Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Bezcenna aronia

bezcenna aroniaAronia jest łatwa w uprawie, wcześnie wchodzi w okres owocowania, plonuje obficie, wyróżnia się wysoką żywotnością, zdrowotnością oraz odpornością na mróz, choroby i szkodniki. Aronia czarnoowocowa spokrewniona jest z jarzębiną i ze względu na duże podobieństwo owoców nazywana jest czasem jarzębiną czarnoowocową. Jako roślina uprawowa odbyła daleką drogę z Ameryki Północnej, przez Syberię i zachodnią część dawnego Związku Radzieckiego, gdzie była uprawiana na niewielką skalę, „docierając" na początku lat 70. ubiegłego wieku do Polski. Już po kilku latach badań wzbudziła ona duże zainteresowanie możliwością wykorzystania owoców w przemyśle spożywczym, przetwórczym i farmaceutycznym, co w konsekwencji doprowadziło do powstania dużych plantacji towarowych.

Aronia tworzy krzewy wysokości około 2 m. Rośliny otrzymane z nasion rosną silniej i są wyższe. Aronia wygląda bardzo dekoracyjnie, kiedy prowadzona jest w formie piennej. Podkładką dla tego typu formy są siewki jarzębiny pospolitej. Pędy są wzniesione, w starszym wieku, pod ciężarem owoców, rozchylają się na boki. Liście są ciemnozielone, błyszczące, jesienią pięknie przebarwiają się na czerwono i długo pozostają na krzewie.

Aronia kwitnie w drugiej połowie maja. Jest owadopylna. Owoce dojrzewają w końcu sierpnia i na początku września. Po dojrzeniu nie opadają i można je zbierać jednorazowo lub w kolejnych miesiącach, w miarę potrzeby. Zebrane w późniejszym terminie są mniej cierpkie i mają wyższą zawartość cukrów. Aronię w stanie świeżym można w chłodnym pomieszczeniu przechowywać nawet przez kilka tygodni. Owoce nadają się też do mrożenia.

Owoce zawierają duże ilości substancji garbnikowych, stąd ich cierpki smak i z tego względu nie nadają się do spożywania w większych ilościach w stanie świeżym. Stanowią jednak niezwykle cenny surowiec do celów przetwórczych (soki, syropy, dżemy, konfitury, nalewki), a ponadto zawierają wiele substancji o właściwościach leczniczych i profilaktycznych. Owoce są bogatym źródłem łatwo przyswajalnych makro- i mikroelementów (wapń, żelazo, mangan, miedź, bor, jod). Zawierają bardzo dużo witaminy P (ok. 2500 mg), a w mniejszych ilościach - B2, B6, C, E i karoten. Duża zawartość antocyjanów sprawia, że sok z aronii nadaje się doskonale do barwienia różnych produktów np.: win, wódek, napojów, soków (nawet po 100-krotnym rozcieńczeniu wodą zachowuje jeszcze różową barwę!). Owoce stanowią też doskonały dodatek dla poprawy smaku i wyglądu dżemów i marmolad. W farmakologii sok służy do produkcji syropu aroniowego, który wchodzi w skład preparatów zwiększających odporność organizmu na różne czynniki stresowe, a także, jako środek wykrztuśny i przeciwgorączkowy, a ponadto stosowany jest w leczeniu miażdżycy i nadciśnienia.

Aronia ma małe wymagania glebowe i klimatyczne. Można ją uprawiać nawet na glebach słabszych, piaszczystych, choć lepiej toleruje gleby o odczynie kwaśnym niż zasadowym. Krzewy są odporne na uszkodzenia mrozowe, a kwiaty rzadko są niszczone przez przymrozki.

Krzewy tworzą niezbyt głęboki system korzeniowy, co pozwala na uprawę także na glebach o dość wysokim poziomie wody gruntowej.

W okresie dojrzewania owoców krzewy powinny mieć zapewnioną dostateczną ilość wody. Susza powoduje, że owoce są mniejsze, mniej soczyste i bardziej gorzkie.

Do sadzenia należy wybierać tylko miejsce dobrze nasłonecznione. Przed sadzeniem glebę należy starannie odchwaścić i wzbogacić w substancję organiczną (kompost). Sadzimy rośliny rozmnażane wegetatywnie - wcześniej wchodzą w okres owocowania i rosną nieco słabiej niż rośliny otrzymane z nasion.

Krzewy produkowane są w pojemnikach, na miejsce stałe wysadzamy je jesienią lub wiosną, co 1,5-2 m. Rośliny sadzimy nieco głębiej niż rosły w pojemniku. Jeżeli krzew ma kilka silnych pędów, to po posadzeniu ich nie skracamy. Jedynie w przypadku słabszych roślin, wiosną można przyciąć pędy nad 1.-2. pąkiem nad ziemią.

Aronia nie wymaga silnego cięcia - ogranicza się ono do wiosennego prześwietlania krzewów nadmiernie zagęszczonych oraz wycinania pędów pokładających się na ziemi. Najbardziej produktywne są pędy 2-6-letnie. Stare, mocno zagęszczone krzewy można odmłodzić i wtedy zaleca się wycięcie większej liczby najstarszych pędów.

Roślina ma małe wymagania pokarmowe, dlatego nie potrzebuje obfitego nawożenia mineralnego. Na glebach słabszych, mniej żyznych, można krzewy zasilać nawozem wieloskładnikowym, który wczesną wiosną rozsiewa się pod koroną krzewu. Znanych jest kilka odmian aronii, np.: Aron, Nero, Viking, Galicjanka. Są one do siebie dość podobne.

NALEWKA z ARONII

1 kg owoców, 150 zdrowych liści wiśni, 2 I wody, 1l spirytusu, 0,1 kg cukru, 1-2 łyżeczek kwasku cytrynowego.

Aronię i liście wiśni umyć, odsączyć, zalać 2 I wody i gotować 45 minut. Odstawić do wystudzenia, przecedzić, dodać cukier, kwasek cytrynowy i zagotować. Po ostygnięciu wlać spirytus. Rozlewając do butelek filtrować. Zakorkować i odstawić na 6 miesięcy.

DŻEM z ARONII

1 kg aronii, 1 kg jabłek, 1 kg gruszek, 1 kg cukru.

Odszypułkowane owoce aronii mrozimy przez 24 godz. Jabłka i gruszki obieramy ze skórki, wykrawamy gniazda nasienne i ścieramy na tarce o dużych oczkach. Przekładamy do garnka, dodajemy połowę cukru i smażymy aż powstanie gęsta, jednorodna masa. W drugim garnku podgrzewamy i gotujemy przez ok. 45 minut rozmrożone owoce aronii z pozostałym cukrem. Łączymy rozgotowaną aronię z jabłkami i gruszkami, mieszamy blenderem. Po zagotowaniu gorący dżem przekładamy do stoików, zakręcamy, słoiczki odwracamy na 15 minut do góry dnem.