Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Korzyści z cięcia roślin warzywnych

Korzysci-z-ciecia-roslin-warzywnychCięcie roślin należy do ważnych zabiegów pielęgnacyjnych. Może ono warunkować m. in. dobre przyjęcie się posadzonych roślin, silniejsze ich rozrastanie się, prawidłowe kwitnienie i owocowanie, a także lepszą zdrowotność. Zabieg cięcia przeważnie kojarzy się z cięciem drzew i krzewów owocowych i ozdobnych, ale ma on również duże znaczenie i w uprawie warzyw. W odniesieniu do gatunków, którymi zajmuje się warzywnictwo, czyli warzyw i roślin przyprawowych oraz niektórych ziół, cięcie może dotyczyć takich części roślin, jak: pędy wierzchołkowe, pędy boczne, liście, kwiaty i całe kwiatostany bądź ich zawiązki, owoce czy nawet korzenie. Zależy to od gatunku rośliny i celu jej uprawy.

Między poszczególnymi częściami czy też organami rośliny istnieje pewnego rodzaju współzawodnictwo o składniki pokarmowe. Uprzywilejowane organy, np. rosnące owoce, "wygrywają" tę sytuację, kosztem starszych liści. Ponadto warto wiedzieć, że czasem o wielkości plonu decyduje część "produkcyjna" rośliny, czyli liście, a czasem część "magazynująca" - owoce, bulwy, korzenie, karpy, nasiona - co może bezpośrednio wpływać na zalecany sposób cięcia.

Cięcie pędów może mieć na celu uzyskanie określonego pokroju (architektury) rośliny albo inne względy. Np. odpowiednio cięte pojedyncze krzaczki melisy mogą dać dekoracyjny efekt kuli, albo sadzone w rzędzie i przycinane - rodzaj żywopłotu w ogródku ziołowym. Przycinanie (uszczykiwanie) pędów wierzchołkowych wykonuje się, by zmusić roślinę do silniejszego rozkrzewiania się, zwykle wtedy, gdy celem uprawy jest uzyskanie dużej masy zielonej (ziela, liści) u roślin warzywnych, przyprawowych i zielarskich. Np. szpinak nowozelandzki będzie się silnie rozrastał, jeśli uszczykuje się pędy wierzchołkowe wraz z kilkoma liśćmi. Posadzoną rozsadę bazylii, majeranku należy po jej przyjęciu się "ogłowić", czyli uciąć wierzchołek pędu głównego, aby uzyskać silniejszy przyrost ulistnionych bogato pędów bocznych, a tym samym większy plon ziela.

U kukurydzy cukrowej czasem praktykowane jest usuwanie pędów bocznych i pozostawienie jednej kolby, w celu lepszego zapylenia (przewietrzanie, gatunek wiatropylny). Pędy boczne usuwa się, gdy mają one 10-15 cm, zaś kolby dodatkowe usuwa się tuż po ich pojawieniu się. Ten zabieg ma na celu uzyskanie dobrej jakości plonu, czyli dobrze wypełnionych ziarnem kolb (pełne).

Często stosowane jest połączenie cięcia pędu głównego, a następnie cięcia pędów bocznych. Klasycznym przykładem takiego cięcia jest najpierw uzyskanie np. dwupędowej rośliny pomidora, następnie zaś usuwanie u nasady liści, powstających pędów bocznych. Pomidory wysokie prowadzone na jeden pęd, po wytworzeniu 5-6 gron kwiatowych, ale najpóźniej do 10 VIII, należy ogłowić, tzn. uciąć pęd szczytowy, pozostawiając nad ostatnim gronem 2-3 liście. Jeśli pomidory są prowadzone na 2-3 pędy, to ogławia się je po wykształceniu się na każdym z nich po 2-3 grona kwiatowe.

Pędy boczne nie zawsze muszą być cięte u nasady, a za 2-3 liściem, jak to ma miejsce u roślin dyniowatych: ogórka szklarniowego, kawona i niektórych odmian melona (zwłaszcza u dawnych odmian). W tym przypadku chodzi nie tylko o uzyskanie odpowiedniego pokroju roślin, ograniczenie masy liści, lepszego dostępu światła, czy zmniejszenia wilgotności (lepsze przewietrzanie), lecz także o skoncentrowanie plonowania bliżej głównej osi rośliny. Cięcie pędów u gatunków dyniowatych przyczynia się także do zwiększenia liczby kwiatów żeńskich, owocodajnych. Oczywiście, nie dotyczy to partenokarpicznych odmian żeńskich ogórka.

