Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Przenawożenie gleby

Celem nawożenia jest dostarczenie roślinom dostatecznej ilości składników pokarmowych z zachowaniem właściwych proporcji między nimi oraz utrzymanie lub polepszenie żyzności gleby. Nawożeniem można zarówno zwiększyć zawartość przyswajalnych dla roślin składników pokarmowych jak i ograniczyć przyswajalność innych. Zależy to od wielkości dawek nawozów i również od tego jakie ilości składników oprócz pobrania ich przez rośliny zostaną z gleby wymyte lub wywiane.

Prawidłowe nawożenie jest bardzo ważnym czynnikiem decydującym nie tylko o uzyskaniu wysokiego, ale także wartościowego biologicznie plonu. Nadmiar jednego ze składników mineralnych może spowodować lub zaostrzyć niedobór innych, nawet przy optymalnej ich zawartości w glebie. Zjawisko to zwane jest antagonizmem jonów. Typowy i często spotykany przykład to antagonizm potasu i magnezu. Przy nadmiernym nawożeniu potasowym rośliny nie są w stanie pobrać potrzebnej im ilości magnezu. Nadmiar fosforu może spowodować wystąpienie objawów niedoboru cynku i żelaza. Niepotrzebne, a zwłaszcza nadmierne nawożenie nie tylko naraża działkowca na zbędne koszty, ale także powoduje pogorszenie się jakości plonu a nawet jego spadek.

Najwięcej szkody wyrządza nadmierne nawożenie azotem, ponieważ wiele roślin ma zdolność gromadzenia w tkankach dużych ilości azotanów, które w nadmiarze są szkodliwe dla ludzi a zwłaszcza dzieci. Azotany gromadzą się głównie w liściach, szczególnie w nerwach. Do roślin gromadzących azotany należy sałata, szpinak, rabarbar ale także warzywa, których częścią jadalną nie są liście, jak rzodkiewka, buraki czy marchew. Takie warzywa mają także gorszy smak i gorzej się przechowują. W związku z tym należy przyjąć jako zasadę, że warzyw o krótkim okresie wegetacji nie należy nawozić, a warzywa o długim okresie wegetacji bezpiecznie jest nawozić w czasie trwania sezonu wegetacyjnego nawozami azotowymi w formie amonowej np. siarczanem amonu lub (w przypadku roślin wieloletnich) mocznikiem, z którego azot przechodzi po krótkim czasie w formę amonową. W saletrze amonowej forma amonowa stanowi tylko połowę całej zawartości azotu.

Trzeba pamiętać, że drzewa i krzewy owocowe mają stosunkowo niskie wymagania nawozowe w porównaniu z roślinami warzywnymi i ozdobnymi. Nadmiar azotu powoduje u nich przedłużenie okresu wegetacji i w związku z tym większą podatność na przemarzanie. Owoce z takich drzew zdecydowanie gorzej się przechowują i są częściej atakowane przez szkodniki i choroby.

Reakcja roślin na przenawożenie gleby zależy nie tylko od zawartości w glebie składników mineralnych, ale także od zdolności roślin do ich pobierania. U takich roślin jak cebula, ogórek czy sałata, system korzeniowy jest słabo rozwinięty. Głębiej natomiast sięgają korzenie marchwi, buraków czy kapusty, a najgłębiej drzew i krzewów. Im słabiej rozwinięty jest system korzeniowy tym większe są wymagania roślin w stosunku do ilości nawozów i wody.

W silnie przenawożonych glebach może wystąpić niekorzystne zjawisko nadmiernego stężenia soli tzw. zasolenie gleby, co prowadzi między innymi do ograniczenia pobierania wody przez rośliny (susza fizjologiczna). W skrajnych przypadkach liście roślin uszkodzonych z powodu zasolenia gleby przybierają początkowo niebieskozielony kolor, następnie brunatnieją i zasychają - najczęściej od brzegów blaszki liściowej. Rośliny wykazują różną odporność na nadmierne stężenie soli. Szczególnie duży wpływ na nadmierne stężenie soli ma właściwa wilgotność gleby. Okresy suszy glebowej zwiększają niekorzystne skutki tego stanu dla roślin.

W celu obniżenia ujemnego wpływu zasolenia na rośliny można stosować szereg zabiegów. Polecane jest przepłukiwanie gleby dużą ilością wody 100-250 litrów na m2, co odpowiada 100-200 mm opadu. Zabieg ten jest skuteczny tylko na podłożach przepuszczalnych lub zdrenowanych. W ciągu całego okresu wegetacji na glebach przenawożonych należy dbać o odpowiednią wilgotność. W glebach o mniejszej przepuszczalności zasolenie można zmniejszyć przez dodanie substancji organicznej słabo rozłożonej, ubogiej w składniki mineralne np. torfu wysokiego, trocin czy kory.