Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Chryzantemy zimujące w gruncie

chryzantemyOjczyzną chryzantem ogrodowych (właściwa nazwa chryzantema wielkokwiatowa - Dendranthema grandiflora) są Chiny i Japonia. Do Europy zostały sprowadzone przez Holendrów przeszło 300 lat temu, a do Polski dotarły pod koniec XIX wieku. Chryzantemy od początku zdobyły sobie wielu miłośników. Dzięki wieloletniej pracy hodowców powstało tysiące odmian, różniących się barwą, kształtem i wielkością kwiatostanu.

Chryzantemy zajmują czołowe miejsce w uprawie roślin ozdobnych. Uprawiane są przede wszystkim w szklarniach w cyklu całorocznym, ale również w gruncie - na rabatach, w grupach kwiatowych w parkach, jako obwódki w ogródkach skalnych, mogą być ozdobą wnętrz domów, balkonów, tarasów (doniczki, skrzynki). Kwiaty cięte długo zachowują wartość dekoracyjną.

WYMAGANIA

W naszym klimacie tylko nieliczne odmiany zimują w gruncie. Kwitną od połowy sierpnia do późnej jesieni. Ich kwiaty dobrze znoszą przymrozki, wartość dekoracyjną niszczy dopiero temperatura -5°C. Chryzantemy zimujące w gruncie, uprawiane w ogrodach nie są wymagającymi roślinami. Bardzo rzadko porażane są przez choroby i szkodniki.

Chryzantemy charakteryzują się bardzo płytkim, ale silnie rozkrzewionym systemem korzeniowym. U niektórych odmian występuje olbrzymia dysproporcja między słabo rozwiniętym systemem korzeniowym a rozbudowaną częścią nadziemną. Ta cecha sprawia, że chryzantemy wymagają żyznej, próchnicznej i przepuszczalnej ziemi, o odczynie obojętnym (pH 6-7). Chryzantemy lubią stanowisko słoneczne. Miejsce pod rośliny powinno być starannie wybrane i przygotowane. W roku poprzedzającym sadzenie roślin, ziemię należy nawieźć obornikiem lub kompostem i głęboko przekopać. Gdy obornika brak, można wiosną zastąpić go nawozami organicznymi i organiczno-mineralnymi jak: granulat z obornika, biohumus koprolitowy, Plonofoska, Azofoska itp. Nawozy należy przekopać z ziemią.

UPRAWA

Termin sadzenia chryzantem przypada od wczesnej wiosny do początku lata. Dla dobrego rozkrzewienia roślin należy 2-krotnie usunąć nie zdrewniałe wierzchołki pędów. Pod miejscem uszczykiwania powinno pozostać około 5-7 liści. Drugie uszczykiwanie przeprowadza się, gdy pędy boczne mają 3-4 oddzielone liście. Istotne jest, aby wszystkie pędy danej rośliny uszczykiwane były na podobnym poziomie. Kwitnienie roślin będzie wtedy wyrównane. Ostatnie uszczykiwanie powinno być wykonane na początku lipca. Zabieg ten opóźnia termin zakwitania. Liczba uszczykiwań zależy od odmiany, słabiej krzewiące się wymagają większej ilości uszczykiwań.

Chryzantemy dobrze znoszą przesadzanie, nawet w okresie kwitnienia. Kwitnące rośliny przesadzone do doniczek, skrzynek balkonowych lub innych pojemników mogą dekorować tarasy, werandy i balkony w drugiej połowie lata oraz jesienią. Przesadzone rośliny wymagają regularnego i obfitego podlewania, uważając, aby kwiaty i liście były suche.

Chryzantemy po przekwitnięciu zostawiamy na zimę nie przykrywając ich i nie ścinając. W ten sposób rośliny lepiej przezimują (choć wcześniej uważano inaczej). Chryzantemy mogą przemarznąć na bardzo piaszczystej glebie lub bardzo ciężkiej, w miejscach podmokłych. Wiosną rośliny przycinamy. Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest podkarmienie ich nawozami organicznymi lub mineralnymi.

Chryzantemy należy przesadzać na nowe miejsce co 3-4 lata. Rośliny nie przesadzone zaczynają dziczeć, co uwidacznia się przede wszystkim na kwiatach, które stają się drobne i słabo wykształcone.

