Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Berberysy

berberys zywopolotSystematycy podają, że na świecie rośnie około 500 gatunków i mieszańców berberysów. W Polsce ze stanowisk naturalnych znany jest tylko jeden, berberys zwyczajny (Berberis vulgaris), dawniej ze względu na smak owoców nazywany kwaśnicą. Gatunek ten obecnie nie jest popularny i rzadko można go spotkać w środowisku naturalnym gdyż wcześniej tępiono go, ponieważ był i jest żywicielem rdzy źdźbłowej, groźnej choroby zbóż.

Najpowszechniejszy w uprawie jest jednak pochodzący z Japonii Berberys Thunberga (B. Thunbergii). Jest to gęsty krzew dorastający do 1,5 m wysokości, o całobrzegich, zielonych liściach kształtu łopatkowego. Kwiaty są małe, barwy żółtej i bez większego znaczenia dekoracyjnego, ale są źródłem cennego pożytku dla pszczół dostarczając im nektaru i pyłku. Berberys Thunberga ma małe wymagania glebowe, dobrze rośnie na słońcu i w półcieniu. Nadaje się na formowane żywopłoty i co najważniejsze jest odporny na rdzę źdźbłową. Dużą dekoracyjnością odznaczają się krzewy w trakcie jesiennego przebarwiania liści.

Cały szereg odmian, które stają się coraz powszechniejsze w uprawie kusi nas swym pokrojem i kolorowym ulistnieniem. Najpiękniejsze z nich to: Aurea, o liściach złotożółtych przez cały sezon; Bonansa Gold, o liściach żółtych i karłowym wzroście do 30 cm wysokości; Erecta, o liściach zielonych i kolumnowym wzroście; Green Carpet, który ma zielone ulistnienie i jest gęsto ugałęziony, wysokość do 1 m; Kórnik, o liściach marmurkowatych z białymi plamkami; Red Chief, o czerwonych wąskich liściach i wąskim pokroju; Rosa Giow, o liściach czerwonoróżowych w białe ciapki. To tylko kilka najpopularniejszych odmian. Najpowszechniejszą i uprawianą od bardzo dawna jest oczywiście odmiana Atropurpurea o czerwonych liściach.

W uprawie spotkać można jeszcze czerwonolistną odmianę berberysu zwyczajnego oraz odmianę berberysu ottawskiego (B. ottawensis) Superba, o dużych, purpurowoczerwonych liściach. Na działkach możemy też uprawiać inny gatunek - berberys koreański (B. koreana). Krzewy mają pokrój wzniesiony i dorastają do 1,5 m. Ciernie mają dłuższe (2-3 cm), owoce okrągławe w gronach - pojawiają się dość licznie jesienią i długo utrzymują na krzewach. Stanowią dużą atrakcję roślin w okresie zimowym.

Osobną grupę stanowią berberysy zimozielone, z których dwa można uprawiać w naszych ogródkach. Jest to berberys Julianny (B. julianae) i berberys gruczołkowaty (B. verruculosa) Pierwszy ma liście wąskie i długie do 10 cm, a krzewy osiągają do 2 m wysokości. Drugi liście ma drobniejsze i osiąga mniejsze rozmiary do 1,5 m wysokości.

Berberysy mają przeciętne wymagania glebowe. Gatunki o liściach sezonowych można sadzić na słabszych glebach. Nieco wyższe wymagania mają krzewy o liściach zimozielonych, które powinny być uprawiane na glebie żyznej i przepuszczalnej. Stanowisko powinno być osłonięte i lekko ocienione. W półcieniu lepiej też uprawiać żółtolistne odmiany berberysu Thunberga, ponieważ w pełnym słońcu ich liście ulegają poparzeniom. Odporna na letnie oparzenia liści jest odmiana Maria, siewka odmiany Aurea uzyskana. Krzewy tej odmiany mogą być uprawiane w pełnym słońcu.

Pędy berberysów są opatrzone w kolce, których długość zależy od gatunku. Zazwyczaj mieści się w przedziale 1-4 cm (jedne z krótszych posiada berberys Thunberga, a dłuższe posiadają gatunki zimozielone). Takie dodatkowe uzbrojenie krzewów sprawia, że są one dobrym materiałem do tworzenia żywopłotów i szpalerów nie do przebycia. Tym bardziej, że berberysy dobrze znoszą zabiegi cięcia. Z uwagi na niedostateczną zimotrwałość mniej przydatne do tworzenia takich osłon i barier są gatunki zimozielone.

Wysokość zakładanych żywopłotów i szpalerów zależy od naszych potrzeb i wybranego gatunku lub odmiany. Niskie żywopłoty do 30 cm, strzyżone lub nie, zakładamy z odmian berberysu Thunberga takich jak Bagatelle i Atropurpurea Nana, nieco wyższe do 60 cm z odmiany Konold, średnio wysokie do 1 m z odmiany Green Carpet, wysokie z gatunków berberysu koreańskiego i Thunberga oraz odmian tego drugiego - Erecra, Red Pilar, Red Chieff. Najwyższy żywopłot z berberysu (do 170 cm) można założyć z gatunków berberysu ottawskiego i jego odmiany Superba oraz z berberysu pospolitego.

W nasadzeniach ogrodowych i działkowych berberysy uprawiać możemy pojedynczo lub w małych grupach. Ładnie wyglądają w zestawieniach z tawułami, jaśminowcami, dereniami i innymi krzewami o ozdobnych liściach. Z iglaków można posadzić obok nich odmiany rozłożystych jałowców. Karłowe formy berberysów nadają się także do uprawy w ogródkach skalnych.