Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Przerzedzanie zawiązków

przerzedzanie zawiazkow porady ogrodniczeWiększość roślin sadowniczych jest obcopylna - czyli dla uzyskania dobrego owocowania kwiaty musza być zapylone obcym pyłkiem - na znamię słupka musi być przeniesiony pyłek odpowiedniej odmiany, którą nazywamy zapylaczem. W naszych warunkach klimatycznych najważniejszą rolę w przenoszeniu pyłku pełnią pszczoły. Jeśli procesy zapylania i zapłodnienia przebiegały prawidłowo to w zalążni kwiatu uaktywniają się substancje hormonalne, które powodują, że komórki poszczególnych części zalążni lub innych części kwiatu, z których powstaje owoc szybko się dzielą, tworząc zaczątek owocu, zwany pospolicie zawiązkiem.

Nigdy nie zawiązują się owoce ze wszystkich kwiatów znajdujących się na drzewie. Również nie każdy zawiązek przekształca się w pełnowartościowy owoc. Jaka część kwiatów powinna przekształcić się w owoce, aby drzewo wydało obfity plon? Do dobrego plonowania jabłoni i grusz wystarczy, gdy u odmian wielkoowocowych (Gloster, Ligol, Jonagold) owoce da tylko około 10% kwiatów, a u odmian o owocach mniejszych (Gala, Elstar, Empire, Spartan) - 15-20% kwiatów. Czereśnie i wiśnie dają obfity plon, jeżeli 30-50% kwiatów przekształci się w owoce, natomiast u śliw około 20-30% kwiatów.

Drzewa zawiązują zwykle więcej zawiązków niż mogą wykarmić, toteż część z nich opada. Przyczyny zrzucania przekwitłych kwiatów i zawiązków mogą być rozmaite, jednak decydującą rolę w regulowaniu tego procesu odgrywają hormony produkowane przez rozwijające się nasiona. U drzew owocowych wyodrębnia się zwykle dwa okresy opadania zawiązków.

Pierwszy okres rozpoczyna się wkrótce po kwitnieniu i trwa od dwóch do trzech tygodni. W czasie tego opadu zrzucone zostają głównie niezapylone lub niezapłodnione kwiaty oraz bardzo małe zawiązki ze zdegenerowanymi zalążkami. Inną przyczyną opadania w tym czasie może być także niedostateczne zaopatrzenie drzew w wodę i składniki pokarmowe.

Drugi naturalny opad zawiązków występuje w drugiej połowie czerwca i może przeciągnąć się do pierwszych dni lipca. Opad ten nazywany jest często opadem czerwcowym lub świętojańskim. Opad czerwcowy poprzedzony jest słabszym wzrostem części zawiązków, które następnie opadają. Inną przyczyną opadania jest ich wzajemna konkurencja o składniki pokarmowe, a także konkurencja między rozwijającymi się zawiązkami, a rosnącymi obok nich pędami. Obecność silnych pędów obok zawiązków nasila ich opadanie. Dużą rolę w zrzucaniu zawiązków może odgrywać także stan zdrowotny drzew. Uszkodzenia przez szkodniki lub porażenie drzew przez choroby może spowodować masowe osypywanie zawiązków.

Mimo, iż nie wszystkie kwiaty przekształciły się w zawiązki i wydają owoce, a duża ich część opada, to na drzewach pozostaje często jeszcze nadmiar zawiązków, których drzewo nie jest w stanie wyżywić. W takim przypadku plon owoców może być wprawdzie wysoki ale przedstawia on niewielką wartość, gdyż owoce będą drobne, niewyrośnięte oraz mniej smaczne.

Dla każdego użytkownika działki z drzewami owocowymi, a zwłaszcza jabłoniami, niekorzystnym zjawiskiem może być nie tylko mały plon owoców z drzewa, lecz także duży plon, który często wprowadza drzewo w rytm przemiennego owocowania (w jednym roku plon wysoki, a w następnym plon jest niski lub drzewo wcale nie kwitnie i nie owocuje). Przemienność owocowania u roślin sadowniczych jest dość powszechna, jednak najsilniej zaznacza się to u jabłoni, nieco słabiej u grusz.

