Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Technika cięcia drzew i krzewów owocowych

ciecie drzew i krzewow owocowychCięcie drzew i krzewów jest zabiegiem regulującym wzrost i owocowanie. Pozwala na utrzymanie koron w odpowiednim kształcie i zagęszczeniu, a odpowiednio dobrany termin cięcia i jego intensywność umożliwią uzyskanie wysokich plonów i owoców dobrej jakości. 

Cięcie wywołuje istotne zmiany w przebiegu wielu procesów fizjologicznych drzewa, dlatego rozpatrywane jest najczęściej pod kątem wpływu tego zabiegu na wzrost i porę wchodzenia w okres owocowania, wielkość i jakość plonu, regularność owocowania i zdrowotność.

Sposób wykonania cięcia musi być dostosowany do właściwości biologicznych odmiany, siły wzrostu podkładki, wieku drzewa i krzewu, jak również terminu, w którym ten zabieg jest wykonywany.

NARZĘDZIA UŻYWANE DO CIĘCIA

Podstawowe narzędzia to różnego rodzaju sekatory i piłki ogrodnicze. Wybór i jakość narzędzi ma ogromny wpływ na poprawne wykonanie cięcia. Wszystkie rany jakie powstają przy prześwietlaniu drzew i krzewów powinny mieć gładką powierzchnię, a kora na obrzeżach rany nie może być pozadzierana. Elementy tnące sekatorów i piłek muszą być ostre i wykonane z dobrej stali, gdyż tylko takimi narzędziami można pracować wydajnie, przy jednocześnie mniejszym wysiłku.

Najczęściej do cięcia drzew i krzewów używane są sekatory ręczne, którymi można wycinać pędy i gałęzie o średnicy do 20 mm. Natomiast do wycinania gałęzi grubszych używamy sekatora oburęcznego (inne określenie to sekator dwuręczny) o przedłużonych rączkach. Sekator ten jest bardzo wygodny w użyciu podczas prześwietlania krzaczastych form porzeczek i agrestu, wycinania pędów malin i jeżyny bezkolcowej.

Do wycinania grubszych gałęzi i konarów służą piłki ogrodnicze o różnym kształcie, z których najlepsze są piłki bez pałąka, popularnie nazywane „lisim ogonem". Do wycinania pędów i gałęzi wyrastających w wyższych partiach korony można używać piłek lub sekatorów tyczkowych.

JAK CIĄĆ?

Pierwsze cięcie przeprowadza się zwykle po posadzeniu drzew na miejsce stałe (zawsze wczesną wiosną, bez względu na termin sadzenia). Podczas wykopywania drzewek ze szkółki znaczna część systemu korzeniowego zostaje odcięta. W celu przywrócenia równowagi między systemem korzeniowym a częścią nadziemną, drzewka należy przyciąć. Ułatwia to przyjęcie się drzewek i poprawia warunki ich wzrostu. W tym samym czasie rozpoczyna się już formowanie określonego typu korony.

Intensywne cięcie młodych drzew opóźnia tworzenie się pąków kwiatowych i wchodzenie drzew w owocowanie. Natomiast silniejsze cięcie drzew starszych często wpływa korzystnie na regularność owocowania i poprawę jakości owoców.

Sposób skracania pędów jednorocznych, zwłaszcza u drzew owocowych, ma duże znaczenie praktyczne, gdyż decyduje to o charakterze ich dalszego wzrostu. Liczne i silne długopędy wyrastają po skróceniu pędu od 1/2 do 1/3 jego długości. Słabe rozgałęzienie pędu uzyskuje się po skróceniu pędu jednorocznego o 1/4 lub też po bardzo silnym przycięciu - na długość 3-4 pąków licząc od nasady pędu. Silne skracanie pędów jednorocznych wpływa na ograniczenie liczby krótkopędów, co ma bezpośredni wpływ na tworzenie się pąków kwiatowych i wchodzenie drzew w okres owocowania. Lepsze efekty uzyskuje się stosując wycinanie zbędnych pędów oraz ograniczenie wzrostu silniejszych pędów przez ich przyginanie. Na tak uformowanych drzewach tworzy się więcej pąków kwiatowych, a plon jest wyższy od 50 do 100%. Podczas skracania pędów rocznych prawidłowa odległość cięcia wynosi 2-4 mm nad pąkiem. Pozostawienie długiego odcinka międzywęźla nad pąkiem sprawia, że wyrastający z pąka pęd rośnie krzywo. Natomiast cięcie wykonane zbyt blisko pąka, zwłaszcza u drzew pestkowych, może sprawić, że pąk zaschnie.

Wycinając grubsze pędy i gałęzie sekatorem ręcznym należy lewą ręką naginać z wyczuciem pęd w kierunku stalnicy (węższego ostrza), co pozwala na zmniejszenie użycia siły potrzebnej do jego odcięcia.

Podczas wycinania gałęzi i konarów piłką wykonuje się tak zwane cięcie na obrączkę, gdyż tylko wtedy powierzchnia rany jest najmniejsza i następuje szybkie jej zabliźnienie. Wyjątek stanowi wycinanie pędów i gałązek podczas cięcia odnawiającego przy niektórych typach koron. Pozostawia się wówczas czop długości 3-5 cm, z którego wyrastają nowe pędy. Cięcie na czop należy wykonać skośnie, tak aby jego długość od dołu była większa niż od góry, co sprzyja bardziej poziomemu wyrastaniu nowych pędów.

