Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Podkładki drzew owocowych

Szczepienie drzew owocowych

Rozmnażanie odmian drzew owocowych odbywa się na drodze wegetatywnej poprzez okulizację lub szczepienie. Gwarantuje to uzyskanie wyrównanego materiału pod względem genetycznym oraz powielenie cech danej odmiany. W procesie rozmnażania drzew owocowych ważną rolę pełni podkładka. Stanowi ona system korzeniowy drzewa oraz część pnia. Stąd też dobór właściwej podkładki dla odmiany ma duże znaczenie, gdyż decyduje ona o wielkości drzewa, wczesności wchodzenia w okres owocowania, regularności plonowania, a także jakości owoców.

Hodowla podkładek trwa już ponad sto lat. W tym czasie otrzymano ich bardzo wiele, dlatego też dla lepszej orientacji podzielono je na grupy. Jako kryterium podziału przyjęto sposób rozmnażania (podkładki generatywne i wegetatywne) oraz siłę wzrostu (super karłowe, karłowe, półkarłowe, silnie rosnące). Podkładki różnią się między sobą zdolnością rozmnażania, budową i wielkością systemu korzeniowego oraz siłą wzrostu. Ta ostatnia cecha jest dla nas najbardziej interesująca, ponieważ od siły wzrostu podkładki i zaszczepionej na niej odmiany zależy wielkość drzewa. Dysponując niewielką powierzchnią można posadzić dosyć znaczną liczbę drzew pod warunkiem, że wybierze się podkładki ograniczające wzrost drzew czyli te należące do grupy karłowych lub półkarfowych. Rozpoznanie podkładki jest trudniejsze niż rozpoznanie odmiany, ponieważ można tego dokonać tylko na podstawie wyglądu kory oraz budowy systemu korzeniowego. Pewność co do tożsamości odmianowej, a także podkładki uzyskujemy kupując drzewka w renomowanych punktach sprzedaży.

W naszej strefie klimatycznej najpopularniejszym drzewem owocowym jest jabłoń. Przez wiele lat w Polsce najczęściej stosowaną podkładką dla jabłoni były siewki Antonówki Zwykłej. Są to podkładki bardzo silnie rosnące (zaszczepione na nich odmiany intensywnie rosną, tworząc duże korony). Obecnie siewki Antonówki Zwykłej zostały zastąpione podkładkami wegetatywnymi. W produkcji znajduje się bardzo duża liczba podkładek jabłoni różniących się siłą wzrostu drzew. Do uprawy amatorskiej poleca się karłową M 9 i należącą do grupy półkarłowych M 26. Obie podkładki są ogólnie dostępne. Nie będzie zatem większych trudności z zakupem materiału szkółkarskiego na tych podkładkach. Pierwsza z nich polecana jest dla odmian silnie rosnących (np. Jonagold, Melrose, Boskoop, Gloster), u których wpływa korzystnie na ograniczenie wzrostu. Sprzyja wczesnemu wchodzeniu drzew w okres owocowania oraz dobremu wyrastaniu jabłek. Łatwiejszy jest także zbiór owoców, ponieważ korony nie osiągają zbyt dużych rozmiarów. Należy jednak pamiętać, że drzewka na podkładce M 9 wymagają żyznej, przepuszczalnej i dostatecznie wilgotnej gleby. Zatem zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu, a także w okresach suszy trzeba będzie drzewka obficie podlewać. Ze względu na płytki i słabo rozbudowany system korzeniowy należy prowadzić drzewa przy palikach. Jeśli chcemy mieć małe drzewo, a gleba jest nieodpowiednia dla tej podkładki to przed posadzeniem można w dołek nasypać kompostu lub żyznej ziemi. M 9 jest bardzo dobrą podkładką karłową przydatną do uprawy amatorskiej, gdyż drzewa na niej rosnące nie zajmują zbyt wiele miejsca.

Jabłonie na podkładce M 26 udają się prawie na każdej glebie. Jest ona ceniona dla odmian o umiarkowanej i słabej sile wzrostu (np. James Grieve, Szampion, Elise, Discovery). System korzeniowy M 26 jest lepiej rozbudowany niż u M 9, dlatego też lepiej znosi suszę. W pierwszych latach po posadzeniu dobrze jest stosować paliki, które ułatwią prawidłowe formowanie koron. Po 3-4 latach, kiedy korona drzewa jest całkowicie uformowana możemy zrezygnować z palików. Inne polecane dla jabłoni podkładki to: karłowe - P 22, P 60 i półkarłowe M 7 i MM106.

Drugim gatunkiem zaliczanym do ziarnkowych jest grusza. Jednak w odróżnieniu od jabłoni dobór podkładek nie jest tak bogaty i ogranicza się zaledwie do kilku. Najbardziej popularny podkładką generatywną jest grusza kaukaska. Podkładka ta dobrze czuje się na glebach gliniastych, przepuszczalnych. Jej system korzeniowy jest mocno rozbudowany i sięga głęboko, dobrze zakotwiczając się w glebie, zatem nie wymaga stosowania podpór. Drzewa na tej podkładce rosną silnie, tworząc duże korony. Pierwsze owoce, zależnie od odmiany, pojawiają się w 3-4 roku po posadzeniu.

