Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Pigwa - bardzo wartościowy owoc w przetwórstwie

Pigwa pospolita (Cydonia oblonga Mil.), podobnie jak blisko spokrewniona z nią grusza i jabłoń, zaliczana jest do rodziny Rosaceae (różowate) i podrodziny Pomoideae (jabłkowe). W stanie dzikim występowała tylko w Azji Mniejszej i południowo-wschodniej Europie. Obecnie uprawiana jest także w innych rejonach kuli ziemskiej z przeznaczeniem na owoce lub podkładki. W Polsce wielkoowocowe odmiany pigwy występują stosunkowo rzadko, ze względu na małą wytrzymałość mrozową. Często spotykane są natomiast podkładkowe typy pigwy wykorzystywane do skarlania grusz.

W warunkach naturalnych pigwa jest mocno rozgałęzionym krzewem lub drzewem o krótkim pniu. W formie krzewu osiąga wysokość 2-3 m, natomiast jako drzewo dorasta nawet do 5 m wysokości. Młode pędy pigwy są filcowato owłosione, cienkie, z bardzo małymi pączkami liściowymi. Kwiaty rozwijają się bardzo późno, tj. w końcu maja lub na początku czerwca. Zazwyczaj osadzone są pojedynczo na końcach krótkich pędów wyrastających wiosną. Są o białym lub lekko różowym zabarwieniu i wyjątkowo dużych rozmiarach. Większość odmian pigwy nie zapyla się własnym pyłkiem, toteż dla zapewnienia normalnego owocowania trzeba sadzić 2-3 jednocześnie kwitnące odmiany.

Owoce pigwy są w kształcie gruszki lub jabłka. Dojrzewają we wrześniu lub październiku, osiągając wagę od 100 do 200 g. Niekiedy mogą jednak osiągać ciężar 500 g lub więcej. Dojrzałe owoce wydzielają bardzo przyjemny, delikatny zapach. Ich skórka początkowo zielonożółta, a później cytrynowożółta pokryta jest wyraźnym, łatwo ścierającym się omszeniem. Urody owocom dodają bardzo duże działki kielicha i listki osadzone na pędzie u podstawy. Twardy, mało soczysty i cierpki miąższ powoduje, że owoce pigwy w stanie świeżym praktycznie nie nadają się do spożycia lecz są bardzo wartościowym owocem w przetwórstwie, z powodzeniem wykorzystywane są do wyrobu galaretek, dżemów i soków. Pokrojone owoce pigwy, lekko rozgotowane w małej ilości wody, można również dodawać do jabłek przeznaczonych na szarlotkę. Przygotowana w ten sposób szarlotka wyróżnia się przyjemnym kwaskowatym smakiem i wyraźnym aromatem.

Pigwa najlepiej rośnie i owocuje na glebie żyznej i próchnicznej, ciepłej, o lekko kwaśnym odczynie i zasobnej w wodę (gdyż ma krótki system korzeniowy). Wymaga również osłoniętego stanowiska, w którym mniejsze jest prawdopodobieństwo jej wymarznięcia. Odmiany wielkoowocowe należy rozmnażać wegetatywnie poprzez szczepienie na podkładkowych typach pigwy. Rozmnażanie pigwy tym sposobem nie sprawia żadnych kłopotów, podobnie jak pozyskanie podkładek. W naszych warunkach klimatycznych pigwa nie jest polecana do szerokiej uprawy, natomiast może być sadzona na działce. Wyróżnia się bowiem bardzo dużymi kwiatami, które na tle ciemnozielonych liści stanowią niewątpliwie element dekoracyjny.

Jednocześnie kwitnie bardzo późno, w czasie gdy większość drzew ma kwitnienie dawno za sobą. Późnym latem i jesienią elementem dekoracyjnym są duże, cytrynowożółte owoce. Również ciemnozielone liście i pokrój roślin wyróżniają pigwę spośród innych drzew owocowych. Z pigwy można założyć luźny, dekoracyjny żywopłot. W tym celu drzewka należy posadzić w rzędzie co około 60 cm i ciąć corocznie jak przy formowaniu korony osiowej jabłoni. W takiej formie pigwa nieco słabiej owocuje, ale tworzy oryginalny żywopłot już w ciągu 2-3 lat.

Konfitura z pigwy

Owoce obrać ze skórki i gniazd nasiennych, pokroić w cienkie plastry i ugotować do miękkości w małej ilości wody. Odmierzyć 1 szklankę wywaru z owoców i rozpuścić w nim cukier (1- 1,5 kg cukru na 1 kg owoców). Na gorący syrop wrzucić stopniowo pokrojoną pigwę, gotować 3-4 razy, aż stanie się szklista. W pozostałej ilości wywaru gotować gniazda nasienne i skórki. Po przecedzeniu dodaje się cukier (1 szklanka cukru na 1 szklankę roztworu). Powstałym syropem zalewa się przegotowane wcześniej owoce i po wymieszaniu przekłada konfiturę do czystych, wyparzonych słoików.

Galaretka z pigwy

- 1 kg pigwy,

- 1/2 szklanki soku z czerwonych lub czarnych porzeczek, cukier w ilości 80 dag na 1 litr soku.

Z owoców wykroić pozostałości dna kwiatowego, drobno pokroić i przełożyć do garnka. Dodać 3-4 szklanki przegotowanej wody i pod przykryciem gotować około 30 minut na silnym ogniu. Zawartość garnka przelać na gęste sito. Odcedzony sok wymieszać z obliczoną ilością cukru i gotować bez przykrycia na małym ogniu około 20 minut. Na koniec dodać sok z porzeczek, chwilę pogotować razem i zdjąć szumowiny. Gorącą galaretkę nalewać do wyparzonych słoików i zakręcać.

Uwaga: pigwy pozostałe po odcedzeniu soku można wykorzystać np. na marmoladę czy powidła, dodając nowych owoców.

Szarlotka z pigwą

- 1 szklanka mąki,

- 10 dag masła,

- 0,5 kg jabłek,

- 20 dag konfitury z pigwy,

- 2,5 łyżki cukru,

- 1 łyżka masła,

- 2 jaja,

- 10 dag cukru,

- 0,5 szklanki śmietany,

- 0,5 kieliszka koniaku, cukier waniliowy,

- 2 łyżki tartej bułki.

Mąkę z masłem posiekać, dodać 2 łyżki zimnej wody, szczyptę soli, szybko zagnieść, ułożyć na dnie tortownicy tak, aby ciasto zachodziło na ścianki, podpiec w piekarniku. Obrać jabłka, pokroić w kostkę, dodać konfiturę z pigwy, cukier, koniak, łyżkę masła i podsmażyć. Jaja lekko ubić z cukrem i śmietaną, wyłożyć na podrumieniony placek, wstawić do piekarnika nagrzanego do ok. 180 st. Upiec lekko rumieniąc. Placek pozostawić w formie do ostygnięcia.