Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Działka u schyłku lata

Zwiastunem kończącego się lata są coraz krótsze dni i zwiększone wahania temperatur pomiędzy nocą i dniem. „Od Anki chłodne wieczory i ranki" mówi stare przysłowie i rzeczywiście noc sygnalizuje nadchodzące zmiany, choć w południe bywa jeszcze słonecznie i gorąco. Na trawniku o poranku coraz częściej pojawia się rosa, a między gałązkami krzewów cieniutkie nitki pajęczyny. W powietrzu unosi się zapach dojrzałych owoców leżących pod drzewami, liście wielu drzew i krzewów zaczynają zmieniać barwę, opadają i charakterystycznie pachną garbnikami zanim zaczną butwieć. Część roślin bezpowrotnie przekwita, a ich procesy życiowe ulegają spowolnieniu. Nie wymagają już tak intensywnego nawadniania, ustaje nawożenie. Przyroda powoli przygotowuje się do spoczynku. Jednak nim to nastąpi jeszcze raz intensywnie błyśnie zmiennością barw.

Niektóre z roślin dopiero teraz zaczynają dominować. Wskaźnikami nadchodzącej jesieni są zakwitające nawłocie. Podobną rolę mają do spełnienia dzielżany, rudbekie, słoneczniczki, astry i złocienie. Królową późnego lata w ogrodzie jest dalia. Jej liczne, bardzo zróżnicowane pod względem wielkości i barwy kwiaty dominują na rabatach aż do pierwszych przymrozków. Ciągłe usuwanie przekwitniętych kwiatów poprawia wygląd estetyczny nasadzeń. Jest to szczególnie istotne w okresie lata, natomiast o tej porze nie drażnią już przekwitnięte czyśce, lawenda, rozchodnik okazały, czy jeżówka purpurowa. W towarzystwie pożółkłych traw tworzą przepiękne o tej porze roku kompozycje.

Projektowanie barwnych kompozycji wymaga uwzględnienia w czasie poszczególnych gatunków i harmonijnego lub wręcz kontrastowego ich łączenia. Nie sztuką jest stworzyć ogród, który będzie piękny latem, lecz sztuką jest stworzyć ogród interesujący przez wszystkie pory roku. Jesienny ogród bywa wyraźniej zauważony, gdy "płoną" w nim liczne krzewy liściaste i karłowe drzewa. Intensywnie czerwienieją krzewy berberysów, a zwłaszcza zmieniający barwę z zielonej na czerwoną berberys koreański, berberys Thunberga 'Green Carpet' i zimozielone berberysy Juliany, brodawkowaty i inne. Z barwy zielonej na czysto pomarańczową przebarwia się berberys Thunberga 'Erecta'. Zestawiony z wrzosami i stalowoszarymi cyprysikami daje niepowtarzalny efekt.

Całą gamą ciepłych barw wyróżniają się klony a zwłaszcza klon tatarski i odmiany klonu palmowego. Niezwykle pięknie przebarwia się aronia, która zestawiona w grupie z różą pomarszczoną o żółto przebarwionych liściach i dużych, czerwonych owocach wyróżnia się na działce na tle niebieskich astrów krzaczastych. Piękne pomarańczowo-czerwone jesienne barwy tworzy horyzontalny sumak octowiec, a zwłaszcza jego odmiana 'Dissecta' o powcinanych liściach. Intensywnie przebarwione liście winobluszczu pięciolistkowego i trójklapowego na tle ciemnej ściany altany działkowej wyglądają imponująco, a posadzone w sąsiedztwie żółtej odmiany żywotnika zachodniego i srebrnych cyprysików Lawsona tworzą niezwykle ożywioną w barwie kompozycję. Na kratach pergoli lub trejażu dławisz amerykański i kokornak wielkolistny zmieniają barwę liści na cytrynowo-żółtą. Soczyście kontrastują z ciemną zielenią bluszczu posadzonego w sąsiedztwie.

Jesienią piękno niektórych liści odkrywamy obserwując je pod słońce. Do najpiękniejszych należą liście klonów, miłorzębu japońskiego, judaszowca amerykańskiego 'Forest Pensy' (Uwaga! Można go uprawiać tylko w cieplejszych rejonach kraju), a także kokornaku wielkolistnego i innych. Przyjemnie jest obserwować wirujące na wietrze liście, ale powinniśmy pamiętać, aby nie wpadały zbyt licznie do zbiorników wodnych, gdzie zanieczyszczają wodę. Dobrym sposobem zabezpieczenia oczka wodnego jest nakrycie go w okresie jesieni (na czas spadania liści) delikatną siatką. Zbieranie liści nie będzie wówczas stanowiło problemu. W pobliżu zbiornika można posadzić więcej zimozielonych krzewów takich jak laurowiśnie, ostrokrzewy pierisy czy skimie, ale należy zapewnić im zaciszne i lekko ocienione stanowisko.

Wiele spośród krzewów ozdobnych pięknieje jesienią dzięki swoim owocom. Wśród nich największy procent stanowią irgi (płożące, poziome, drobnolistne, pomarszczone, wczesne itp.) oraz odmiany ognika szkarłatnego - 'Orange Glow' o pomarańczowych owocach i 'Solei d'Or' o owocach żółtych, a także śnieguliczki o białych i lekko różowych jagodach, oraz kaliny, berberysy, jarzębina, głogi, jabłonie ozdobne itd. Nie tylko piękne, ale także użytkowe owoce prezentują róże, rokitniki, pigwowce oraz dereń jadalny.

Długotrwałą dekorację na działce, szczególnie atrakcyjną w okresie jesieni, może stanowić kompozycja złożona z trzech jałowców skalnych 'Skyrocket' (strzyżone egzemplarze) oraz dwóch ogników różnych odmian posadzonych razem, aby sprawiały wrażenie jednego krzewu o dwubarwnych owocach. Bardzo pięknym jesiennym zestawieniem krzewów jest połączenie żółtego żywotnika zachodniego 'Yellow Ribbon' lub 'Sunkist' z irgą poziomą, berberysem Thunberga 'Red Chief' i ścielącym się po ziemi stalowoniebieskim jałowcem płożącym 'Glacier'.Na wrzosowisku pięknie wyglądają kostrzewy popielate z grupą przebarwionych azalii pontyjskich i rdestu pokrewnego w sąsiedztwie kolumnowych jałowców.

Powyższe propozycje ogrodowych zestawień roślinnych to zaledwie niewielki wycinek możliwości projektowych. Przyglądając się im z bliska dochodzimy do wniosku, że ogród pomalowany intensywnymi barwami jesieni jest jednym z najwspanialszych obrazów natury.