Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Cięcie krzewów jagodowych

ciecie-krzewow-jagodowychKrzewy jagodowe są zwykle pierwszymi roślinami sadowniczymi sadzonymi na nowo zagospodarowywanych działkach. Wynika to z faktu, że krzewy wchodzą wcześnie w okres owocowania i pierwsze owoce właściciel może zebrać już w drugim roku po ich posadzeniu. Właściwie dobrany zestaw gatunków i odmian umożliwia pozyskiwanie owoców przez całe lato, aż do jesieni. Owoce mogą być wykorzystane do spożycia w stanie świeżym, a także jako surowiec na wspaniałe, domowe przetwory.

Z wielu prac, które musza być wykonane dla uzyskania pełnowartościowego i wysokiego plonu, bardzo ważne jest cięcie i formowanie krzewów. Cięcie krzewów jagodowych nie jest zabiegiem zbyt skomplikowanym. Z drugiej jednak strony zaniedbania w tym zakresie prowadzą do zagęszczenia się krzewów, zmniejszenia liczby i długości nowych przyrostów oraz obniżenia zdrowotności krzewów. Na krzewach nie ciętych lub słabo prześwietlonych owoce drobnieją, a plon jest niski.

Zasady cięcia poszczególnych gatunków, a często i odmian są zróżnicowane, gdyż muszą być dostosowane do ich właściwości biologicznych oraz formy prowadzenia. Intensywność cięcia zależy od wieku roślin. Porzeczki czarne, czerwone i białe oraz agrest i borówkę wysoką tnie się zwykle wczesną wiosną, przed rozpoczęciem wegetacji. Porzeczki oraz agrest można też ciąć latem - po zbiorze owoców. Natomiast maliny i jeżyny należy ciąć bezpośrednio po zbiorach.

Podstawowym narzędziem do cięcia krzewów jest sekator. Może to być sekator mały, do cięcia jedną ręką lub oburęczny sekator o przedłużonych ramionach. Ten ostatni typ sekatora jest bardziej wygodny w użyciu podczas cięcia prześwietlającego starszych krzewów porzeczek i agrestu prowadzonych w formie krzaczastej.

Najbardziej odpowiednim terminem sadzenia krzewów jest jesień. Do nasadzeń wybiera się silne, zdrowe krzewy, z kilkoma (3-5) pędami tworzącymi koronkę. Pędy te należy przyciąć wczesną wiosną nad 1-2 oczkiem nad ziemią. Ostatnie, czyli najwyżej pozostawione pąki na pędach powinny być skierowane na zewnątrz. Pędy odcina się w odległości około 1 cm nad pąkiem. Tak przycięte krzewy dobrze przyjmują się, a wyrastające z pąków pędy utworzą rozkrzewioną koronę o symetrycznym, szerokim pokroju. Niedopuszczalne jest pozostawienie w pierwszym roku po posadzeniu krzewów bez przycięcia.

PORZECZKA CZARNA - najobficiej zawiązuje pąki kwiatowe i owocuje na pędach młodych, wyrosłych w poprzednim okresie wegetacyjnym oraz na pędach 2- i 3-letnich. Pędy 4-letnie i starsze mają już mało pąków kwiatowych, słabo plonują i dają owoce gorszej jakości. Dlatego też w drugim i trzecim roku po posadzeniu wycina się tylko pędy słabe, zagęszczające nadmiernie środek krzewu oraz pędy uszkodzone.

Poprawnie uformowany krzew czarnej porzeczki składa się z 8-12 pędów szkieletowych, z których najstarsze nie powinny mieć więcej niż 3 lata. Od czwartego roku po posadzeniu coroczne cięcie prześwietlające polega na odmładzaniu krzewów przez wycinanie u podstawy 3 - 4 pędów najstarszych, a na ich miejsce pozostawienie podobnej liczby najsilniejszych pędów jednorocznych. Podczas cięcia prześwietlającego wycina się także pędy słabe, zagęszczające środek krzewu, uszkodzone oraz pokładające się na ziemi. Wiek pędów poznajemy po barwie kory i ich rozgałęzieniu. Młode pędy są oliwkowozielone z małą liczbą rozgałęzień. Pędy starsze niż 3-letnie mają barwę ciemnoszarą z dużą liczbą rozgałęzień, są łukowato wygięte, często pokładają się na ziemi.

PORZECZKI KOLOROWE - tym terminem często określa się porzeczki czerwone i białe. Oba gatunki wymagają innego cięcia niż krzewy porzeczki czarnej ponieważ inna jest biologia ich owocowania. Owocują głównie na krótkopędach 2-, 3- i 4-letnich. Natomiast na pędach jednorocznych zawiązywanie pąków kwiatowych i owocowanie jest bardzo słabe. Owocowanie rozpoczyna się zwykle od trzeciego roku po posadzeniu. Za najplenniejsze u tych gatunków uważa się gałęzie dwu- i trzyletnie.

W pierwszych latach po posadzeniu porzeczki czerwone i białe prowadzi się podobnie jak porzeczki czarne - wycina się pędy wrastające w środek krzewu czy położone zbyt blisko siebie, pokładające się na ziemi. W okresie pełnego owocowania prawidłowo uformowany krzew porzeczki kolorowej powinien posiadać 10-12 gałęzi szkieletowych z przewagą pędów młodszych - do 3 lat. Od 4 roku prowadzimy cięcie prześwietlające, które polega na wycinaniu u nasady pędów najstarszych, nadmiernej liczby odrostów zagęszczających krzew, a także pędów położonych zbyt blisko ziemi.

