Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Smakowite brzoskwinie

Smakowite brzoskwiniePropozycją do ogrodów przydomowych i działkowych może być właśnie ten gatunek - brzoskwinia, dlaczego? Owoce brzoskwiń i nektaryn zaliczane są do najsmaczniejszych, ponadto wyróżniają się dużymi walorami odżywczymi i dietetycznymi. Już starożytni Rzymianie twierdzili, że owoce te działają uspokajająco na system nerwowy i wzmagają apetyt, są lekkostrawne i orzeźwiające, dlatego szczególnie polecano je dla osób starszych i rekonwalescentów.

Te niezwykle smakowite owoce, zawierają stosunkowo dużo żelaza i wpływają korzystnie na poziom hemoglobiny we krwi oraz na zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie. Są źródłem łatwo przyswajalnych cukrów, soli mineralnych i witamin, dlatego również polecane są dla dzieci. Duża wartość dietetyczna owoców brzoskwiń wiąże się ze szczególnie wysoką zawartością witaminy A, ponad 6 mg. Ponieważ dzienne zapotrzebowanie człowieka na witaminę A, wynosi 1-2 mg, oznacza to, że dla pokrycia potrzeb wystarczy spożyć około 30 g, co stanowi około ćwiartki niewielkiego owocu brzoskwini lub nektaryny. Warto zaznaczyć, że wysoką zawartością witaminy A wyróżniają się tylko owoce o miąższu żółtym. Brzoskwinie o miąższu białym mają jej kilkakrotnie mniej, choć są smaczniejsze.

Do zalet brzoskwini warto dodać jeszcze walory estetyczne drzew - piękne kwiaty w okresie kwitnienia, zwłaszcza jeżeli są to kwiaty różowate, a takie posiada większość wartościowych odmian brzoskwini uprawianych w Polsce. Nie bez znaczenia jest również fakt, że tak niezwykłe owoce wyhodowaliśmy sami, na własnej działce! Im mniej znane, tym będą bardziej podziwiane.

Należy jednak również ostrzec, że uprawa brzoskwini w Polsce wiąże się z wysokim ryzykiem przyrodniczym, jednakże niewiele większym od uprawy np. czereśni. Brzoskwinia jest gatunkiem ciepłolubnym i najlepiej rośnie i owocuje w cieplejszych strefach klimatycznych. Jej odporność na mróz jest ograniczona i ulega modyfikacjom zależnie od wielu czynników.

WYMAGANIA KLIMATYCZNE, GLEBOWE I SIEDLISKOWE

Przyjmuje się, że granica wytrzymałości drzew na mróz w okresie zimy wynosi około -20 do -25°C. Jeżeli jednak przed gwałtownym spadkiem temperatury, trwało ocieplenie, zagrożenie uszkodzenia drzew jest większe. Jeżeli natomiast ochłodzenie, a później niskie temperatury nadciągały powoli, umożliwiając stopniowe nabywanie odporności na mróz, które z reguły jest najwyższe na początku zimy - w grudniu i styczniu, to drzewa takie mogą bez uszkodzeń wytrzymać większe mrozy. Groźniejsze dla drzew, a zwłaszcza dla paków kwiatowych, są późnozimowe ocieplenia powodujące rozhartowanie drzew i obniżenie ich nabytej przed zimą najwyższej odporności na mróz. Późniejszy, ponowny nawrót zimy, jaki z reguły w naszym kraju ma miejsce w lutym, może powodować większe uszkodzenia. W tym okresie nawet kilkunastostopniowy mróz może być groźny dla drzew i pąków kwiatowych. Wprawdzie drzewo może ponownie „hartować się", ale to zależeć będzie od przebiegu temperatur w okresie bezpośrednio poprzedzającym nawrót zimy.

Wymagania glebowe brzoskwini są znacznie mniejsze niż ich wymagania klimatyczne. Brzoskwinie rosną dobrze na każdego typu glebie nadającej się pod inne rośliny sadownicze. Ważne jest żeby były to gleby przepuszczalne, ciepłe, niekwaśne i niepodmokłe. Najlepsze dla tego gatunku są gleby piaszczysto-gliniaste lub nawet ubogie gleby piaszczyste, niezbyt suche, dobrze przygotowane. Najważniejsze jest nawożenie organiczne. Jeżeli nie mamy obornika, można go z powodzeniem zastąpić dobrze przygotowanym kompostem, albo nawozami zielonymi.

Drzewa tego gatunku nie powinny być sadzone na glebach zbyt zwięzłych, podmokłych, w zagłębieniach terenu, gdzie dłużej utrzymują się niskie temperatury w okresie ochłodzeń. Nawet niewielkie obniżenie terenu może być przyczyną większych uszkodzeń mrozowych i przymrozkowych drzew.

Warunki siedliskowe są niezwykle ważne dla brzoskwiń, gdyż przez ich staranny dobór możemy w znacznym stopniu zniwelować trudne, w naszym kraju, warunki klimatyczne. Dlatego wybór miejsca w którym chcemy posadzić drzewko jest niezwykle ważny. Brzoskwinie powinny być sadzone w miejscu zacisznym, osłoniętym od wiatrów (u nas najczęściej północno-zachodnich). Te w okresie mrozów wyrządzają największe szkody. Temperatura -15°C z silnym wiatrem, powoduje większe uszkodzenia drzew aniżeli -20°C w okresie bezwietrznej pogody.

