Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Leszczyna pospolita

leszczynaW naszym kraju powszechnie występuje leszczyna pospolita (Corylus avellana). Wielkoowocowe odmiany uprawne, mimo swego południowego pochodzenia, stosunkowo dobrze znoszą nasze warunki klimatyczne. Bardzo rzadko przemarzają ich pędy, natomiast często ulegają uszkodzeniom ich kwiatostany. Szczególnie wrażliwe pod tym względem są kwiatostany męskie, potocznie zwane kotkami lub baziami. Leszczyna nie formowana jest krzewem o kilku pniach dorastającym do 6 m wysokości. Corocznie z nasady pnia wyrastają silne odrosty, które powinny być systematycznie wycinane. Nie usunięte odrosty bardzo silnie zagęszczają koronę, ograniczając jej przewiewność i dostęp światła do wnętrza. Efektem tego jest większa podatność krzewu na choroby i owocowanie tylko w peryferyjnych partiach korony.

Drzewka sadzone na działce powinny spełniać określone wymogi. Wskazane jest, aby były w pierwszym wyborze, to znaczy posiadały grubość nie mniejszą niż 1,2 cm i wysokość nie mniejszą niż 80 cm. Poza tym powinny mieć co najmniej 5 korzeni o długości nie mniejszej niż 5 cm. Przy zakupie drzewek należy również zwrócić uwagę na to, czy nie są wyłamane pąki, z których będzie formowana korona. Sadzonki należy posadzić w czasie jak najkrótszym od wykopania, ponieważ korzenie jak wszystkim wiadomo najlepiej czują się w glebie. W czasie transportu korzenie drzewek należy zabezpieczyć przed wysychaniem.

Glebę pod leszczynę przygotowuje się podobnie jak pod inne drzewa owocowe. Wyjątek stanowi odczyn gleby, który w tym przypadku powinien być zbliżony do obojętnego. Korzystne jest również wzbogacenie gleby w substancje organiczne w formie kompostu lub dobrze rozłożonego obornika. Sadzenie należy wykonać jesienią, ponieważ leszczyna jest rośliną o krótkim spoczynku i wcześnie rozpoczyna wegetację. Ponadto każdorazowe dodatkowe przenoszenie jej, naraża duże odstające od pędu pąki na wyłamywanie. Posadzone jesienią rośliny należy solidnie podlać i zabezpieczyć na zimę, usypując kopczyk wokół pnia. W pierwszym roku wskazane jest również zabezpieczenie pędów, najlepiej słomą lub falistą tekturą. Wczesną wiosną, po przejściu mrozów, pęd główny przycinamy na wysokość 60-90 cm. W ten sposób poniżej miejsca cięcia uzyskujemy kilkupędową koronę.Najłatwiej i najkorzystniej uformować jest koronę pucharową. Formowanie tego typu korony polega na wyprowadzeniu 4-6 promieniście odchodzących od pnia pędów szkieletowych oraz usunięciu przewodnika. Taki sposób prowadzenia zapewnia wszystkim pędom bardzo dobre naświetlenie sprzyjające zakładaniu pąków kwiatostanowych, jednocześnie czyni koronę bardziej przewiewną, co z kolei ogranicza rozwój chorób. W pewnym stopniu osłabia również siłę wzrostu.

W następnych latach konieczne jest coroczne usuwanie odrostów oraz silnych pędów wyrastających wewnątrz korony. Wskazane jest również nawożenie podstawowymi składnikami mineralnymi. Na drzewach powinny dominować pędy o długości 15-40 cm, które najlepiej zakładają kwiatostany. Pędy krótsze od wymienionych często zamierają, natomiast dłuższe przejawiają tendencję do wzrostu wegetatywnego.

Najgroźniejszym szkodnikiem leszczyny jest słonkowiec orzechowiec. Samice tego chrząszcza zazwyczaj na początku lipca, w miękkich jeszcze orzechach, składają jaja. Z jaj tych wylęgają się larwy, które żerując wewnątrz orzechów powodują ich robaczywienie. W przypadku licznego występowania szkodnika konieczne jest opryskanie drzew w końcu maja lub na początku czerwca Owadofosem pł. 50 EC, Decisem 2,5 EC lub innymi środkami zalecanymi w „Programie ochrony”. Na leszczynie mogą pojawiać się też: mszyce, przędziorki oraz wielkopąkowiec leszczynowy.

Podstawową chorobą tego gatunku jest brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych. Powoduje ona brunatnienie i przedwczesne opadanie zawiązków owocowych. Profilaktycznie należy je wygrabiać, palić, a w razie takiej konieczności, nawet całe drzewa powinno się opryskać środkami grzybobójczymi zalecanymi w programie ochrony.

Większość odmian leszczyny wymaga zapylaczy. Na plantacjach towarowych zapylaczami są całe drzewa. Na działce, ze względu na ograniczone miejsce, posadzenie kilku drzew nie jest najlepszym rozwiązaniem. Dlatego w tym przypadku wskazane jest sztuczne zapylenie, które pozwala uzyskać dobre plony nawet z pojedynczo rosnącego drzewa.

Zabieg sztucznego zapylenia nie jest trudny. Do jego przeprowadzenia niezbędny jest jednak wcześniej zebrany pyłek. W celu jego pozyskania ścinamy kilka gałązek z dużą ilością kwiatostanów z dzikiej leszczyny lub odmiany uprawnej dobrze zapylającej naszą odmianę. Końce pędów umieszczamy w naczyniu z wodą, a pod spodem rozkładamy suchą folię. Całość dodatkowo przykrywamy folią i przytrzymujemy w pomieszczeniu o temperaturze pokojowej. Kwiatostany zaczynają pylić po kilku lub kilkunastu dniach. Osypujący się pyłek zbieramy do suchego słoika i przechowujemy w lodówce, nawet przez kilka tygodni. W okresie kwitnienia kwiatostanów żeńskich przetrzymywany pyłek mieszamy z wodą i uzyskaną mieszaniną opryskujemy drzewo. Wskazane jest dwukrotne opryskiwanie. Pierwsze należy wykonać po około 10 dniach od początku kwitnienia, a drugie w 7 do 10 dni później.

Sztuczne zapylenie polecane jest również wtedy, gdy obok siebie rosną drzewa kilku odmian wzajemnie zapylających się. Konieczność tego zabiegu, w tym przypadku, wynika z częstego przemarzania wcześniej rozwijających się kwiatostanów męskich. Ich przemarzanie jest przyczyną braku pyłku dla kwiatostanów żeńskich. Brak zapylenia jest równoznaczny z brakiem owocowania i żadne inne zabiegi nie są w stanie zmienić tej niekorzystnej sytuacji.

Trudności związane z uprawą leszczyny nie powinny zniechęcać do jej sadzenia na działce, tym bardziej, że posiada ona niewątpliwie walory dekoracyjne. Spośród innych roślin sadowniczych wyróżnia się oryginalnym pokrojem i bardzo dużymi zielono lub czerwono zabarwionymi liśćmi. Oprócz uprawnych odmian leszczyny na działce możemy posadzić typowe odmiany ozdobne o liściach żółtych, żywo czerwonych lub zielono strzępiastych.