Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Zimowity

Zimowity

Zakwitają jesienią, choć znane są też gatunki kwitnące wiosną. Zimowity przypominają wyglądem jesienne krokusy, lecz w kwiatach mają więcej pręcików. Najbardziej znany jest zimowit jesienny, który trafił po raz pierwszy do niemieckich ogrodów w XVI w. i do dziś uchodzi za atrakcyjną roślinę z uwagi na bardzo delikatne, jak na jesienną porę, kwiaty. Większość spośród ponad 60 gatunków zimowitów pochodzi z rejonu Śródziemnomorza, ale można je także spotkać na wilgotnych łąkach środkowej Europy i na sawannach zachodniej Afryki. Najbardziej znany jest zimowit jesienny (Colchicum autumnale).

Jego jajowata bulwa o obwodzie 20-25 cm powstaje przez zgrubienie pędu. Bulwę zimowita okrywa brunatna, skórzasta łuska, dlatego w odróżnieniu od bulw innych roślin nazywana jest częściej łuskobulwą. W czerwcu bulwa zasycha, a na jej miejsce powstają dwie mniejsze bulwy przybyszowe. We wrześniu u nasady bulwy wyrasta kilka lejkowatych, lilioworóżowych kwiatów. Po zapyleniu kwiaty wrastają w ziemię i dzięki temu nie przemarzają. Na wiosnę ukazują się zaostrzone i zwinięte w tutkę liście, później długie (do 50 cm) i szerokie (5 cm), obejmujące łodygę, która zakończona jest dużą torebką z brunatnymi nasionami. Z nasion wysianych tuż po zbiorze, w czerwcu-lipcu, pierwsze siewki wyrastają w następnym roku, a kwitnące rośliny uzyskuje się dopiero po pięciu latach. Zimowity można jednak znacznie szybciej otrzymać z bulw przybyszowych. W ten sposób rozmnaża się głównie odmiany, w celu zachowania ich unikalnych cech.

Odmiany ogrodowe zimowita jesiennego, np. białe 'Album', 'Albiflorum' i 'Albiplenum' o pełnych kwiatach, znacznie lepiej przyjmują się na działce niż rośliny pozyskane ze stanowisk naturalnych, dlatego często zakwitają już w końcu sierpnia. W tym samym czasie kwitną silnie rosnące mieszańce międzygatunkowe o dużych kwiatach: ciemnoróżowy 'Waterlily', lilioworóżowy 'Lilac Wonder', biało-karminowy 'Autumn's Queen' i ciemnofioletowy 'The Ciant'. Duże, ciemno-różowe kwiaty o głęboko wyciętej gardzieli wydaje zimowit okazały Bornmullera (C. speciosum bornmuelleri). Roślina jest tak żywotna, że z bulwy wydaje liczne kwiaty, nawet jeśli leży na półce lub parapecie. Najobficiej kwitnie zimowit bizantyjski (C. byzantinum). Jesienią z jednej bulwy wyrasta kilkanaście lilioworóżowych kwiatów o głęboko wyciętych płatkach.

Chociaż większość zimowitów kwitnie jesienią, zdarzają się także pewne wyjątki. Kobaltowoniebieskie kwiaty Colchicum bulbocodium pojawiają się wraz z liśćmi dopiero w końcu lutego i bardzo ładnie kontrastują z żółtymi rannikami i białymi przebi-śniegami. Wczesną wiosną ukazuje się również jedyny żółto kwitnący zimowit złocisty (C. luteum) o krótkich i tępych listkach, które po kwitnieniu szybko rosną.

Gdzie i kiedy je sadzić?

Zimowity dobrze rosną zarówno w miejscach nasłonecznionych jak i w półcieniu, na luźnych, próchniczo-gliniastych i lekko wapiennych glebach. Na zbyt ciężkich glebach ich bulwy, z powodu zalegającej wody, często gniją. Mogą zdobić ogródki skalne, grządki i rabaty. Na trawniki nie są polecane z uwagi na duże liście, które po zaschnięciu nie są zbyt dekoracyjne. Inaczej jest na rabacie, gdzie w okresie lata mogą je zasłonić silnie rosnące byliny o dużych liściach.

Termin sadzenia zimowitów na działce przypada w sierpniu. Do sadzenia należy wybierać tylko największe łuskobulwy, z których wyrośnie najwięcej kwiatów. Łuskobulwy sadzi się na głębokości 10-20 cm, w zależności od ich obwodu, i bardzo ostrożnie, ponieważ spod łuski często wychylają się pierwsze pąki kwiatowe. Łuskobulwy zimowita okazałego, jeśli zdobił mieszkanie, należy po kwitnieniu również posadzić w ogrodzie, nawet gdy jest już zimno, inaczej zgniją lub zaschną w trakcie przechowywania.

Jak je pielęgnować?

W pierwszym roku po posadzeniu zimowity zaleca się zabezpieczyć na zimę warstwą torfu, kory lub słomy. Dotyczy to szczególnie wrażliwych na przymrozki mieszańców, jak 'Lilac Wonder', 'Waterlily' i 'The Ciant'. W kolejnych latach zabezpieczenie przed zimnem nie jest już konieczne. Chociaż łuskobulwy zimowitów gromadzą asymilaty w ilościach wystarczających do prawidłowego rozwoju, rośliny warto od czasu do czasu zasilić dostępnymi nawozami mineralnymi, dzięki czemu będą obficie kwitły. Jesienią, 4-6 tygodni po posadzeniu, stosuje się jednorazowo nawozy fosforowe i potasowe, a na wiosnę nawozy azotowe.

Zimowity rosną dość szybko i aby nie dopuścić do zbytniego ich zagęszczenia w jednym miejscu, trzeba je dzielić co 2-3 lata. Termin wykopywania cebul przypada w końcu czerwca, kiedy zasychają pierwsze liście, a łuski okrywające bulwy przybyszowe są już zupełnie brązowe. Dlatego przy oddzielaniu bulw bezpieczniej jest używać rękawic. Oczyszczone z ziemi bulwy przechowuje się w papierowych torebkach do sierpnia, w ciemnych i przewiewnych pomieszczeniach o temperaturze najwyżej 20°C, kiedy można je ponownie posadzić na działce.

Tags: zimowit