Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Papryka na działce

papryka warzywnictwo hortologia-Bardzo popularnym obecnie warzywem w uprawie na działkach jest papryka słodka. Jest to cenna roślina, ze względu na duże walory smakowe, a także zawartość wielu witamin (bardzo duża zasobność w witaminę C) oraz soli mineralnych, jest spożywana na surowo a także w postaci potraw gotowanych. Może być również przetwarzana (konserwowana lub mrożona) na okres zimy. Na rozpowszechnienie w uprawie na działkach zasługuje także papryka ostra, której owoce zawierają zespół substancji zwanych kapsaicynoidami. Związki te oddziaływują korzystnie na trawienie potraw, zwłaszcza bogatych w tłuszcze. Dlatego też owoce tej papryki w postaci świeżej lub suszonej są wartościową przyprawą do potraw mięsnych.

Owoce papryki odznaczają się niewątpliwie dużymi walorami estetycznymi ze względu na różnorodność barw i kształtów. Rośliny papryki są także same w sobie bardzo dekoracyjne, zwłaszcza w okresie dorastania i dojrzewania owoców. Posadzone w odpowiednim układzie kompozycyjnym z innymi roślinami na pewno wzbogacą walory estetyczne każdego ogrodu.

W warunkach klimatycznych naszego kraju plonowanie papryki uprawianej na działce zależy w dużym stopniu od przebiegu pogody w danym roku, metod uprawy, prowadzonej pielęgnacji i oczywiście doboru odpowiednich odmian.

Papryka należy do warzyw ciepłolubnych. Optymalne temperatury do wzrostu panują wtedy, gdy w dzień temperatura powietrza wynosi 25-28°C, a nocą nie jest niższa od 16-18°C, przy temperaturze gleby 17-18°C. Roślina ta ma wysokie wymagania wodne. Przy nieregularnym zaopatrzeniu w wodę (niesystematycznym podlewaniu) opadają kwiaty i zawiązki, owoce (jeśli się wykształcą) są drobniejsze i mniej mięsiste, pojawiają się na nich deformacje.

W uprawie przesuszonej zdecydowanie częściej występuje sucha zgnilizna wierzchołkowa owoców, której zazwyczaj podlegają pierwsze dojrzewające na roślinie owoce. Choroba ta objawia się suchymi, wklęsłymi, ciemnobrunatnymi plamami na wierzchołkach owoców i związana jest z niedoborem w nich wapnia, który z gleby do owoców transportowany jest za pośrednictwem wody. W wypadku pojawienia się pierwszych jej symptomów należy stosować oprysk roślin saletrą wapniową (1 %). Papryka uprawiana na działce wymaga gleb przewiewnych, przepuszczalnych, o uregulowanych stosunkach wodno-powietrznych, ciepłych i łatwo nagrzewających się, bogatych w substancję organiczną i składniki mineralne, o odczynie lekko kwaśnym (pH 6,0-6,6). Nie powinna być uprawiana po roślinach jej pokrewnych - ziemniak, pomidor, oberżyna, miechunka, pepino.

Paprykę na działce można uprawiać w otwartym gruncie oraz w różnego rodzaju pomieszczeniach - tunelach foliowych i małych szklarniach. Największym wpływom pogody w okresie wegetacji podlega plonowanie papryki uprawianej w otwartym gruncie. Pewną poprawę mikroklimatu wokół uprawianych roślin można uzyskać stosując po posadzeniu rozsady bezpośrednie osłanianie roślin bezbarwną folią perforowaną lub cienką włókniną. Korzystnie na wzrost i rozwój roślin papryki oddziaływuje także ściółkowanie gleby

Do uprawy papryki na działce można przeznaczyć także niskie tunele foliowe kryte folią perforowaną. Długość okresu przykrycia zależy od przebiegu pogody a także od typu odmiany. Odmiany o niskim wzroście roślin (Mira, Zorza, Mino) mogą być uprawiane pod folią nawet w ciągu całego okresu wegetacji. Niskie tunele foliowe odkrywa się wówczas doraźnie celem przewietrzenia roślin, podlania lub przeprowadzenia innych zabiegów uprawowych.

Paprykę słodką w tunelu lub w szklarni można uprawiać bezpośrednio w gruncie lub w cylindrach z folii sztywnej. Najlepsze są cylindry o pojemności 10 litrów. Ta metoda uprawy jest bardzo pracochłonna. Ma jednak wiele zalet. Przede wszystkim jest wysoce fitosanitarna. Ponadto podłoże w cylindrach nagrzewa się szybciej i zapewnia wyższą temperaturę systemowi korzeniowemu, co przyczynia się do szybszego wzrostu roślin i wcześniejszego ich owocowania. Odpowiednie do uprawy papryki w cylindrach są podłoża organiczne: substrat z torfu wysokiego, ziemia kompostowa, mieszane podłoże z dodatkiem trocin lub kory drzew iglastych.

