Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Jak przyśpieszać dojrzewanie owoców na działce?

dojrzewanie owocowOwocami, które w Polsce w warunkach polowych dojrzewają najwcześniej są truskawki i czereśnie. Przy sprzyjających warunkach pogodowych pierwsze owoce tych gatunków dojrzewają nawet pod koniec trzeciej dekady maja. Pierwsze owoce pozostałych gatunków roślin sadowniczych dojrzewają znacznie później, zazwyczaj od początku lipca. Czy można zatem przyspieszyć dojrzewanie owoców na działce, tak aby móc je konsumować wcześniej?

Technicznie jest to możliwe, warunkiem jest uprawa roślin pod osłonami, gdyż tylko wówczas mogą wcześniej rozpocząć wegetację. Dla roślin niskich osłonami takimi są folia lub włóknina, kładzione bezpośrednio na roślinach bądź niskie lub wyższe namiociki, a dla wysokich - namioty foliowe czy wreszcie małe szklarenki. Trzeba jednak podkreślić, że przyspieszanie dojrzewania owoców uzasadnione jest tylko w przypadku niektórych gatunków. Koszty takiej uprawy mogą bowiem być zbyt wysokie w stosunku do uzyskiwanych korzyści. Problem polega na tym, że obecnie prawie w ciągu całego roku możemy bez problemu kupić świeże owoce większości gatunków. Są one importowane z krajów o ciepłym klimacie i pochodzą albo z uprawy gruntowej albo przyśpieszonej.

Warto także wspomnieć, że nie zawsze jedynym celem uprawy pod osłonami jest uzyskanie wcześniejszych owoców dla wydłużenia okresu ich zbiorów i konsumpcji. Często uprawa pod osłonami stosowana jest po to, żeby w ogóle owoce uzyskać. Dotyczy to z jednej strony odmian kwitnących bardzo wcześnie, a z drugiej - działek zlokalizowanych na niskich stanowiskach, a nawet w zagłębieniach terenu, gdzie istnieje duże ryzyko wystąpienia przymrozków wiosennych. Ponadto pod osłonami uzyskuje się z reguły lepsze wyrastanie owoców, istnieje mniejsze ryzyko zagniwania, zwłaszcza owoców miękkich, nie ma też niebezpieczeństwa ich pękania czy uszkadzania przez ptaki.

Gatunki roślin sadowniczych, które można polecać do ewentualnego przyspieszania dojrzewania owoców można podzielić na dwie grupy. Do grupy pierwszej możemy zaliczyć te, których uprawa pod osłonami jest prosta a przez to względnie tania. Na pewno będą to poziomka, truskawka, malina i jeżyna. Amatorzy wczesnych owoców bez większego problemu poradzą sobie także z okryciem nawet takich roślin, jak porzeczki, agrest czy borówka amerykańska. Do drugiej grupy roślin, znacznie trudniejszych w uprawie na przyspieszony zbiór owoców, można zaliczyć brzoskwinię, nektarynę czy winorośl. Trudności z uprawą tych roślin wiążą się z tym, że rośliny te mają znacznie większe rozmiary niż krzewy jagodowe i przeważnie wymagają specjalnego przygotowania.

