Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Oberżyna zwana inaczej bakłażanem

baklazan-oberzynaTo warzywo o wielu nazwach pochodzi z krajów Dalekiego Wschodu. Oberżyna ma duże znaczenie w wielu rejonach świata, zwłaszcza tam gdzie ciepły klimat sprzyja jej uprawie. W Polsce jest nadal mało znana w produkcji i konsumpcji, głównie z braku tradycji jej spożywania. Tymczasem zasługuje na zdecydowanie większe rozpowszechnienie na działkach i w ogródkach przydomowych. Owoce jej charakteryzują się wieloma cennymi zaletami, takimi jak delikatny smak, niska kaloryczność i wartościowy skład odżywczy. Podkreślić należy znaczenie oberżyny dla zdrowia człowieka. Wyraźnie obniża poziom cholesterolu we krwi i ułatwia wydalanie płynów z organizmu, co sprzyja długowieczności.

Czynnikiem decydującym o powodzeniu jej uprawy jest wysoka temperatura w całym okresie wzrostu. Jest to bowiem warzywo o najwyższych wymaganiach cieplnych. W czasie kiełkowania nasion temperatura powinna wynosić 24-28°C. W różnych fazach wzrostu optymalną temperaturą powietrza jest od 22 do 30°C w ciągu dnia i 16-20°C nocą. Obniżenie temperatury poniżej 15°C powoduje zahamowanie wzrostu roślin, które w takich warunkach zrzucają zazwyczaj kwiaty i zawiązki. Zabójczy dla roślin jest oczywiście spadek temperatury poniżej 0°C, jak również utrzymujące się przez kilka kolejnych dni chłody (tzn. poniżej 5°C). Jest ona zdecydowanie bardziej wrażliwa na niską temperaturę niż pomidor i papryka.

Nasz klimat praktycznie uniemożliwia jej uprawę w odkrytym gruncie. Niektórzy podejmują taką uprawę amatorsko, jednakże udaje się ona jedynie w lata ciepłe, na odpowiednich stanowiskach, osłoniętych od wiatrów i chłodów, dobrze nagrzewających się glebach, lub też lokalizacji na południowych stokach. W takich warunkach bardzo korzystnym zabiegiem jest ściółkowanie gleby czarną folią lub włókniną, które podnoszą o kilka stopni temperaturę gleby w ciągu dnia, a nocą chronią glebę przed utratą nagromadzonego ciepła. Ściółkowanie wykonuje się podobnie jak u pomidora i papryki. Termiczne warunki wzrostu oberżyny zdecydowanie bardziej poprawia okrywanie roślin włókniną lub folią perforowaną. Wtedy nie tylko gleba ale także powietrze wokół roślin będzie lepiej nagrzane, co ma tym większe znaczenie, że okrycie to pozostaje na roślinach przez pierwsze 3-5 tygodni wzrostu, kiedy zdarzają się jeszcze chłodniejsze dni i noce, a także jesienią w ostatnich tygodniach dorastania owoców.

Jednakże najbardziej pewną metodą uprawy oberżyny w naszych warunkach jest jej uprawa w tunelach foliowych niskich lub też średnio wysokich, których pojawia się coraz więcej. Są one w stanie zapewnić korzystniejsze i bardziej wyrównane warunki termiczne wzrostu.

Należy także pamiętać o prawidłowym zaopatrzeniu roślin w wodę. Rośliny oberżyny intensywnie rosną, wykształcają dużą masę nadziemną: pędów, liści i owoców, co powoduje, że ich zapotrzebowanie na wodę jest wysokie. Wprawdzie mają silny system korzeniowy, który pomaga przetrwać okresowe niedobory wody, to jednak przy nieregularnym nawadnianiu mogą wystąpić problemy ze zrzucaniem zawiązków, lub wykształcaniem owoców. Niekorzystny jest również nadmiar wilgoci, zarówno w glebie jak i powietrzu, szczególnie w połączeniu z niską temperaturą. Sprzyja on rozwojowi chorób grzybowych, zwłaszcza szarej pleśni.