Nawożenie podstawowe w uprawie papryki w stałym gruncie powinno być oparte na jesiennym nawożeniu obornikiem w ilości nawet 60-100 g/10 m2 a także uzupełniającym nawożeniu mineralnym. Orientacyjna, uważana za optymalną, zawartość składników pokarmowych w glebie przed posadzeniem rozsady powinna wynosić: N 200-250, P. 200, K 400, Mg 150, Ca 2000 mg/dcm3, zaś w podłożach organicznych (substracie z torfu wysokiego lub jego komponentach): N 300-500, P 200-400, K 600, Mg 150-250, Ca 1500-2000 mg/dcm3. Nawożenie pogłówne papryki rozpoczyna się 4 tygodnie po posadzeniu rozsady a kończy zazwyczaj na 5-4 tygodnie przed przewidywanym terminem likwidacji uprawy. Ze względu na dużą wrażliwość papryki na zasolenie gleby do dokarmiania odpowiednie są nawozy o wysokiej koncentracji składników pokarmowych. Papryka bardzo korzystnie reaguje na nawożenie dolistne (np. Florovit 0,5%). W tunelach i szklarniach rośliny papryki dokarmia się co 10-14 dni, w uprawie w „otwartym polu" nie częściej jak co 20 dni.

Ze względu na trudną regenerację systemu korzeniowego, najkorzystniej jest uprawiać paprykę z rozsady doniczkowanej. Ten sposób gwarantuje szybsze i lepsze ukorzenianie się roślin a także wpływa na wcześniejsze owocowanie. W cieplejszych rejonach naszego kraju można wysadzać rozsadę do nieogrzewanych szklarni i tuneli foliowych na przełomie kwietnia i maja. Natomiast w rejonach o ostrzejszym klimacie, gdzie występują znaczne wahania dobowe temperatury powietrza i spadki poniżej 0°C bardziej bezpieczne jest rozpoczynanie uprawy na przełomie pierwszej i drugiej dekady maja. W „otwartym polu" najlepiej rozpoczynać uprawę papryki w cieplejszych rejonach - w drugiej dekadzie maja, zaś w chłodniejszych - na przełomie maja i czerwca.

O rozstawie roślin papryki decyduje przede wszystkim typ odmiany. Odmiany o roślinach silnie rosnących uprawia się w mniejszym zagęszczeniu 3-4 rośl./m2, zaś o słabszym wzroście w zagęszczeniu 4-6 rośl./m2. Odmiany o roślinach słabo rosnących i zwartym pokroju (Mino, Sono, Mira, Zorza, Calineczka) można zagęścić nawet do 7-8 rośl./m2. W uprawie w pomieszczeniach liczba roślin na m2 uzależniona jest także od sposobu prowadzenia roślin. Jeżeli rośliny będą formowane na 2, 3 względnie 4 pędy przewodnie, to można zastosować mniejszą rozstawę roślin.

Papryka w uprawie na działce wykazuje dużą wrażliwość na wiatr. Dobre rezultaty uzyskuje się stosując różnego rodzaju osłony, które redukują prędkość wiatru. Mogą to być naturalne osłony, krzewy lub drzewa rosnące w odległości bezpośrednio nie cieniującej, a także różnego rodzaju „płoty" z siatek ogrodniczych i bezbarwnych folii.

W ciągu całego okresu uprawy rośliny papryki wymagają systematycznego podlewania. Największa wrażliwość na niedobór wody wykazują bezpośrednio po posadzeniu rozsady oraz w okresie zawiązywania i dorastania owoców. Istotne jest właściwe podlewanie - w godzinach wczesnorannych lub popołudniowych, wodą o temperaturze zbliżonej do otoczenia. Podlewanie zbyt zimną wodą może być jedną z przyczyn zrzucania kwiatów i zawiązków.

Rośliny papryki korzystnie reagują na częste powierzchniowe spulchnianie gleby lub podłoża, gdyż poprawia to warunki wodno-powietrzne w obrębie systemu korzeniowego.

W uprawie na działce liczba roślin nie jest zbyt duża, dlatego też możliwy do wykonania jest zabieg usuwania pierwszego kwiatu lub zawiązka, który wykształca się w głównym rozgałęzieniu pędów. Obecność owocu i jego rozwój w tym miejscu prowadzi do opóźnienia owocowania i obniżki plonu. Ze względów fitosanitarnych należy także sukcesywnie usuwać liście i pędy wyrastające poniżej miejsca głównego krzewienia.

