długopędach liście ku wierzchołkowi są coraz mniejsze i bez klap, tylko grubo ząbkowane. W Polsce spotykana jest odmiana Veitcha - P. tricuspidata 'Veitchii', o mniejszych, jajowatych lub częściowo trój listkowych liściach.

Winobluszcze nie mają dużych wymagań glebowych, lecz na żyznych i wilgotnych rosną silniej i mają gęste ulistnienie. Znoszą dobrze suszę i zanieczyszczenia powietrza w miastach. Mogą być sadzone na stanowiskach słonecznych, ale znoszą także półcień, a nawet cień. Winobluszcz trójklapowy z powodu nieco mniejszej odporności na niską temperaturę powinien być sadzony w miejscach osłoniętych od mroźnych wiatrów, lecz nie od strony południowej. Sadzi się rośliny 2-3-letnie z bryłą korzeniową. W warunkach amatorskich mogą być rozmnażane z odkładów poziomych.

Winobluszcz nadaje się do okrywania ścian, murów, grubych pni drzew, ogrodzeń, pergoli, trejaży oraz do tych miejsc, których nie chcemy pokazywać. Winobluszcz zaroślowy ze względu na słabszy wzrost i brak przylg na wąsach przydatny jest zwłaszcza do okrywania ogrodzeń, na przykład z siatki drucianej. Na ścianach budynków i na murach szczególnie efektownie wygląda winobluszcz trójklapowy. Jego dachówkowato ułożone liście tworzą gęste, prawie płaskie, zielone powierzchnie, jesienią jaskrawoczerwone lub szkarłatne. Ostatnio winobluszcz pięciolistkowy i zaroślowy są uprawiane w pojemnikach i służą do dekoracji balkonów oraz tarasów.