Oberżynę uprawiamy u nas wyłącznie z rozsady. Nie zawsze można ją zakupić. Dlatego też prawdopodobnie trzeba będzie wyprodukować ją we własnym zakresie. Można to zrobić w ciepłym inspekcie lub też na mniejszą skalę przygotować w mieszkaniu na parapecie okna. Nasiona wysiewamy w drugiej połowie marca. W fazie dobrze wykształconych liścieni siewki należy przepikować do doniczek. Gotową rozsadę wysadzamy do tunelu foliowego po 15 maja, a jeśli ktoś zdecyduje się na uprawę polową to powinien to uczynić dopiero pod koniec maja.

Zadowalający plon i wysoką jakość owoców może zapewnić odpowiednia odmiana. Odmiany oberżyny różnią się wieloma cechami, jak pokrój i siła wzrostu roślin, wczesność, a nade wszystko kształt, wielkość i zabarwienie owoców. Można polecić do uprawy następujące odmiany: Oscar F1, Liona F1, Tania F1 i Epic F1. Tworzą one owoce typu owalno-półdługiego, fioletowoczarne z połyskiem, o średniej masie 300-400 g. Bardzo ciekawa jest również odmiana Arrow F1 o bardzo luźnym pokroju roślin, wytwarzająca mało rozgałęzień, o długich fioletowych owocach. Cenione i znane są także u nas odmiany Bonica F1 i Black Beauty FI, wczesne i plenne.

W tunelach foliowych rośliny wysadza się bezpośrednio do gleby. Powinna ona być przepuszczalna i przewiewna, z dużą zawartością nawozów organicznych (kompost, obornik itp.). Glebę należy starannie przygotować, dobrze spulchnić i przemieszać w miarę możliwości jak najgłębiej. Sadzić należy w dużej rozstawie, zapewniając roślinom odpowiednią ilość miejsca. Najczęściej stosowaną rozstawą jest 70-90 cm między rzędami, a w rzędzie rośliny powinny rosnąć co 40-60 cm (2,5- 3,5 roślin na 1 m2). Rośliny można sadzić również w dwóch rzędach co około 50 cm i tyle samo w rzędzie, a następnie pozostawić wolny pas szerokości 90-100 cm między podwójnymi rzędami.

Bardziej korzystna jest uprawa w pierścieniach z tworzyw sztucznych o średnicy 20-22 cm i wysokości 20-25 cm, które wypełnia się mieszaniną podłoży organicznych (np. kompost korowy z torfem niskim). Pierścienie takie zapewniające podwyższoną temperaturę w strefie systemu korzeniowego w początkowym okresie wzrostu umieszcza się bezpośrednio na glebie w rozstawie opisanej uprzednio.

Ze względu na intensywny wzrost, rośliny muszą być prowadzone przy podporach. Stosuje się paliki lub podwiązuje pędy sznurkiem do drutów rozciągniętych wzdłuż tunelu. Najczęściej rośliny prowadzi się na 2 lub 3 pędy. Co to oznacza w praktyce? Wyprowadza się 2 lub 3 najsilniejsze pędy z głównego rozwidlenia, a pędy boczne usuwa się (uszczykuje). Owocowanie odbywa się wówczas bezpośrednio na tych wybranych pędach przewodnich, tzn. w każdym międzywęźlu pojawia się zawiązek owocu, któremu towarzyszy jeden liść. Czasami pod koniec uprawy, po zawiązaniu odpowiedniej liczby owoców, ogławia się pędy przewodnie rośliny (ucina się wierzchołki). Bardzo wskazane jest czyszczenie dolnej części łodygi aż do głównego rozwidlenia z pojawiających się tam liści i często wyrastających w dużej ilości pędów bocznych.

Pierwsze owoce dorastają po około 30-40 dniach od kwitnienia. Zbiera się je z chwilą osiągnięcia odpowiedniej wielkości, gdy powierzchnia owocu jest błyszcząca i intensywnie zabarwiona. Nie należy opóźniać zbioru (tzn. do momentu osiągnięcia dojrzałości fizjologicznej), gdyż wtedy miąższ staje się zdrewniały, nasiona twardnieją, barwa owoców staje się matowa i tracą one wartość konsumpcyjną. Owoce zbiera się odcinając je wraz z szypułką ostrym nożem lub sekatorem. Po zbiorze powinny być w krótkim czasie wykorzystane, gdyż szybko więdną i tracą walory smakowe.