Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Jak uprawiać leszczynę?

leszczynaLeszczyna w warunkach naszego klimatu jest gatunkiem amatorskim. Roślina ta bardzo wcześnie rozpoczyna wegetację - już na przedwiośniu, a nawet podczas dłuższych cieplejszych okresów zimowych. Jednak zbyt wczesny rozwój kwiatostanów naraża je na przemarzanie już w temperaturach -6°C. Z tego powodu leszczyna owocuje nieregularnie, a granica towarowej uprawy tego gatunku przebiega daleko na południe od naszego kraju.

W Polsce leszczynę zaleca się uprawiać w rejonach o cieplejszym mikroklimacie. Wielkość plonowania w bardzo dużym stopniu zależy od stanowiska, terminowego stosowania zabiegów agrotechnicznych i ochrony przed chorobami i szkodnikami. Leszczynę powinno się sadzić na stanowiskach wzniesionych i wyższych w stosunku do okolicy. Do jej uprawy w ogrodach działkowych i przydomowych zaleca się przeznaczać stanowiska osłonięte, cieplejsze i nasłonecznione. Bardzo dobre są zbocza, a nawet wysokie skłony. Należy unikać terenów niskich, tworzących zastoiska mrozowe, a także stanowisk wietrznych, gdzie mroźne wiatry na przedwiośniu powodują przemarzanie kwiatów.

Leszczyna dobrze rośnie i owocuje na glebach ciepłych i żyznych, o dobrych stosunkach powietrzno-wodnych Bardzo dobre są gleby piaszczysto-gliniaste, lessowe, brunatne i rędziny. Najlepsza jest gleba o odczynie obojętnym, dużej zawartości próchnicy i dobrej strukturze. Woda gruntowa powinna występować na głębokości około 120 cm. Leszczyna nie udaje się na glebach zbyt ciężkich, podmokłych, zimnych i bardzo lekkich piaszczystych.

Do sadzenia w ogrodzie działkowym nadają się już sadzonki jednoroczne dobrze ukorzenione. Najlepsze są jednak bardzo dobrze ukorzenione sadzonki dwuletnie. Najlepszym terminem sadzenia leszczyny jest listopad, a praktycznie aż do zamarznięcia gleby. Powinno się sadzić co najmniej 2-3 odmiany w celu lepszego wzajemnego zapylania się. Na glebach lżejszych wykopane dołki zaleca się zaprawiać ziemią kompostową. Wszystkie dołki na różnych rodzajach gleby zaleca się zasilić małą szczyptą, (w trzech palcach) soli potasowej i superfosfatu.

ODMIANY

Na podstawie dotychczasowych obserwacji i otrzymanych wyników, następujące odmiany zalicza się do najwartościowszych dla naszych warunków klimatycznych:

Barceloński.

Krzew rośnie silnie. Kwitnie dość wcześnie, orzechy duże, nieforemne, podłużne. Odmiana bardzo plenna o smacznych owocach dojrzewających w połowie września.

Cosford.

Krzew rośnie silnie i tworzy wyniosłe i rozłożyste korony. Owocować zaczyna wcześnie i obficie. Orzechy duże i wydłużone. Owoce dojrzewają w połowie września. Jest dobrym zapylaczem dla innych odmian.

Halle.

Krzew rośnie silnie, tworząc koronę dużą i rozłożystą. Owocować zaczyna średnio wcześnie i obficie owocuje. Owoce duże lub bardzo duże, kulistostożkowate, ostro zwężające się ku wierzchołkowi, dojrzewają w końcu września lub na początku października. Odmiana wymaga bardzo dobrych stanowisk i żyznych gleb.

Trapezundski.

Krzew rośnie silnie i tworzy zwarte korony. Owocować zaczyna wcześnie i obficie. Orzechy - duże i wydłużone - zaliczane są do bardzo smacznych ze względu na słodki posmak. Dojrzewają zwykle w końcu września.

Webba.

Krzew o średniej sile wzrostu, tworzący piramidalne korony. Owocować zaczyna wcześnie i obficie, orzechy na ogół duże, wydłużone i spłaszczone, dojrzewają w połowie września. Odmiana wymaga dobrych stanowisk.

