Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Co trzeba wiedzieć o podkładkach?

szczepienie drzew owocowychPodkładka jest to roślina otrzymana z nasion (rozmnażanie generatywne) albo w wyniku rozmnażania wegetatywnego. Na niej szczepi się lub okulizuje odmianę uprawną. Odmiany uprawne poszczególnych gatunków drzew owocowych rozmnaża się przez okulizację lub szczepienie na podkładkach. Tak więc otrzymane w wyniku okulizacji lub szczepienia drzewka składają się z dwóch komponentów: zraza (odmiany uprawnej) i podkładki, które wzajemnie na siebie oddziaływują.

U odmian uprawnych drzew owocowych szczepionych na podkładkach generatywnych (otrzymanych z nasion) trudno jest dokładnie przewidzieć wielkość drzewa, plenność, wytrzymałość na mróz oraz odporność na choroby i szkodniki. Jedynie stosując podkładki wegetatywne o cechach i właściwościach dobrze znanych, można otrzymać drzewka o określonej sile wzrostu, porze wchodzenia w okres owocowania, plenności i wytrzymałości na mróz. Z tych względów podkładki wegetatywne przewyższają swą przydatnością dla sadownictwa podkładki generatywne.

Działkowcy powinni sadzić na swych działkach drzewka na podkładkach wegetatywnych. Podkładki otrzymane w wyniku rozmnażania wegetatywnego z rośliny matecznej są jednolite genetycznie i dają po zaszczepieniu materiał wyrównany, o określonej sile wzrostu. Drzewka na tych podkładkach są niewielkich rozmiarów. Poleca się sadzić na działkach małe drzewka, ponieważ można posadzić ich więcej na zaplanowanej pod rośliny sadownicze powierzchni. Drzewka takie lepiej wykorzystują światło, a ich produktywność jest trzykrotnie wyższa niż drzew dużych. Na powierzchni 100 m2 działki można ich posadzić 12-15 sztuk, podczas gdy na silnie rosnących podkładkach generatywnych możemy posadzić tylko 4-6 drzewek. Drzewka małych rozmiarów łatwiej jest ciąć, chronić przed chorobami i szkodnikami oraz wykonywać wszystkie zabiegi pielęgnacyjne. Również zbiór owoców jest łatwy i przyjemny.

Drzewka owocowe na podkładkach karłowych tworzą małe korony i zajmują na działce mało miejsca. Średnica korony typowo karłowej jabłoni rzadko przekracza dwa metry, a wysokość jej sięga zaledwie dwa, najwyżej dwa i pół metra. Sadząc więcej drzew małych (na podkładkach wegetatywnych), uzyskuje się już w pierwszych 3-4 latach wyższe plony, niż przy sadzeniu drzew dużych, szczepionych na silnie rosnących podkładkach generatywnych.

Do najczęściej stosowanych podkładek wegetatywnych dla jabłoni (uszeregowanych według siły wzrostu) należą:

Podkładka karłowa P 22. Powoduje najsłabszy wzrost zaszczepionych na niej odmian spośród polecanych obecnie podkładek. Drzewa rosnące na P 22 zależnie od siły wzrostu odmiany i formy korony są mniejsze od drzew rosnących na M 9. Drzewa te mają słabszy system korzeniowy i dlatego powinny być prowadzone przy palikach. Wymagają gleb żyznych. Drzewa na podkładce P 22 wchodzą bardzo wcześnie w okres owocowania i owocują bardzo obficie. Jest to bardzo dobra podkładka dla odmian silnie rosnących, takich jak: Melrose, Czerwony Boskoop, Lobo, Gloster. Dużą zaletą podkładki P 22 jest wysoka wytrzymałość na mróz.

Podkładka M 9. Jest jedną z najczęściej stosowanych obecnie podkładek karłowych w zachodniej Europie. Drzewa szczepione na podkładce M 9 bardzo wcześnie wchodzą w okres owocowania. Podkładka ta zalecana jest dla sadów intensywnych, ogrodów działkowych i przydomowych, dla drzew w formie szpalerów i wrzecion. Drzewa wymagają palikowania lub innych podpór, ponieważ podkładka ta ma płytki i słaby system korzeniowy. Zaszczepione odmiany na M 9, najzdrowiej rosną i owocują na glebach żyznych, przepuszczalnych, wilgotnych, bogatych w próchnicę. Podkładka nadaje się szczególnie dla odmian silnie rosnących.

Podkładka P 16. Jest pod względem siły wzrostu i plenności zbliżona do M 9. Jabłonie szczepione na P 16 powinny być sadzone na podobnych stanowiskach i glebach jak drzewka na podkładce M 9. Wymagają dobrej pielęgnacji i powinny być prowadzone przy palikach.