W celu uzyskania drzew słabiej rosnących, wcześniej wchodzących w okres owocowania stosuje się pigwę pospolitą. Jest ona mniej wytrzymała na mróz od gruszy kaukaskiej, ma także znacznie większe wymagania w stosunku do gleby i stanowiska. W naszych warunkach klimatycznych może przemarzać system korzeniowy pigwy, zwłaszcza w bezśnieżne zimy. Zatem należy go zabezpieczyć na zimę stosując ściółkowanie gleby pod drzewami. Drzewa na pigwie dobrze rosną na glebach żyznych, przepuszczalnych, ciepłych. System korzeniowy pigwy nie sięga tak głęboko jak u gruszy kaukaskiej zatem powinno się stosować podpory zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu. Trzeba pamiętać, że nie wszystkie odmiany zrastają się z tą podkładką wykazując objawy niezgodności zrastania. Najczęstszymi objawami niezgodności są: słaby wzrost, żółknięcie i zasychanie liści, marszczenie i zasychania. Odmiany wykazujące niezgodność zrastania się z pigwą powinny być szczepione na pigwie z zastosowaniem pośredniej, którą najczęściej jest Bera Hardego (doskonale zrastająca się zarówno z pigwą jak i wszystkimi odmianami uprawnymi). Pośrednia stanowi część pnia łączącego system korzeniowy podkładki z odmianą szlachetną. Odmianami źle zrastającymi się z pigwą są m.in.: Bonkreta Williamsa, Red Bon kreta Williamsa, Faworytka, Red Faworytka, Hnidzik, Lipcówka Kolorowa, Radana, Salisbury, Trewinka, Supertrevoux, Triumf Packhama.

Odmiany śliwy charakteryzują się dużą zmiennością pod względem siły wzrostu drzew. Do niedawna śliwy szczepiono wyłącznie na siewkach ałyczy, ale niektóre odmiany uprawne źle się z nią zrastają, a drzewa rosną zbyt silnie. Na działce warto posadzić śliwę na siewkach Węgierki Wangenheima, ponieważ podkładka ta wpływa hamująco na wzrost, sprzyjając jednocześnie wczesnemu wchodzeniu drzew w okres plonowania. Często już w rok po posadzeniu otrzymujemy pierwsze owoce, a drzewa osiągają niekiedy połowę wielkości drzew na ałyczy. Drzewa na Węgierce Wangenheima należy sadzić na glebach żyznych. Warto także pamiętać o wodzie w pierwszych latach wzrostu drzew oraz w okresach przedłużającej się suszy.

Czereśnia znana jest z tego, że jej drzewa rosną bardzo silnie, tworząc wysokie, bardzo rozbudowane korony. Z tego względu nie można jej posadzić na małej działce. Tak silny wzrost drzew wynikał z wpływu podkładki (czereśni ptasiej) na jakiej zaszczepiono odmianę szlachetną. Ostatnio do produkcji wprowadzono podkładkę czeskiej hodowli PHL A® (syn. PHL 84), która w porównaniu z dotychczas stosowaną czereśnią ptasią ogranicza wzrost drzew o 40-50%. Drzewa na tej podkładce tworzą korony o konarach odchodzących od przewodnika pod dość szerokimi kątami, wcześnie wchodzą w okres owocowania i obficie plonują. Aktualnie jest to najwartościowsza, półkarłowa podkładka dla czereśni. Drzewa na niej dobrze rosną na glebach żyznych i dostatecznie wilgotnych. Z uwagi na płytki system korzeniowy wymaga palikowania.

Brzoskwinia jest bardzo atrakcyjnym gatunkiem amatorskim. Dla odmian brzoskwini najczęściej stosuje się jako podkładki siewki odmian uprawnych. W odróżnieniu od ałyczy nie występuje u nich problem niezgodności fizjologicznej. Drzewa na siewkach brzoskwini dobrze rosną zarówno na glebach lżejszych, przepuszczalnych, jak i ciepłych madach. Nie znoszą natomiast ciężkich, wilgotnych gleb. Najczęściej stosowaną podkładką jest siewka Rakoniewicka, której system korzeniowy wykazuje wysoką wytrzymałość na niskie temperatury.

Podobnie jest z morelą. Siewki moreli są najbardziej odpowiednimi podkładkami dla moreli, chociaż szczepi się ją także na ałyczy (ale nie wszystkie odmiany uprawne dobrze się z nią zrastają).

Powodzenie w uprawie danego gatunku zależy głównie od odmiany, ale bardzo ważne jest także wybranie właściwej podkładki, ponieważ to właśnie podkładka decyduje o wczesności wchodzenia drzew w okres owocowania. Wpływa także na jakość produkowanych owoców.

Tags: okulizacja, szczepienie, podkładka