Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Aronia

Owoce aronii

Rodzaj aronia obejmuje 3 gatunki, ale w uprawie spotykana jest aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa). Jest ona bliską krewną jarzębiny. Rośnie w stanie naturalnym w Kanadzie i w USA. Uprawiana była od dawna, ale na niewielką skalę w Rosji i niektórych krajach Europy Zachodniej. W Polsce została upowszechniona w latach 70. W uprawie amatorskiej roślina ta jest ciągle niedoceniana z powodów nieznajomości sposobów wykorzystywania owoców w przetwórstwie domowym.

Owoce aronii, bardzo podobne do jarzębiny lecz całkowicie czarne, są cennym surowcem przetwórczym, a dodane do innych przetworów - soków, win, dżemów i marmolad poprawiają ich smak i wygląd. Sok z owoców aronii jest najlepszym, naturalnym barwnikiem do barwienia win, galaretek, likierów i innych przetworów. Stężenie barwnika (antocjanu) jest tak duże, że stukrotnie rozcieńczony wodą sok jeszcze zachowuje swoją barwę. Owoce aronii zawierają różne związki biologicznie czynne: łatwo przyswajalne cukry, garbniki, pektyny, flawonoidy, antocjany, kwasy organiczne, liczne witaminy i sole mineralne łącznie z mikroelementami. Wysoka wartość dietetyczna owoców wynika z niezwykle dużej zawartości witaminy P. Sok z aronii obniża ciśnienie krwi i wzmacnia ściany naczyń krwionośnych.

Aronia jest krzewem dorastającym do 2 m wysokości. Pędy ma proste, początkowo zielone, później brązowoczerwone, pokryte małymi, eliptycznymi listkami na krótkich ogonkach. Liście latem są zielone, skórzaste i mocno błyszczące. Jesienią przebarwiają się na kolor brązowoczerwony i długo pozostają na krzewach, nadając im bardzo atrakcyjny wygląd.

Aronia kwitnie późno, dopiero pod koniec maja lub na początku czerwca, dzięki czemu unika szkód przymrozkowych. Kwiaty podobne są do kwiatów jarzębiny, białe z różowym odcieniem, zebrane w grona, przeciętnie po 20-30 sztuk.

Owoce aronii są kuliste, czarne, błyszczące, średnicy 0,6-1,2 cm, o masie 1,0-1,5 g. Dojrzewają pod koniec sierpnia lub na początku września, dojrzałe nie opadają, długo pozostając na krzaku (nawet do wiosny, jeśli nie zostaną objedzone przez ptaki).

Aronia jest rośliną o małych wymaganiach. Zupełnie nie boi się mrozu, nawet gdy temperatura spada do -35°C. Dobrze rośnie nawet na słabych glebach IV i V klasy. Jest to doskonały krzew do obsadzania działek rekreacyjnych położonych na skraju lasu lub na nieużytkach. Aronia będzie tam rosła, owocowała i zdobiła teren bez specjalnej pielęgnacji, zwłaszcza jesienią. Krzewy aronii są bardzo trwałe, mogą rosnąć w tym samym miejscu przez 15-20 lat.

W Polsce nie mamy jeszcze wyselekcjonowanych odmian aronii. Najlepiej nabywać krzewy mnożone w sposób wegetatywny. Jeśli potrzebujemy kilku sadzonek aronii, to można rozmnożyć ją samemu przez odkład poziomy. W tym celu wybieramy wiosną 1 lub 2 pędy krzewu, przyginamy, układamy poziomo na ziemi, mocujemy „kulką" z patyka i lekko obsypujemy ziemią. Z przygiętego do ziemi pędu wyrasta kilka ukorzenionych sadzonek, które jesienią można odciąć od krzewu i posadzić na miejsce stałe.

Jeśli sadzimy kilka krzewów aronii w ogródku, to trzeba im dać odstęp 1,0-1,5 m w rzędzie, a przy sadzeniu kilku rzędów konieczna jest odległość 2,5-3,0 m między rzędami. Aronia toleruje gleby kwaśne i łatwo zdobywa potrzebne jej składniki pokarmowe.

Na glebie ubogiej warto rozrzucić wiosną wokół każdego krzewu garstkę nawozu wieloskładnikowego zawierającego kompleks składników pokarmowych. Na glebie żyznej lub jeśli krzewy rosną zbyt silnie najlepiej nie stosować żadnych nawozów.

W uprawie amatorskiej aronia nie wymaga żadnego specjalnego cięcia ani po posadzeniu ani później. Jeśli starsze pędy krzewu pokładają się na ziemi, można je wyciąć, by ułatwić sobie pielęgnację gleby pod krzewem. Krzew bardzo zagęszczony można prześwietlić wycinając kilka najstarszych pędów.

W szkółkach można niekiedy nabyć aronię szczepioną wysoko na jarzębinie. Takie aroniowe drzewko ma dużą wartość dekoracyjną i nadaje się do posadzenia np. na trawniku.

Owoce aronii przeznaczone na przetwory domowe należy zebrać na przełomie sierpnia i września. Pozostałe mogą pozostać na krzaku dla ozdoby i dla ptaków, które zapewne wykorzystają je zimą. Surowe owoce aronii są cierpkie i kwaśne. Smaku nabierają w przetworach, przede wszystkim mieszanych.

Tags: aronia