Wycinając gruby konar należy najpierw (w odległości 5-10 cm od nasady) podciąć go od dołu na głębokość 2-3 cm, a następnie wykonać cięcie na obrączkę. Przy takim cięciu unikamy oderwania się konara od pnia wraz z paskiem kory i powstania dużej, bardzo wolno gojącej się rany.

Po uformowaniu korony i wejściu drzew w okres pełnego owocowania, stosując umiarkowane, dostosowane do określonego typu korony cięcie prześwietlające lub odnawiające wpływamy na jakość owoców, a także na regularność owocowania. Plonowanie drzew i krzewów jagodowych łączy się ściśle z dostępem światła do wnętrza korony. U drzew owocowych, a zwłaszcza u jabłoni, wybór odpowiedniego typu korony i umiejętne stosowanie cięcia wpływa też na wielkość i wybarwienie jabłek.

Wycinanie podczas cięcia prześwietlającego gałęzi i pędów złamanych, zasychających lub chorych, zmniejsza możliwość rozwoju i rozprzestrzeniania się niektórych chorób. Utrzymywanie luźnych koron ułatwia dostęp do ich wnętrza środków ochrony roślin. Cięcie wykonane w niewłaściwym terminie może wpływać na pogorszenie ich stanu zdrowotnego. Cięcie drzew późnym latem wydłuża okres wegetacji, opóźnia proces drewnienia tkanek przez co drzewa mogą być bardziej podatne na uszkodzenia mrozowe. Podobne działanie może mieć cięcie wykonane na początku zimy, przed wystąpieniem mrozów.

Cięcie drzew i krzewów owocowych wykonujemy w dwóch terminach: w okresie spoczynku - jest to cięcie zimowe oraz w okresie wegetacji - określane jako cięcie letnie. Cięcie zimowe jest zabiegiem powszechnie stosowanym, a termin jego wykonania w ogrodach działkowych przypada zwykle na marzec i kwiecień. Zbyt wczesne rozpoczęcie cięcia nie jest wskazane, gdyż w przypadku wystąpienia silnych mrozów pocięte drzewa są narażone na przemarznięcie. Dlatego też w pierwszej kolejności należy ciąć drzewa odmian najbardziej wytrzymałych na mróz np.: Lobo, Spartan, Cortland. W dalszej kolejności można ciąć odmiany jabłoni bardziej wrażliwe na mróz, a następnie grusze, śliwy, brzoskwinie, morele. Z krzewów jagodowych w tym okresie tniemy krzewy agrestu, porzeczek, borówki wysokiej i winorośli.

Drzewa owocowe można ciąć bez szkody nawet w okresie ich kwitnienia. Należy jednak zaznaczyć, że termin wykonania cięcia zimowego ma wpływ na wzrost drzew - im wcześniejszy, tym silniejszy wzrost wegetatywny drzew, co nie zawsze jest pożądanym efektem. Opóźnienie terminu przeprowadzenia cięcia zimowego w rozsądnych granicach może przyczynić się do słabszego wzrostu drzew, poprawy warunków naświetlenia korony i uzyskania owoców lepszej jakości. Po bardzo mroźnej zimie termin cięcia można opóźnić, aby łatwiej można było rozpoznać, które konary i gałęzie zostały przez mróz uszkodzone, a które przeżyły.

Cięcie letnie wykonywane jest najczęściej na drzewach jabłoni w terminie od lipca do września. Głównym celem tego cięcia jest poprawienie jakości jabłek, a przede wszystkim ich wybarwienia. Wybór terminu zależy od pory dojrzewania jabłek. Dla uzyskania zamierzonego efektu cięcie należy wykonać co najmniej na 4 tygodnie przed spodziewanym terminem zbioru. Wycina się wówczas całkowicie lub skraca te długopędy, które zacieniają owoce.

Latem po zbiorze należy ciąć wiśnie i czereśnie, ponieważ w tym okresie drzewa tych gatunków są najmniej narażone na zakażenie rakiem bakteryjnym drzew pestkowych. Latem, wycinamy stare, zasychające pędy maliny, z których zebrano już owoce.

ZABEZPIECZANIE RAN

Zranienia jakie powstają podczas cięcia drzew sprzyjają zakażeniom przez niektóre choroby jak: srebrzystość liści, zgorzel kory, rak drzew owocowych i rak bakteryjny drzew pestkowych. Dlatego ze względów profilaktycznych cięcie należy przeprowadzać podczas pogody bezdeszczowej, a wszystkie duże rany bezpośrednio po cięciu powinny być zasmarowane odpowiednimi preparatami. Do najczęściej stosowanych należy pasta Funaben 03 PA oraz Balsam sadowniczy ochronny PA. Rany na drzewach jabłoni i grusz można też smarować białą farbą emulsyjną, do której należy dodać środek grzybobójczy Topsin M 70 WP w ilości 20 g preparatu na 1 kg farby. Po dokładnym wymieszaniu farbę nanosimy pędzlem na powierzchnię rany. Natomiast do smarowania ran na drzewach śliw, brzoskwiń, moreli, wiśni i czereśni należy dodać jeszcze 20 g Miedzianu 50 WP.