Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Ozdobny warzywnik

Coraz częściej marzymy o działce jako o miejscu wypoczynku, dostarcząjącym wielu wrażeń estetycznych. Świadczy o tym wielkie bogactwo uprawianych tam roślin ozdobnych. W tym kontekście warzywa jawią się na ogół jako rośliny mało atrakcyjne. Rzeczywiście, przyglądając się naszym tradycyjnym warzywnikom możemy mieć takie wrażenie. Wcale tak jednak nie musi być.

Warzywa przedstawiają sobą tak duże bogactwo gatunków i odmian, że wiele z nich możemy „wykreować" na bardzo efektowną roślinę ozdobna. Bardzo często walory dekoracyjne tych roślin zanikają wskutek niewłaściwego ich pielęgnowania lub wyeksponowania. Namawiam zatem, aby włożyć trochę wysiłku i sprawić, aby nasz warzywnik spełniał zarazem funkcję pożyteczną (stanowił źródło cennego, bogatego w bioaktywne substancje pożywienia) jak i ozdobną, dostarczając nam wrażeń estetycznych.

Przede wszystkim musimy zastanowić się nad doborem gatunków, które powinny charakteryzować się podobnymi wymaganiami co do stanowiska oraz długości okresu wegetacji. Bardzo ważną sprawą jest też właściwa pielęgnacja roślin. Musimy bowiem pamiętać, że tylko zdrowe, dobrze odżywione i nie uszkodzone rośliny będą pełniły funkcję ozdobną. Warzywa niekoniecznie musimy sadzić tradycyjnie, rzędowo na wydzielonej grządce o kształcie prostokąta czy kwadratu. Może mieć ona kształt koła, elipsy lub trójkąta. Możemy je posadzić także wokół altanki lub wzdłuż chodnika.

Wiosną spróbujmy założyć ozdobny ogródek z sałat, którego tłem będzie wysoka odmiana grochu łuskowego lub bób. Z przodu sadzimy niskie odmiany sałaty listkowej i potem kolejno: sałatę masłową, kruchą i rzymską. W rzędach możemy sadzić rośliny tej samej barwy lub też na przemian odmiany zielone i purpurowe.

W późniejszym okresie możemy zająć się grupą warzyw kapustnych, których różnorodność form i barw jest doprawdy imponująca. Wśród kapust największe znaczenie dekoracyjne ma kapusta ozdobna. Możemy nią wypełnić grządki różnego kształtu, wysadzić w pobliżu ganku, albo też wzdłuż chodnika. Jej „uśmiechnięte" rozety barwy biało-zielonej lub czerwono-zielonej w różnych odcieniach będą prowadziły naszych gości w głąb ogrodu lub do altanki. Można ją także z powodzeniem stosować jako obwódkę ograniczającą z kilku stron grządkę. Kapustę czerwoną oraz włoską możemy posadzić na tle wysokich odmian jarmużu ('Winterbor' i 'Redbor'), za którymi będą pięły się po tyczkach wysokie odmiany fasoli zwyczajnej lub fasoli wielokwiatowej. Podobnie jak w przypadku sałat, w jednym rzędzie możemy posadzić jarmuż takiego samego koloru lub też naprzemiennie zielony z czerwonym. Taki jednoroczny „żywopłot" jest niezwykle atrakcyjny. Podobnie jak kapustę ozdobną możemy traktować kapustę włoską - niektóre jej odmiany (np. 'Alaska', 'Comparsa') mają liście o przepięknej fakturze barwy zielono-szarej lub zielono-niebieskawej. Do nasadzeń wzdłuż chodnika możemy zaplanować koper włoski (fenkuł) o delikatnych liściach i biało połyskujących dołem zgrubieniach, seler naciowy tworzący malownicze, błyszczące liście lub czerwone odmiany buraka liściowego o wyjątkowo intensywnej barwie ogonków liściowych (np. odm. 'Vulcan'). Efektownie także prezentują się kwitnące w kolorze wrzosowym rośliny szczypiorku.

Wielką różnorodnością charakteryzują się także rośliny warzywne z rodziny dyniowatych, które mogą dostarczyć nam miłych doznań estetycznych zarówno podczas ich wegetacji, jak i długo po zbiorze. Wiele odmian dyni wykształca bardzo malownicze liście zróżnicowane pod względem kształtu oraz barwy (wiele z nich tworzy liście marmurkowe), które świetnie nadają się do maskowania na działce miejsc mniej ciekawych. Zdolność do czepiania się podpór sprawia, że możemy je prowadzić pionowo wzdłuż różnego rodzaju ogrodzeń lub słupków. Pozwoli to na wyeksponowanie atrakcyjnych, dużych kwiatów żółtej barwy, które w uprawie na płask często są mało widoczne z uwagi na olbrzymią powierzchnię przykrywających je liści. Jako pnącze interesująca jest tykwa (Lagenaria siceraria), której owoce najczęściej kształtu gruszkowatego lub butelkowatego są malownicze zarówno na roślinie, jak i później po zbiorze. Po wysuszeniu możemy zrobić z nich różnego rodzaju przedmioty użytkowe (wysuszone owoce tykwy to bodajże najstarsze naczynia służące człowiekowi). O walorach dekoracyjnych owoców dyni ozdobnej nie muszę nikogo przekonywać. Powinny się one znaleźć na działce, aby potem przez długie jesienno-zimowe wieczory cieszyć nasze oczy fantazyjnymi nieraz kształtami i bogactwem barw. Atrakcyjność naszych zbiorów niewątpliwie podniosą „rogate" owoce ogórka rożkowatego (Cucumis metuliferus), zwanego melano lub kiwano, o intensywnie zielonym, galaretowatym jadalnym miąższu. Można je przechowywać w temperaturze pokojowej przez wiele miesięcy, podczas których barwa ich skórki ulega systematycznej zmianie z zielonożółtej na żółtopomarańczową.

Atrakcyjna może być też grządka, na której pod koniec czerwca posadzimy pory (na drugim planie) o zróżnicowanej wysokości i zabarwieniu, a więc z przodu niskie, niebiesko- i szarozielone odmiany zimowe (np. 'Pinola', 'Carina') a za nimi wysokie i jasnozielone odmiany letnie (np. 'Lincoln', 'Columbus'). Pierwszy plan natomiast może stanowić cykoria liściowa - typ czerwony kulisty (Radicchio Rosso) np. odmiana 'Rubello'. Całość możemy otoczyć kapustą ozdobną lub kapustą włoską

Warzywem, które szczególnie nadaje się do pojedynczych (soliterowych) nasadzeń jest karczoch tworzący imponujących rozmiarów rozetę atrakcyjnych liści, z której wyrastają wysokie koszyczkowe kwiatostany (częścią jadalną jest mięsiste dno kwiatostanowe oraz mięsiste łuski tworzące koszyczek, zebrany gdy jest jeszcze całkowicie zamknięty). W celach dekoracyjnych możemy je pozostawić do zakwitnięcia i wtedy dopiero w pełni zobaczymy ich piękno, które możemy utrwalić na długi czas, gdyż nadają się do suszenia.

Przykłady różnorodnych kompozycji gatunkowych i przestrzennych można mnożyć i serdecznie zachęcam wszystkich chętnych do poszukiwania najciekawszych z nich na swoich działkach. Oczywiście nie musimy opierać się na samych tylko warzywach. Włączenie do projektów kwiatów i ziół w znacznym stopniu urozmaici, a tym samym uatrakcyjni nasz ogród.