Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Sadzimy żywopłoty

zywoplotWczesna jesień to najlepszy czas zakładania żywopłotów z roślin iglastych. Większość iglastych określana jest jako zimozielone, gdyż ich igły pozostają na zimę, mają najwyżej nieco zmienioną barwę. W tej grupie wyjątkiem jest modrzew, który całkowicie zrzuca igły jesienią. W październiku sadzimy żywopłoty z roślin liściastych. U większości z nich jesienią liście opadają, ale mamy też do dyspozycji cenne gatunki zimozielone.

JAKI ŻYWOPŁOT WARTO ZAŁOŻYĆ?

W domkach letniskowych i na działkach, gdzie spędzamy czas poza okresem zimy, wystarczające są żywopłoty sezonowe. Z drugiej strony, tylko żywopłot z wyższych iglastych zapewni nam przez cały rok prywatność w ogrodzie, ochroni przed ciekawskimi sąsiadami czy przechodniami, zredukuje kurz i wyciszy hałas uliczny. Żywopłot może poprawić mikroklimat stanowiska - zmniejszyć siłę wiatru, korzystnie regulować układ temperatur, wilgotności i światła, tworzyć naturalny parawan umożliwiający uprawę roślin wrażliwych na nasze zimy. Przy pomocy żywopłotu możemy wydzielić odrębne funkcjonalnie części ogrodu, np. nieciekawy zimą warzywnik od części ozdobnej, zasłonić śmietnik lub część gospodarczą. Ciemnozielony żywopłot np. z cisa (Taxus x media 'Hicksii') daje doskonałe tło dla jasno kwitnących bylin. Żywopłoty liściaste mogą być formowane - wtedy zdobią kształtem, barwą, fakturą liści, splotem pędów w zimie lub swobodne - z całym bogactwem kwiatów i owoców.

Poszczególne kwatery, grządki, nawet z sałatą i cebulą, mogą być elegancko ramowane niską, strzyżoną obwódką. W półcieniu stosuje się bukszpan (Buxus sempervirens), w miejscach suchych i słonecznych można wykorzystać najniższe odmiany tawuły japońskiej (Spiraea japonica) np. 'Nana' (zielonolistna), 'Goldmound' (żółtolistna) czy berberysu Thunberga (Berberis thunbergii) 'Kobold' (zielona), 'Atropurpurea Nana' i 'Bagatelle' (purpurowe), 'Bonanza Gold' (żółta).

Niewysoki żywopłot, do 1 m, który uniemożliwia swobodne przechodzenie, ale pozwala jednocześnie oglądać odgrodzoną część, można założyć z kulistych, zielonych odmian żywotnika zachodniego (Thuja occidentalis) 'Danica', 'Globosa', 'Hoseri', 'Woodwardii' lub żółtolistnej odmiany 'Golden Globe'. Sezonowe efekty purpurowej, strzyżonej bryły uzyskamy z berberysu Thunberga (Berberis thunbergii) 'Atropurpurea', popielatej - z wierzby purpurowej (Salix purpurea) 'Nana', zielonej - z porzeczki alpejskiej (Ribes alpinum) 'Schmidt'. Niski, swobodny żywopłot, nie wymagający dużych nakładów czasowych, kwitnący od czerwca do października, utworzymy sadząc jedną z odmian pięciornika krzewiastego (Potentilla fruticosa) np. 'Goldfinger', 'Goldstar' (kwiaty żółte), 'Red Ace' (kwiaty pomarańczowe), 'Abbotswood' (kwiaty białe). W miejscach osłoniętych i półcienistych można posadzić zimozieloną mahonię pospolitą (Mahonia aquifolium) kwitnącą w maju żółtymi, pachnącymi kwiatami a jesienią ozdobioną granatowymi owocami.

Żywopłoty, które pełnią funkcję bariery wizualnej, powinny mieć przynajmniej 1,6 m wysokości. W miejscach cienistych i wilgotnych można to uzyskać sadząc cis pośredni (Taxus x media) 'Hicksii' (z czerwonymi osnówkami) lub 'Hatfieldii' (bez osnówek). Obie odmiany nadają się przede wszystkim na żywopłoty strzyżone. Na tego typu żywopłoty, ale sezonowolistne, stosuje się przede wszystkim grab pospolity (Carpinus betulus) lub buk pospolity (Fagus syhatica). W warunkach niedoboru światła bardzo dobrze spisuje się grujecznik japoński (Cercidiphyllum japonicum).

Jako żywopłot niestrzyżony, ale naturalnie utrzymujący zgeometryzowany kształt, można posadzić zielonolistne, wąskokolumnowe odmiany cisa pospolitego (Taxus baccata) 'Fastigiata', 'Fastigiata Robusta', szerokokolumnową odmianę 'Overeynderi" czy złocistożółte odmiany 'Fastigiata Aurea' lub 'Standishii'. Na takich stanowiskach piękny strzyżony żywopłot powstanie także z choiny kanadyjskiej (Tsuga canadensis).

Na stanowiskach słonecznych, ale z glebą zasobną w wodę, można tworzyć żywopłot strzyżony z cyprysika groszkowego (Chamaecyparis pisifera) 'Plumosa' - zielony i 'Plumosa Aurea' - żółty oraz żywotnika zachodniego (Thuja occidentalis), na przykład odmian o barwie zielonej: 'Brabant', 'Columna', 'Ellwangeriana', 'Holmstrup', 'Hoveyi', 'Malonyana', 'Smaragd', 'Spiralis', 'Wareana' czy barwie żółtej: 'Aure-scens', 'Ellwangeriana Aurea', 'Europa Gold', 'Sunkist'. Krzewy posadzone w nieco większej rozstawie utworzą żywopłot swobodny, jednak niektóre odmiany, jak na przykład 'Brabant' wymagają wtedy więcej miejsca na szerokość, a wysokość żywopłotu może osiągnąć nawet kilka metrów i zbytnio zacienić działkę sąsiada.