Pod względem regularności owocowania jabłonie możemy podzielić na 3 grupy: owocujące przemiennie (np. Antonówka Zwykła, Oliwka Żółta, Fantazja), skłonne do przemiennego owocowania (Close, Vista Bella, Lobo, Delikates, Gala, Spartan, Jonagold, Golden Delicious, Gloster i inne) oraz owocujące corocznie (James Grieve, Cortland, Idared). U grusz odmiana Konferencja owocuje regularnie, a Faworytka wykazuje dużą skłonność do owocowania przemiennego.

Na liczbę zakładanych pąków kwiatowych wpływa obfitość owocowania w roku poprzedzającym kwitnienie. Jeśli owoców będzie zbyt dużo, to drzewo nie będzie miało dobrych warunków do utworzenia się pąków kwiatowych i w roku następnym kwitnienie i plonowanie będzie słabe. Natomiast słabe zawiązanie owoców zapowiada z reguły bardzo obfite kwitnienie w roku następnym. Gdy spodziewamy się nadmiernego zawiązania owoców, to najlepszy efekt powinno dać możliwie wczesne usunięcie kwiatów. Jest to jednak trudne do wykonania, a ponadto w tym czasie nie wiemy jaki wpływ na zawiązanie owoców będzie miała pogoda. Dlatego przerzedzanie zawiązków przesuwa się na termin późniejszy. Przerzedzanie zawiązków ma zazwyczaj dwa podstawowe cele - przeciwdziałanie owocowaniu przemiennemu i polepszenie jakości i wielkości pionu. W praktyce sadowniczej istnieją dwa sposoby przerzedzania zawiązków - przerzedzanie ręczne i przerzedzanie chemiczne. Jednak w warunkach ogrodu działkowego czy przydomowego zastosować można tylko przerzedzanie ręczne.

Ręczne przerzedzanie zawiązków wykonuje się zwykle pod koniec opadu czerwcowego. Ważne jest aby wykonać je w możliwie krótkim czasie - wtedy drzewo nie zużywa asymilatów na żywienie zawiązków, które i tak zostaną usunięte. Przy przerzedzaniu pozostawia się zawiązki największe. Usuwa się natomiast wszystkie zawiązki zniekształcone, małe, ordzawione oraz zawiązki z objawami uszkodzeń przez szkodniki lub plamami parcha.

Podczas ręcznego przerzedzania kierujemy się najczęściej odległością między pozostawionymi zawiązkami. W przypadku odmian drobnoowocowych np. Elstar, Gala, Empire, zaleca się pozostawić zawiązki w odległości 10-12 cm, a przy odmianach wielkoowocowych np. Jonagold - 15-20 cm, co w przybliżeniu odpowiada rozpiętości palców dłoni (od kciuka do małego palca). W grupie odmian wielkoowocowych możemy pozostawić w jednym kwiatostanie 2 do 3 zawiązków. Wskazane jest aby nie na wszystkich krótkopędach były owoce, lepiej jeśli część z nich „odpoczywa" i zawiązuje pąki kwiatowe na rok przyszły. Jeśli zawiązanie owoców jest dobre, to usuwa się też zawiązki z długopędów, wyrastają bowiem na nich owoce gorszej jakości.

Przerzedzając zawiązki jabłoni należy czynność tę przeprowadzić tak by szypułki pozostawały na drzewie, po pewnym czasie opadną one same. Technicznie usuwanie zawiązków polega na wycinaniu ich specjalnym sekatorem o wąskich ostrzach lub zrywaniu palcami. Zawiązek ujmuje się między palec wskazujący a kciuk, zaciskając palce na szypułce, kciukiem wypychamy zawiązek lekko do góry odrywając go od szypułki. Taki sposób postępowania zapobiega powstawaniu ran u nasady szypułek pozostawionych zawiązków. Podczas przerzedzania należy pamiętać, że niekorzystne jest zarówno zbyt słabe jak i za silne przerzedzanie zawiązków. Pozostawienie zbyt dużej liczby zawiązków spowoduje, że owoce nie dorosną do właściwych rozmiarów, a usunięcie zbyt wielu - zmniejszy plon.

Podobnie jak jabłka przerzedza się zawiązki grusz, brzoskwiń czy niektórych odmian śliw.