ROZMNAŻANIE

Chryzantemy rozmnaża się wegetatywnie z sadzonek lub przez podział karp korzeniowych. Pierwszy sposób możliwy jest do wykonania tylko w szklarni, ewentualnie w warunkach domowych w ogrzewanych i oświetlonych pomieszczeniach np. w piwnicy z oknem lub w chłodniejszym pomieszczeniu w domu. Karpy roślin matecznych wykopuje się późną jesienią i dołuje w miejscu, z którego będzie możliwe, mimo okresu zimowego, przeniesienie ich w styczniu-lutym do pomieszczenia. Dla dobrego przechowania roślin wskazane jest opryskanie grzybobójczym preparatem np. Topsinem. W szklarni lub w warunkach domowych karpy sadzi się w skrzynkach lub pojemnikach z ziemią. W temperaturze 8-10°C rośliny zostają pobudzone do intensywnego wzrostu. Profilaktycznie należy opryskać je preparatem grzybobójczym. W bardzo szybkim czasie zaczną się pojawiać odrosty korzeniowe, które po osiągnięciu około 8-10 cm tniemy na sadzonki. Karpy roślin matecznych należy podkarmiać raz w tygodniu nawozami płynnymi lub rozpuszczonymi w wodzie. Sadzonki ukorzenia się w podłożu grubości 6-8 cm, na które składa się torf z piaskiem w proporcji 1:1. Można użyć ukorzeniacza. Roślinki osłania się folia, aby zapewnić im wysoka wilgotność powietrza. Wymagana temperatura to 18-22°C. Sadzonki ukorzeniają się po 2-3 tygodniach. Cięcie sadzonek jest możliwe do początku maja. W późniejszym terminie na sadzonkach pojawiają się pąki kwiatowe. Z ukorzenionych sadzonek z cięcia styczniowego i lutowego można otrzymać już na początku maja kwitnące rośliny, które wysadzamy do doniczek lub od razu do gruntu.

Po przekwitnięciu rośliny ogławia się. Jesienią chryzantemy zakwitną po raz drugi.

Rozmnażanie chryzantem przez podział karp jest bardzo proste. Czynność tę należy wykonać wczesną wiosną przy okazji przesadzania roślin. Wykopane karpy dzielimy tak, aby każdy dobrze wykształcony pęd miał po 2-3 korzenie.

CHARAKTERYSTYKA ODMIAN CHRYZANTEM OGRODOWYCH

Wybór odmian chryzantem jest bardzo duży. Odmiany polskie wyróżniają się zimotrwałością i przystosowaniem do naszego klimatu oraz odpornością na choroby i szkodniki.

Dzielimy je wg terminu kwitnienia:

Odmiany bardzo wczesne, zakwitające w drugiej połowie sierpnia:

Izis - bordowa, Larysa - kremowobiała, Cameo - jasnoróżówa, Wee Willie - biała, Superior Bronze - jasnobrązowa.

Wyżej wymienione odmiany charakteryzują się niskim wzrostem (20-40 cm wysokości), silnym rozkrzewieniem i obfitym kwitnieniem. Kwiaty mają drobne ale pełne. Odmiany te są przydatne na rabaty i obwódki skalne. Można je polecić do uprawy doniczkowej.

Odmiany średnio wczesne, zakwitające w 1 połowie września:

Soraya - wrzosoworóżowa, Tessa - jasnolilaróżowa, dorastają do wysokości 40-50 cm, są dobrze rozkrzewione, kwiaty pełne i duże. Obie można wykorzystać do jesiennej uprawy w doniczkach, do uprawy w gruncie na kwiat cięty i do sadzenia w grupach w parkach.

Roxana - żółta, jest odmianą wysoką do 50-60 cm, o kwiatach bardzo dużych i pełnych. Rośliny są słabiej rozkrzewione. Bardzo dobra do uprawy na kwiat cięty i do sadzenia w grupach.

Liwia - białokremowa, odmiana bardzo silnie się rozkrzewia, ma lekko zwisłe pędy. Kwiaty są pełne, o delikatnej, igiełkowej budowie. Nadaje się do formowania w kaskady. Polecana jest do jesiennej uprawy doniczkowej, obsadzania rabat, sadzenia w grupach i na skalniakach.

Copycat - żółta, odmiana w typie Roxany.

Odmiany późne, zakwitające w październiku:

Samanta - ciemnobordowe, rośliny są dobrze rozkrzewione, osiągają wysokość 30-40 cm, obficie kwitną. Kwiaty są duże i pełne. Odmiana polecana do uprawy w doniczkach, do uprawy w gruncie na kwiat cięty i do sadzenia w grupach.

Mirella - żółta, odmiana silnie roz-krzewiona, wysoka, o pojedynczych i drobnych kwiatach, kwitnie bardzo obficie. Polecana do sadzenia w grupach i na rabatach.