Na stanowiskach słonecznych, suchych, ubogich, stabilny żywopłot swobodny, aczkolwiek o zgeometryzowanej formie, można uzyskać z kolumnowych i stożkowych odmian jałowca chińskiego (Juniperus chinensis) 'Blaauw', 'Keteleerii', 'Obelisk', 'Spartan', 'Stricta' lub jałowca wirginijskiego (Juniperus virginiana) 'Burkii' i 'Glauca'. Ich zabarwienie jest najczęściej szarozielone. Wąski parawan zbudujemy także z kolumnowych odmian sosny pospolitej (Pinus sylvestris) 'Fastigiata' lub sosny czarnej (Pinus nigra) 'Obelisk' i 'Pyramidalis'. Jeżeli mamy dużo miejsca, możemy posadzić swobodny, średniej wysokości żywopłot z kosodrzewiny (Pinus mugo var. mughus). Sporo miejsca zabiorą też wyższe, swobodne, kwitnące i owocujące żywopłoty liściaste, na przykład z forsycji (Forsythia x intermedia), karagany (Caragana arborescens), pęcherznicy kalinolistnej (Physocarpus opulifolius) 'Diabolo' o liściach ciemnopurpurowych i 'Luteus' o liściach żółtych, tawuły norweskiej (Spiraea x cinerea) 'Grefsheim', tawuły nippońskiej (Spiraea nipponica). Forsycję, karaganę i pęcherznicę można prowadzić również jako żywopłot strzyżony. Do formowania osłon wizualnych bardzo dobrze nadaje się także klon tatarski (Acer tataricum), irga błyszcząca (Cotoneaster lucidus), ałycza (Prunus cerasifera), ligustr pospolity (Ligustrum vutgare) i głóg (Crataegus).

Na stanowiskach słonecznych w terenach podgórskich wysokie, ponad 3-metrowe parawany możemy uzyskać sadząc świerk serbski (Picea omorika) (zajmuje do 3 metrów na szerokość, utrzymuje ugałęzienie do samej ziemi i nie jest porażany przez mszycę świerkowo-modrzewiową) lub zajmujący znacznie więcej miejsca świerk kłujący (Picea pungens). Ten drugi nadaje się także na żywopłoty formowane, wymaga jednak przestrzegania ścisłych reguł strzyżenia świerków.

Gatunkiem na strzyżone, wysokie żywopłoty w miejscach słonecznych jest modrzew europejski (Larix decidua). Jednak zrzuca on igły na zimę i jego walory plastyczne oraz funkcjonalne są takie jak roślin o liściach sezonowych. Bardzo dobrze podobną rolę jak modrzew pełni niedoceniany rodzimy klon polny, także w miejscach cienistych.

JAK PRZYGOTOWAĆ STANOWISKO POD PRZYSZŁY ŻYWOPŁOT?

Pierwszą czynnością jest dokładne usunięcie chwastów trwałych, po założeniu żywopłotu stanie się to prawie niemożliwe.Należy przekopać pas o szerokości około 1 metra na głębokość dwóch sztychów. Pozwoli to na dokładne wybranie kamieni, korzeni, rozłogów i innych zanieczyszczeń, a także umożliwi korzeniom roślin żywopłotowych głęboką penetrację. Dzięki temu żywopłot będzie stabilny, korzenie mniej narażone na niedobór wody, przemarzanie czy zasolenie nawozami mineralnymi. W tym samym czasie należy przekopać i dokładnie wymieszać z glebą materię organiczną - dobrze rozłożony obornik słomiasty lub kompost ogrodowy. Tak przygotowana glebę pozostawiamy na kilka tygodni, aby osiadła. Dokładne przygotowanie stanowiska jest podstawą sukcesu w uprawie roślin żywopłotowych.

Ilość roślin potrzebna do założenia żywopłotu zależy od gatunku i odmiany oraz sposobu prowadzenia. Rośliny iglaste sadzimy najczęściej w jednym rzędzie, rośliny liściaste w jednym lub dwu rzędach na mijanego (w zygzak). Najprostszym sposobem jest sadzenie w rowku wzdłuż wyznaczonej sznurkiem linii lub do indywidualnie kopanych dołów. Ważne jest, aby głębokość i szerokość umożliwiała swobodne włożenie bryły korzeniowej. Po przysypaniu korzeni sypką, uprawioną wcześniej ziemią, dociśnięciu jej oraz obfitym podlaniu, roślina powinna znaleźć się na właściwym poziomie, a bryła korzeniowa nie może być odsłonięta. Zbyt głębokie sadzenie, szczególnie na glebach cięższych, prowadzi do redukcji potrzebnego roślinom w glebie tlenu. Głębokiego sadzenia nie toleruje na przykład cis. Po posadzeniu w ziemię po obu stronach żywopłotu powinno się wyściółkować. Ponownie podlewamy rośliny po wyschnięciu około 5 cm wierzchniej warstwy gleby. Częste, słabe podlewanie stymuluje wytwarzanie niekorzystnego dla roślin płytkiego systemu korzeniowego. Roślinom iglastym podczas suchej, ciepłej jesieni dobrze jest zraszać całe korony, co chroni je przed nadmierną utratą wody z liści do czasu rozwoju korzeni w glebie. Dalsze konieczne czynności, takie jak pierwsze cięcie żywopłotów formowanych czy nawożenie mineralne będziemy wykonywać dopiero wiosną.