Niektóre gatunki, jak papryka, bywają prowadzone "na dziko", bez cięcia, zwłaszcza odmiany niskie, nie wymagające podpór (te można sadzić w większym zagęszczeniu). Ale i tu pierwszy kwiat papryki w pierwszym rozwidleniu usuwa się, bo wyrośnie z niego na ogół owoc zniekształcony, ponadto hamuje on wzrost wegetatywny rośliny. Większość odmian papryki tnie się regularnie na jeden lub kilka pędów. Około 40 dni przed planowanym zakończeniem uprawy paprykę ogławia się, co przyspieszy dorastanie i dojrzewanie pozostawionych na roślinie owoców.

Oberżyna wymaga wyprowadzenia 1-2 pędów głównych oraz systematycznego usuwania pędów bocznych, oraz ostatnich kwiatów, gdyż w warunkach uprawy amatorskiej, owoce uzyskane z późnych kwiatów i tak nie zdążą dorosnąć, zaś niedorośnięte są gorzkie w smaku.

Cięcie wierzchołka wzrostu stosuje się też np. u kapusty brukselskiej, by przerwać wzrost łodygi i przyspieszyć zwijanie się główek, wtedy bardziej równomiernie dorastają one do zbioru.

Na działkach w uprawie bobu także stosuje się cięcie: ogłowienie wierzchołka wzrostu, gdy rośliny już osiągną odpowiednią wysokość i zawiążą strąki. Zabieg ten przyspieszy zawiązywanie nasion w strąkach, a ogłowienie to również pewien sposób na zmniejszenie porażenia przez mszycę trzmielinowo-burakową, która żeruje głównie na szczytach pędów bobu.

Cięcie lub obrywanie liści jest stosowane często wtedy, gdy chodzi o zwiększenie dostępu światła do roślin rosnących w zagęszczeniu, kiedy niezbędne jest zwiększenie przewiewu między roślinami, gdy wymagane jest usunięcie liści ze względów sanitarnych. Zawsze usuwa się liście i pędy chore, porażone, pożółkłe, nadmarznięte, poparzone i uszkodzone w inny sposób.Usunięcie nadmiernej ilości liści może powodować spadek plonu. Niektóre jednak gatunki, np. pomidor, czy papryka dysponują „nadmiarem" powierzchni asymilacyjnej, więc stopniowe usuwanie dolnych liści aż po owocujące grono jest powszechnie stosowane bez szkody dla wielkości i jakości plonu. Liście, które znajdują się w głębokim cieniu, nie wytwarzają dostatecznej ilości asymilatów, same odżywiają się kosztem liści z dobrze oświetlonych części rośliny. Aby temu zapobiec oraz uniknąć konieczności cięcia liści, wystarczy zmniejszyć zagęszczenie roślin (obsadę na 1 m2). Zbyt gęste sadzenie (siew) jest nagminnym grzechem wielu działkowców!

Często zauważyć można, że działkowcy usuwają tzw. pośpiechy, czyli niepożądane pędy kwiatostanowe selerów, buraka, salsefii bądź marchwi albo cebuli. Zabieg ten nie poprawi jakości pozostawionych roślin, więc lepiej je usunąć w całości. Ucinanie pośpiechów może być praktykowane tylko w uprawie skorzonery po przezimowaniu, gdyż u tego gatunku, wytworzenie pędu kwiatostanowego nie prowadzi do pogorszenia jakości konsumpcyjnej korzenia.

Zawiązywanie owoców zależy od wielu czynników, jak warunków pogodowych, obecności owadów zapylających itp. Dlatego czasem warto poczekać z cięciem owoców, dopóki nie stwierdzi się, ile owoców zawiązanych jest np. w gronie pomidora. Wtedy można usunąć nadmierne owoce, pozostawiając 6-7 w gronie pomidora, 1 -2 oberżyny, 2-3 dynie. Uzyskuje się wówczas owoce bardziej wyrównane, większe, o lepszej jakości - bez straty ilości plonu.