Jak wspomniano, najłatwiej przyspieszać dojrzewanie owoców u nisko rosnących roślin sadowniczych jak truskawka czy poziomka. Dla przyspieszenia, a zarazem dla rozciągnięcia okresu dojrzewania owoców na działce najlepiej nakryć osłonami tylko część zagonu, owoce roślin nie nakrytych dojrzeją wówczas w czasie tradycyjnym. U truskawki, do przyspieszania dojrzewania najlepiej nadają się wczesne i dostępne na rynku odmiany takie jak Senga Precosa, Kama czy Honeoye. W podobny sposób możemy przyspieszać dojrzewanie owoców jeżyny, zarówno odmian kolczastych jak i bezkolcowych. Pamiętamy przy tym, że owoce jeżyny zawiązują się na pędach wyrastających z pędów zimujących. Ponieważ pędy te są dość wrażliwe na mróz, zaleca się aby późną jesienią przygiąć je do ziemi i okryć słomą. Właśnie te przygięte pędy, po uprzednim zdjęciu słomy można okryć folią perforowaną lub włókniną. Pobudzi to rośliny do wcześniejszego rozpoczęcia wegetacji i kwitnienia. Nieco inaczej postępuje się z maliną. W wypadku tego gatunku, do przyspieszania dojrzewania najlepiej nadają się tzw. odmiany powtarzające owocowanie, u których wczesną wiosną wszystkie ubiegłoroczne pędy powinny być przycięte na „0", czyli przy samej ziemi. Wówczas z karp roślin wyrosną liczne nowe pędy, które będą obficie owocować aż do samej jesieni. Ustawienie nad tak przygotowanymi roślinami niskiego (do 1 m wysokości) namiotu foliowego, spowoduje wcześniejsze rozpoczęcie przez nie wegetacji, a tym samym kwitnienie i owocowanie. Dzięki temu przyspiesza się owocowanie maliny powtarzającej o około 10-14 dni i o tyle samo wydłuża się okres intensywnego dojrzewania owoców tego gatunku na działce.

Osłony na roślinach powinny pozostawać do momentu rozwoju pierwszych kwiatów, wówczas na dzień rośliny powinny być odkrywane, tak aby umożliwić dostęp owadom zapylającym kwiaty. Przy niedostatecznym zapyleniu kwiatów owoce będą zdeformowane lub w ogóle nie powstaną. W trakcie bardzo ciepłych i słonecznych dni gdy temperatura powietrza pod osłonami przekracza 25°C, powinny być one również zdjęte lub przynajmniej „uchylone" dla obniżenia temperatury i przewietrzenia roślin. Na noc osłony powinny być ponownie umieszczane nad roślinami, tak aby uchronić je przed ewentualnymi przymrozkami nocnymi. Przy zapowiadanych silniejszych przymrozkach, tzn. poniżej -4°C, jedna warstwa osłony może nie wystarczyć, profilaktycznie rośliny należy przykryć dodatkową warstwą włókniny lub folii.

Warunkiem wcześniejszego rozpoczęcia wegetacji przez rośliny jest odpowiednio wczesne przykrycie czy „otulenie" roślin folią perforowaną lub włókniną. O terminie wykonania tego „zabiegu" decyduje jednak sam działkowiec, bo nie można tego określić z góry. Przeważnie jest to jednak druga połowa marca lub przełom marca i kwietnia.
Możliwym sposobem na uzyskanie wcześniejszych owoców na działce jest także uprawa roślin w dużych pojemnikach, które na przedwiośniu mogą być przeniesione do posiadanego namiociku czy szklarenki. W taki sposób można na przykład uzyskać wcześniej owoce takich gatunków, jak porzeczki, agrest, borówka amerykańska, czy nawet brzoskwinia i nektaryna. Gatunki drzewiaste, jak wymieniona brzoskwinia i nektaryna, a także winorośl, mogą być uprawiane pod osłonami nawet jeżeli rosną w gruncie, np. w namiociku lub w szklarence. W tym wypadku osłona pozostaje na roślinach w zasadzie przez cały czas, a ograniczony wzrost roślin uzyskuje się poprzez wielokrotne i coroczne cięcie formujące. W czasie kwitnienia brzoskwini i nektaryny należy wykonać 2-3-krotnie ręczne zapylanie kwiatów, najlepiej za pomocą miękkiego pędzelka, lekko omiatając nim pręciki i słupek. Konieczne jest również przerzedzanie rosnących zawiązków, w przeciwnym razie owoców będzie za dużo i będą one drobne i niesmaczne, zawiązki pozostawia się na pędach co 15-20 cm.