Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Pędzenie warzyw

pedzenie-cebuli-na-szczypior-mW październiku kończy się wegetacja większości uprawianych roślin. W zależności od pogody można ją nieco przedłużyć poprzez stosowanie różnych okryć (uprawy opóźnione). Ale przed nastaniem większych mrozów wszystkie plony i tak muszą być zebrane. Przed nami długie miesiące zimowe, w których spożywanie świeżych, zielonych warzyw jest ograniczone. Zawsze jednak można pewną ilość popularnych „zielenin" wyprodukować we własnym zakresie w warunkach domowych, metodą pędzenia. Jest to tani i prosty sposób uzyskiwania np. zielonej natki pietruszki, selera korzeniowego i naciowego, szczypioru warzyw cebulowych, liści cykorii sałatowej, liści rzeżuchy czy nawet ogonków rabarbaru.

Podłożem do pędzenia może być ziemia ogrodnicza, średnio zasobna w składniki pokarmowe, torf ogrodniczy odkwaszony, wymieszany z piaskiem, a nawet sam piasek, który może być użyty do pędzenia cebuli, pietruszki czy selera korzeniowego. Do pędzenia selera naciowego oraz kępek szczypiorku należy przygotować podłoże żyzne. Jeśli są różne - warto oznaczyć worki, aby znać ich zawartość. Zgromadzone podłoże zabezpiecza się przed zamarznięciem, aby zimą można było sukcesywnie napełniać nim pojemniki. Worki foliowe z ziemią nie powinny być szczelnie zamknięte, można je tylko luźno zawiązać, by był dostęp powietrza. Można też przygotować we własnym zakresie drewniane lub plastikowe półki, jakieś stelaże, na których będą później ustawione doniczki i inne pojemniki, w przypadku gdy mamy za mały parapet. Mogą one stać np. przy szerokich drzwiach balkonowych, które rzadko zimą się otwiera.

Następną sprawą jest zgromadzenie odpowiedniej ilości materiału roślinnego do pędzenia. Przy wykopywaniu jesienią pietruszki korzeniowej, należy ją posortować. Główki korzeni pietruszki do pędzenia na natkę nie mogą być za krótko przycięte. Zwykle wybiera się korzenie krótsze, cieńsze, rozwidlone, mniej kształtne, ale jędrne i zdrowe. Przechowuje się je prawie tak samo, jak inne warzywa korzeniowe, w miejscu łatwo dostępnym, aby w każdej chwili można było brać nowe partie do sadzenia.

Seler korzeniowy wykorzystuje do wytwarzania nowych liści substancje zapasowe zgromadzone w korzeniu (zgrubieniu) spichrzowym. W okresie od września aż do listopada rośliny pozostawia się na grządce, wymagają okrycia przed przymrozkami. Jeśli wykopujemy je nieco wcześniej, wybrane egzemplarze przeznaczone do pędzenia nie powinny być jeszcze pozbawiane korzeni i naci, należy je przesadzić pod osłony (szklarnie, tunel), gdzie będą jeszcze jakiś czas rosły, a dopiero potem można je przeznaczyć do krótkotrwałego przechowania - z nacią nie obciętą do końca.

U selera naciowego do pędzenia można przeznaczać całe rośliny lub tzw. odrosty. Przy zbieraniu roślin, liście wraz z grubymi ogonkami obcina się wysoko, tj. tak, aby nie był uszkodzony główny stożek wzrostu. Ogonki wtedy się „rozsypią", są zbierane luzem. W zasadzie od razu przeznacza się je do spożycia, a część górną liści można np. ususzyć. Nowe liście wyrastają z głównego wierzchołka wzrostu. W drugim przypadku, przy pędzeniu odrostów (wyrastających z pąków starych liści podczas uprawy w polu) nowe rośliny tworzą się z pączków bocznych. Jest ich zwykle kilka lub kilkanaście. Odrosty, zwane nieraz piętkami, odłamuje się i przeznacza do ukorzenienia. Ogonki liściowe ucina się wówczas nisko (trzymają się razem). Odrosty ukorzeniają się bardzo łatwo, a czasami mają już korzenie. Wsadza się je dość gęsto do doniczek lub skrzynek z podłożem, ucinając uprzednio same blaszki liściowe. Seler naciowy jest trochę trudniejszy do pędzenia, ponieważ musi wytworzyć całą nową masę liści, wymaga zatem żyznego podłoża.

Przygotowuje się również pewną partię cebuli, nawet około 3-4 kg. Wybiera się średnie i małe cebule oraz większą dymkę, o średnicy około 2,5 cm. Warto również przygotować około 0,5-1,0 kg cebulek szalotki oraz przynajmniej kilkanaście główek czosnku.

Jeżeli ktoś uprawia cykorię sałatową (przeznaczoną do pędzenia jesienią i zimą), to jej korzenie wykopuje się w październiku. Liście obcina się 3-4 cm nad główką. Korzenie należy posortować, wybierając proste, kształtne, o średnicy większej niż 2 cm. Przeznacza się je do przechowania, w takich samych warunkach jak inne warzywa korzeniowe.

Na jesieni, po kilku kolejnych przymrozkach wykopuje się kilkanaście kępek szczypiorku. Najlepiej, żeby to były silne, 2-3-letnie kępki, które nie były użytkowane od sierpnia. Po wykopaniu, pozostawia się je rozłożone luźno na okres 2-3 dni, by lekko przeschły. Potem należy je zadołować w wilgotnym piasku, w chłodnej piwnicy lub w skrzyni inspektowej, dobrze chroniąc przed mrozem. Po kilku tygodniach (listopad) kępki bierze się do pędzenia.

Jeżeli ktoś ma zamiar pędzić rabarbar, to już jesienią trzeba o tym pomyśleć. Są dwie metody: uzyskiwanie pędzonego rabarbaru z gruntu wiosną, czyli przyspieszenie zbioru. Wtedy nie wykopuje się karp z grządki. Pozostawione w gruncie karpy dobrze jest na zimę obłożyć słomiastym obornikiem. W drugim przypadku, kiedy chce się uzyskiwać pędy (ogonki) rabarbaru w zimie do połowy lutego, to karpy trzeba wykopać, a proces pędzenia odbywa się w pomieszczeniu, np. w piwnicy.

Dobrze byłoby, aby od wiosny zbiory ogonków z roślin przeznaczonych do pędzenia zimą były jak najmniejsze. Chodzi o to, by karpy nie były wyczerpane zbyt intensywnym pozyskiwaniem ogonków. Nie zawsze się o tym pamięta od wiosny do lata, dlatego z niektórych karp pędzonych zimą uzyskuje się niższe plony ogonków.

Najlepsze do pędzenia są silne, 3-letnie karpy, ale ich wykopywanie jest trudne, są bardzo ciężkie, dlatego zaleca się stosowanie karp dwuletnich. Wykopane na przełomie października i listopada karpy pozostawia się na około 3 tygodnie na powietrzu, lekko je tylko okrywając, by nie przeschły. Po tym czasie przenosi się je do ciemnej piwnicy, gdzie od początku grudnia mogą być już pędzone.