Podkładka P 60. Pod względem siły wzrostu zajmuje miejsce pośrednie pomiędzy drzewami szczepionymi na podkładce M 9 a podkładką M 26. Jabłonie szczepione na P 60 wchodzą wcześnie w okres owocowania i owocują obficie. Jabłonie szczepione na podkładce P 60 nadają się do zakładania sadów na glebach lżejszych, mniej przydatnych dla drzew szczepionych na podkładkach typowo karłowych, takich jak podkładka P 22 czy M 9.

Podkładka P 2. Jabłonie szczepione na P 2 rosną znacznie siniej niż na podkładce M 9 i w zasadzie siłą wzrostu są zbliżone do drzew rosnących na podkładce M 26. Podkładka P 2 charakteryzuje się wysoką wytrzymałością na mróz, co jest ogromną jej zaletą.

Podkładka M 26. Jest obecnie najpowszechniej używana do produkcji drzewek jabłoni. Drzewka na M 26 wcześnie wchodzą w okres owocowania i wykształcają piękne owoce. Podkładka charakteryzuje się wysoką wytrzymałością na mróz. Nie wymaga żyznych gleb, rośnie dobrze na glebach średnio żyznych. Jest bardzo dobrą podkładką dla całej grupy odmian słabo i umiarkowanie rosnących. Na glebach średnich i mocniejszych nie wymaga palikowania.

Podkładka P 14. Jabłonie szczepione na P 14 mają siłę wzrostu zbliżoną do podkładki M 26. Drzewa wchodzą w okres owocowania zwykle w trzecim roku i owocują bardzo obficie.

Podkładki półkarłowe M 7, MM 106 i M 4 oraz silnie rosnące A 2 i MM 111. Tworzą na glebach średnio żyznych drzewa o stosunkowo dużych koronach, przedstawiają coraz mniejszą przydatność do nasadzeń w ogrodach działkowych. Jednakże są zawsze lepszymi podkładkami dla jabłoni niż podkładki generatywne.

Dla grusz najbardziej rozpowszechnioną wegetatywną podkładką jest pigwa A. Jednakże ze względu na dużą wrażliwość na mróz udział jej w produkcji drzewek grusz jest wciąż niewielki. Szczepione na niej odmiany wchodzą wcześnie w okres owocowania, niekiedy w trzecim lub czwartym roku po posadzeniu. Z niektórymi odmianami uprawnymi gruszy pigwa zrasta się słabo lub nie zrasta wcale. W tych przypadkach zaleca się stosowanie tak zwanej pośredniej, czyli odmiany dobrze zrastającej się z pigwą i odmianą uprawną. Drzewa na pigwie rosną dobrze tylko na glebach żyznych i głębokich. Na glebach lekkich rosną słabo, żyją krócej, niezgodność ujawnia się wcześnie i wyraźnie. Pigwa S charakteryzuje się większą wytrzymałością na mróz od pigwy A. Lepiej zrasta się z niektórymi odmianami gruszy.

W Polsce prawie zupełnie niestosowane są dotychczas na szerszą skalę podkładki wegetatywne karłowe i półkarłowe dla śliw. Prowadzone badania i prace selekcyjne powinny doprowadzić do wytypowania klonów wartościowych dla naszych warunków. Możliwość szerszego stosowania podkładek wegetatywnych dla śliw jest ograniczona przez bardzo dużą ich podatność na groźną chorobę wirusową - szarkę.

Dla czereśni i wiśni w niewielkich ilościach stosowane są w Polsce następujące podkładki wegetatywne: F 12/1 i Colt. Obie podkładki są silnie rosnące i dlatego ich stosowanie, zwłaszcza dla czereśni jest nieuzasadnione.

Większe zainteresowanie wzbudziły podkładki wyhodowane w Belgii: GM 9, GM 61/1 i GM 70. Wywodzą się one od typów dziko rosnących wiśni. Charakteryzują się słabym wzrostem, ale nie ze wszystkimi odmianami czereśni i wiśni dobrze się zrastają.

W ostatnich latach zwrócono szczególną uwagę na wegetatywne podkładki dla czereśni i wiśni hodowli czeskiej: P-HL 6, P-HL-84 (P-HL-A), P-HL-224 (P-HL-B). Podkładki te przyspieszają wejście drzew w okres owocowania. Zwiększają plenność szczepionych na nich odmian. Dają możliwość posadzenia dwukrotnie większej liczby drzew niż na siewkach czereśni ptasiej. Dzięki małym rozmiarom korony, wydatnie ograniczone są nakłady na zbiór owoców oraz cięcie i ochronę przed chorobami i szkodnikami.