ODMIANY

Mamy znacznie więcej możliwości doboru odmian do nasadzeń na działce aniżeli w uprawie towarowej, wynika to z tego, że ponosimy znacznie mniejsze ryzyko. Możemy w najgorszym przypadku stracić jedno lub kilka drzew. I to nie będzie dla nas katastrofą ekonomiczną, a byłoby przy większej skali produkcji towarowej.

Ogólna zasada przy doborze odmian powinna być taka, że bezpieczniej jest na działkach, w każdych warunkach regionalnych, sadzić odmiany wczesne, o krótszym okresie wegetacji (niezbędnym do dojrzewania owoców) gdyż odmiany dojrzewające później, w mniej sprzyjających latach, nie zdążą dojrzeć. Warto przypomnieć, że liczba dni od pełni kwitnienia do dojrzewania owoców jest cechą odmianową, nie ulegającą większym odchyleniom pod wpływem czynników klimatycznych. Większość odmian jakie sadzimy w naszych ogrodach to brzoskwinie właściwe o miąższu bardzo delikatnym, smacznym i owocach deserowych, przeznaczonych głównie do spożycia na świeżo.

Brzoskwinie o włóknistym, jędrnym miąższu, przylegającym do pestki to twardki, przeznaczone są głównie na kompoty, nie rozpadają się podczas gotowania. Ich duża jędrność, długo utrzymująca się po zbiorze, myląco może sprawiać wrażenie, że owoc jest odpowiedni do spożycia, choć dawno jest już przejrzały. To zdarza się często przy zakupie owoców tego gatunku z importu. O drzewka twardek na razie jest dość trudno, ale pojawiły się już w szkółkach.

Nektaryny to recesywne mutanty brzoskwini o owocach bez omszenia. U nas znajdują więcej amatorów aniżeli brzoskwinie właściwe. Drzewka nektaryn są już w Polsce do nabycia. Absolutną nowością, nie tylko u nas, są flateryny. To nic innego jak spłaszczone nektaryny, a więc ten sam gatunek - brzoskwinie, o podobnych wymaganiach klimatycznych, glebowych i siedliskowych.

Harbinger - najwcześniejsza z odmian brzoskwiń deserowych - pierwsze owoce dojrzewają już w ostatnich dniach czerwca, około miesiąc przed odmianą Redhaven, uważaną w świecie za wskaźnikową, jeśli chodzi o porę dojrzewania brzoskwini. W okresie kwitnienia, drzewa tej odmiany obsypane są dużymi, różowatymi kwiatami. Owoce średniej wielkości, kuliste, pokryte są jaskrawym, czerwonawym, marmurkowym rumieńcem, o smacznym, pomarańczowym miąższu, częściowo przylegającym do pestki. Wadą tej odmiany jest skłonność do pękania pestek, występująca nieregularnie każdego roku.

Reliance - stara odmiana amerykańska, w Polsce znajduje się już ponad 30 lat. Na wyróżnienie zasługuje jej wysoka mrozoodporność, również odporność na wiosenne przymrozki, głównie dlatego, że późno kwitnie. Kwiaty są duże, dzwonkowate. Owoce są średniej wielkości, do dużych, kuliste, niezbyt regularne. Dojrzałe owoce mają złocisto-pomarańczową skórkę, z pięknym, czerwonym, rozległym rumieńcem. Miąższ jest soczysty, bardzo smaczny, dobrze odchodzi od pestki.

Iskra - odmiana polska. Drzewa obficie kwitną, co roku obsypane są pięknymi, dużymi, różowatymi kwiatami. Owoce są atrakcyjne, duże, o skórce złocistożółtej, pokrytej intensywnym, karminowym rumieńcem. Miąższ złocistopomarańczowy, o orzeźwiającym smaku, odchodzący od pestki. Dojrzewa kilka dni po odmianie Redhaven.

Nr 569 - również odmiana polska, o pięknych, różowatych kwiatach, atrakcyjnych owocach (smaczniejszych od poprzednich, ale mniej barwnych), o skórce kremowozielonkawej i miąższu jasnokremowym.

Z nektaryn analogicznie, należałoby wymienić odmianę najwcześniejszą - Durbin. Jest to odmiana amerykańska, o kwiatach różowatych, barwy różowej. Owoce są średniej wielkości, skórka żółta, pokryta ciemnoczerwonym rumieńcem, miąższ żółty, zwięzły, nieco włóknisty, smaczny. Owoce dojrzewają około 10 dni przed odmianą Redhaven.

Harko - to odmiana kanadyjska, wyróżnia się spośród innych odmian wysoką odpornością na mróz i przymrozki wiosenne. Kwiaty ma piękne, duże, różowate, barwy różowej. Owoce średniej wielkości z żółtą skórką, pokrytą intensywnym, ciemnym, czerwonofioletowym rumieńcem. Miąższ jasnożółty, soczysty, smaczny. Dojrzewa w terminie zbliżonym do Redhaven.

Fantasia - odmiana amerykańska, wyróżniająca się pięknymi, dorodnymi owocami. Kwiaty są różowate, barwy różowej. Owoce duże a nawet bardzo duże, atrakcyjnie wybarwione, o masie dochodzącej do 200 g. Skórka jaskrawo-pomarańczowa, pokryta ciemnym czerwonofioletowym rumieńcem. Miąższ żółty, smaczny, odchodzi od pestki. Wadą tej odmiany jest późna pora dojrzewania owoców, około 25 dni po odmianie Redhaven.