AGREST - prowadzony może być w formie krzaczastej lub piennej. Zasady cięcia agrestu są podobne do cięcia porzeczki czerwonej, gdyż pąki kwiatowe tworzą się głównie na krótkopędach wyrastających na starszych gałęziach (3-4-letnich). Za najlepiej owocujące uważa się pędy 2-5-letnie. Wiosną drugiego i trzeciego roku wycinamy pędy, które wrastają do środka korony, są słabe lub płożą się nisko przy ziemi. Pozostawiamy tylko pędy silne. Po trzech latach formowanie jest zakończone, a korona krzewu składa się z 8 do 10 gałęzi. Do cięcia odmładzającego przystępujemy wiosną w szóstym roku od wysadzenia krzewów. Wycinamy 2-3 gałązki najstarsze, a na ich miejsce pozostawiamy taką samą liczbę silnych, jednorocznych pędów wyrastających z szyjki korzeniowej.

Aby uformować koronę agrestu piennego w pierwszym roku pęd główny skracamy o połowę, a powstały pień przywiązujemy do palika. Z pąków pozostawionej części wyrosną pędy, które stanowić będą koronę. W roku następnym pędy te skracamy o 1/3 długości, aby się rozkrzewiły. Uformowana korona powinna składać się z 6-8 gałązek. Po wejściu agrestu w okres owocowania wykonujemy cięcie prześwietlające, utrzymując określoną liczbę pędów w koronie. Należy corocznie wycinać pędy najstarsze, zagęszczające koronę, pędy porażone przez mączniaka amerykańskiego agrestu oraz pędy zbyt nisko zwisające.

MALINA - jest krzewem wieloletnim, lecz jej pędy mają tylko dwuletni cykl rozwojowy. W pierwszym roku pędy wyrastają z pąków karpy korzeniowej a w drugim roku owocują. Jednoroczne pędy malin są dość sztywne, ale w drugim roku pod ciężarem owoców pochylają się mocno do ziemi co utrudnia ich zbiór oraz pogarsza jakość. Dlatego też maliny należy prowadzić przy drutach - w uprawie szpalerowej.

Do nasadzeń używa się sadzonek jednopędowych. Na wiosnę pierwszego roku po posadzeniu pęd ten przycina się tuż nad ziemią. W okresie wegetacji z szyjki korzeniowej wyrastają zwykle 2-4 pędy, które będą owocować w roku następnym. Po zbiorze owoców pędy te powoli zamierają i powinny być jak najszybciej wycięte i spalone. Jest to u malin najskuteczniejszy sposób niszczenia przetrwalnikowych form chorób oraz zimujących w spękaniach kory szkodników. Na ich miejsce pozostawiamy silne pędy jednoroczne. Na 1 m bieżący rzędu powinno pozostawać 10-15 pędów przeznaczonych do owocowania w roku następnym.

W celu poprawienia zdrowotności malin zaleca się w maju wyciąć pierwsze odrosty korzeniowe gdy mają wysokość 10 do 15 cm. Kolejne odrosty można pozostawić na owocowanie. Przez cały okres uprawy należy systematycznie wycinać pędy wyrastające zbyt daleko od linii rzędu oraz pędy słabe, nadmiernie zagęszczające rząd. Takie postępowanie wpływa korzystnie na zdrowotność malin, ich lepszy wzrost oraz plonowanie.

Maliny powtarzające owocowanie plonują dwukrotnie w ciągu roku (np. odmiana Polana). Maliny te owocują późnym latem na pędach tegorocznych a drugi raz na niższych rozgałęzieniach tych samych pędów latem następnego roku. Cięcie polega na skracaniu pędów jednorocznych poniżej miejsca owocowania. Całkowite wycinanie tych pędów przeprowadzamy po letnim owocowaniu w roku następnym.

BORÓWKA WYSOKA - posiada płytki system korzeniowy i dlatego krzewy nie powinny być sadzone zbyt głęboko. Borówkę kupujemy najczęściej w pojemnikach. Są to zwykle krzewy dwuletnie posiadające 2-3 pędy w koronie. Krzewy takie przyjmują się bardzo dobrze i z reguły nie wymagają cięcia, gdyż ich system korzeniowy nie został uszkodzony. Jeśli wysadzamy rośliny bez bryły ziemi lub w nie najlepsze warunki glebowe pędy borówki należy przyciąć na 2-4 oczka nad ziemią. Przez następne 3-4 lata krzewy nie wymagają silnego cięcia. Corocznie jednak należy wycinać pędy słabe, złamane lub skracać pędy bardzo długie. Silniejsze cięcie borówki wysokiej rozpoczynamy od 5-6 roku po posadzeniu. Cięcie to polega na wycinaniu gałęzi najstarszych, pędów zagęszczających wnętrze korony krzewu, osadzonych nisko nad ziemią oraz pędów ze słabymi przyrostami rocznymi. Intensywne i regularne cięcie przy jednoczesnym zapewnieniu optymalnych warunków do wzrostu wpływa korzystnie na wielkość plonu borówki wysokiej i jego jakość.