Pędy papryki są kruche i w okresie owocowania pod ciężarem owoców mogą się łamać, dlatego też konieczne jest zabezpieczenie roślin. Najlepsze efekty daje indywidualne palikowanie roślin odmian słabiej rosnących lub prowadzenie przy sznurkach roślin silniej rosnących. Odmiany o roślinach niskich i bardzo niskich uprawiane przy dużym zagęszczeniu w rzędzie nie wymagają palikowania. Wiązanie roślin należy rozpocząć 3-4 tygodnie po ich posadzeniu i prowadzić w zależności od siły wzrostu pędów.

W uprawie papryki pod osłonami najbardziej właściwe jest prowadzenie roślin na 3-4 pędy przewodnie z pozostawieniem na pędach bocznych po 2 lub 1 zawiązku z 2-4 liśćmi nad zawiązkiem.

Na przyspieszenie dojrzewania owoców papryki wpływa także ogławianie roślin, które polega na usuwaniu (uszczykiwaniu) ręcznym wszystkich wierzchołków pędów nad najwyższym zawiązkiem z pozostawieniem nad nim 2-4 liści. Ogławianie przeprowadza się wtedy, gdy dorastają pierwsze owoce na roślinie, co przypada zwykle w 3 dekadzie lipca i pierwszej połowie sierpnia.

Zabiegi ochrony roślin należy prowadzić w oparciu o aktualny terminarz ochrony warzyw.

Owoce papryki słodkiej można zbierać w fazie dojrzałości technologicznej lub fizjologicznej. Paprykę ostrą zbiera się w pełnej fazie dojrzałości. Owoce w fazie dojrzałości technologicznej są wyrośnięte, o wielkości typowej dla danej odmiany, barwy ciemno-, lub jasnozielonej z początkiem „rumieńca" barwy charakterystycznej dla danej odmiany. Owoce zbierane w tej fazie dojrzałości osiągają w temperaturze pokojowej pełną dojrzałość w ciągu 5-7 dni. Zbiór w fazie dojrzałości technologicznej sprzyja szybszemu dorastaniu owoców następnych, zaś pozostawienie na roślinie owoców do dojrzałości fizjologicznej powoduje zahamowanie ich wzrostu. Paprykę należy zbierać przy użyciu sekatora, bardzo uważnie, nie łamiąc kruchych pędów owocujących.

Biorąc pod uwagę dużą dostępność i liczbę odmian papryki słodkiej rodzimej hodowli, a także niezbyt wygórowaną cenę ich nasion w porównaniu do odmian zagranicznych, do uprawy na działce odpowiednie są odmiany polskie. Wykazują dobre dostosowanie do uprawy w mniej korzystnych dla tego gatunku warunkach środowiska, odznaczają się różnorodnością barw i kształtów owoców.

Dużym zainteresowaniem cieszą się owoce duże, mięsiste o grubej owocni. Są to odmiany wielkoowocowe. Z tego typu odmian można polecić: o owocach czerwonych: Maja, Rebeka, Roberta, Lucy, Stanola, Luba, Kasztelanka, Ożarowska, Trapez, Kier i o owocach żółtopomarańczowych: Telimena i Podstolina. Do uprawy w „otwartym polu" z odmian wielkoowocowych odpowiednie są tylko te wcześniejsze, ich plonowanie jest mniej zawodne: Roberta, Maja, Mino, Kraska. W uprawie bez osłon dobrze plonują odmiany średnio wczesne. Ich owoce są mniej mięsiste, ale są również smaczne, a ze względu na kształt i wielkość nadają się do faszerowania: Mira, Zorza, Sono, Kraska, Oda, Aneta. Są one również atrakcyjne ze względu na różnorodność barw. Bardzo efektownym kształtem owoców odznaczają się odmiany: Luna, Hajduczek, Iga, Oleńka. Ze względu na niski wzrost i zwarty pokrój roślin odmiany: Mira, Zorza, Mino, Sono, Calineczka nie wymagają stosowania podpór, mogą być uprawiane w dużym zagęszczeniu. Odmiana Mino wyróżnia się owocami o bardzo dużej masie.

Do kolekcji odmian papryki słodkiej można dołączyć na działce kilka roślin papryki ostrej. W handlu dostępne są nasiona odmian: Bronowicka Ostra, Cyklon oraz Orkan, które na tle roślin papryki słodkiej będą wyróżniały się owocami o zupełnie innym kształcie.