Ponadto do ogrodów działkowych i przydomowych zalecane są odmiany, które w dobrych warunkach często owocują obficie. Na uwagę zasługują przede wszystkim: Gubiński, Wczesny Długi, Cud z Bollwiller, Notinghamski a także Syrena i Lamberta Czerwonolistny, które ze względu na purpurooczerwone liście są jednocześnie krzewami o dużych walorach ozdobnych.
 

Leszczyna najlepiej owocuje jeżeli jest prowadzona w formie drzewka niskopiennego. W tym celu przewodnik u nowo posadzonych sadzonek skracamy wiosną o 20-30 cm od wierzchołka. Skracamy również pędy boczne o dwie trzecie ich długości. Odrosty korzeniowe wyrastające z szyjki korzeniowej i systemu korzeniowego należy corocznie usuwać, gdyż osłabiają wzrost i obniżają plonowanie. Najlepiej jest odrosty usuwać w ciągu lata. Od pierwszego roku formujemy krzewy z wyraźnie zaznaczonym przewodnikiem. Od czwartego roku po posadzeniu krzewy leszczyny wymagają zwykle cięcia prześwietlającego i formującego luźną koronę. W pierwszej kolejności usuwa się pędy wyrastające pod kątem ostrym i odrosty wyrastające z pnia poniżej 50 cm.

W pierwszych latach po posadzeniu glebę wokół drzewek (krzewów) najlepiej jest wyściółkować obornikiem, ściółką organiczną, torfem lub trocinami. Ponadto obornik zaleca się przykryć ziemią, silnie udeptać i utrzymywać w czarnym ugorze przez mechaniczne niszczenie chwastów.

W pierwszych latach nie stosuje się nawożenia potasem i fosforem, ponieważ te składniki zastosowano już w dołki.

Zaleca się jedynie nawożenie azotem w dawce 20-25 g wokół każdej rośliny, najlepiej przed stosowaniem ściółki. Od 4-5 roku nawozy mineralne stosuje się już na całą powierzchnię zajmowaną przez krzewy (drzewka). Dawki nawozów pod krzewy owocujące powinny wynosić: 60-80 g azotu, 80-120 g potasu i 30-50 g fosforu na 10 m2. Na powierzchnię zajmowana przez kilka krzewów rosnących na działce należy wysiać odpowiednio mniejsze dawki.

Drzewka leszczyny rozpoczynają owocowanie najczęściej w 3-4 roku po posadzeniu. Jeżeli posadzimy sadzonki dwuletnie, owocowanie może rozpocząć się nawet w drugim roku. Z jednego drzewka można zebrać od 0,5 do 3,0 kg i więcej owoców. Wysokość plonów w bardzo dużym stopniu zależy od przebiegu warunków pogody, odmiany, sposobu prowadzenia krzewów (drzewek) i terminowego stosowania zabiegów fitosanitarnych.

Najgroźniejszą chorobą występującą na leszczynie jest brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych zwana potocznie moniliozą, powodująca brunatnienie a następnie w czerwcu i lipcu opadanie zawiązków. W latach sprzyjających opadaniu może zniszczyć do 90% owoców. Chorobę tę najskuteczniej możemy zwalczyć Dithanem 1,5% lub Kaptanem 0,3%. Opryskiwanie należy wykonywać od końca maja w odstępach co 10-15 dni. Niezbędne jest wykonanie 4-5 zabiegów.

Najważniejszym szkodnikiem na drzewkach leszczyny jest słonkowiec orzechowiec powodujący robaczywienie owoców. Najskuteczniej tego szkodnika można zwalczać przez opryskiwanie w końcu maja lub na początku czerwca następującymi preparatami: Owadofos w stężeniu 0,15%, Zolone 0,1 5% a także innymi preparatami jak: Decis, czy Karate.

Do najważniejszych czynników sprzyjających dobremu owocowaniu leszczyny zalicza się: sprzyjający przebieg pogody (który jest niezależny od nas) i prawidłowy program ochrony przez najważniejszymi chorobami i szkodnikami.