Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Ismena

Ismena

Pochodzenie nazw roślin bywa bardzo skomplikowane. W zasadzie nadają je ci, którzy opisali po raz pierwszy jakiś rodzaj lub gatunek. Zdarza się jednak czasem, że nie zrobili tego poprawnie, albo ktoś inny wcześniej nadał nowo odkrytej roślinie inną nazwą. Używa się do tego łaciny by wszyscy na świecie mogli się łatwiej porozumiewać. Badacze zajmujący się tymi sprawami to taksonomowie. Współpracują oni z systematykami, specjalistami od klasyfikowania świata przyrody na podstawie pokrewieństwa gatunków roślin i zwierząt. Uczeni szperając w archiwach znajdują czasem różne nazwy tych samych odkrytych roślin. Wtedy uznaje się tę, która nadana była wcześniej.

Jak to jest z ismeną?

W wyjaśnieniu problemu pomóc może ten dość długi wstęp. Nie ujmując nic urodzie ismeny podejrzewam, że jedną z ważniejszych przyczyn dużej popularności tej rośliny wśród amatorów jest ładna nazwa. Niestety jest to już dość stary synonim i dlatego bardzo rzadko używany nawet w popularnych książkach kwiaciarskich. W najstarszych podręcznikach znaleźć można opisy dwóch gatunków ismen: żółtokwiatową Ismene amancaes i białą I. calathina. Potem uczeni doszli do wniosku, że odpowiadają one cechom wcześniej opisanego rodzaju obejmującego około 40 innych gatunków Hymenocallis. Nazwa ta powstała z połączenia dwóch greckich wyrazów hymenos - błona albo skóra i kallos - piękny. Z tego powstała nasza błonczatka używana czasem dla określenia rodzaju. W międzyczasie, tę białokwiatową (I. calathina) "przechrzczono" na narcyzokwiatową (H. narcissiflora) co w uproszczeniu daje nazwę błonczatka narcyzowa ewentualnie ismena narcyzowa.

Ismena czy błonczatka?

Naukowym i "salomonowym" wyjściem jest spolszczanie nazwy łacińskiej w tym przypadku na hymenokalis. Może się to nie podobać, ale specjaliści są raczej za ograniczeniem w wymyślaniu dla obcych roślin polskich nazw. Hymenokalis, błonczatka albo ismena narcyzowa (H. narcssiflora) - to roślina cebulowa pochodząca z Peru i Boliwii. Wykształca okrągłą cebulę szerokości około 8 cm. Wyrasta z niej 6 do 8 żywo zielonych, równowąskich liści długości 40-60 cm i 4-5 cm szerokości. Rosną one w jednej płaszczyźnie. Kwiaty do 6 w kwiatostanie są białe, wonne. Tworzą się na wierzchołkach dwukanciastych, bezlistnych łodyg długości do 60 cm. Zielonkawa rurka kwiatowa osiąga 11 cm i podobnej długości płatki mają szerokość 1,5 cm. Nasady pręcików spięte są błoniastym przykoronkiem zbliżonym kształtem do przykoronka narcyzów. Stąd nazwa rodzajowa i gatunkowa. Roślina kwitnie zwykle w czerwcu-lipcu. Oprócz biało kwitnących znane są też odmiany o żółtych kwiatach. Nowsze odmiany bywają przeważnie mieszańcami hymenokalisa narcyzowego z innymi gatunkami, dlatego określa się je jako H. x hybrida, a w Anglii H. x stofforthiae.

Jak uprawiać hymenokalis (błonczatkę, ismenę) narcyzowy?

Można wykorzystać go jako roślinę doniczkową albo ogrodową. Cebule przechowywane zimą "na sucho", w pomieszczeniach o temperaturze około 15°C sadzić można do doniczek w kwietniu, a do gruntu po połowie maja. Ismenie tej wybieramy miejsca najcieplejsze, w pełni nasłonecznione. Odpowiednie są dla nich próchniczne ziemie gliniaste. Latem rośliny wymagają obfitego podlewania i intensywnego nawożenia. Od tych zabiegów i od zimowego spoczynku bez dostępu wilgoci zależy późniejsze dobre kwitnienie roślin. Przed sadzeniem zaleca się odjąć od głównej cebuli większość cebul przybyszowych. To podstawowy sposób rozmnażania ismen, a także zabieg umożliwiający intensywniejszy rozrost dominującej cebuli. Jedna lepiej odkarmiona wyda potem okazalsze kwiaty.

Hymenokalis okazały (Hymenocallis speciosus) - łacińskie speciosus znaczy okazały i piękny. Nazwa nie dziwi, gdyż roślina rzeczywiście jest urodziwa. Śnieżnobiałe, pachnące wanilią kwiaty mają delikatną budowę. Zielonkawa rurka kwiatowa, długości około 7 cm, przechodzi w równie długie, białe, rozłożyste listki okwiatu. Dolna część nitek pręcików jest też zrośnięta białą „błoną", tworząc charakterystyczny przykoronek średnicy 3 cm. Podobnie jak u wcześniej omówionego gatunku zbudowane są liście i łodygi kwiatostanowe, ale każdy ich wierzchołek zdobi więcej kwiatów - 9 do 15. Rozwijają się one stopniowo od zewnętrznych poczynając. Kwitnienie zaczyna się zwykle jesienią, ale bywa, że jest powtarzane. Ponieważ omawiany gatunek pochodzi z ciepłego klimatu, bo z Wysp Karaibskich, nie nadaje się do uprawy na działce. Jest rośliną zachowującą liście na zimę. Nie zasuszamy jej wtedy, lecz ograniczamy tylko podlewanie. Co roku wiosną przesadza się hymenokalis okazały do doniczek w świeże, żyzne podłoże. Pozostałe zabiegi pielęgnacyjne podobne są jak w uprawie pierwszego z omawianych gatunków.

Zapisz

Tags: ismena, błonczatka, hymenokalis