Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Brukselka - warzywo o najwyższych wartościach odżywczych

W Polsce jest wciąż zbyt małe spożycie tego cennego warzywa. Kapusta brukselska na naszych stolach gości rzadziej niż inne gatunki. A trzeba podkreślić, że brukselka obok brokuła i jarmużu należy do grupy warzyw o najwyższych wartościach odżywczych. Bogata jest w karoten (prowitaminę A), witaminę C, B1, B2, PP, kwas foliowy i inne składniki. Jest źródłem cennych soli mineralnych, w tym potasu, żelaza, fosforu, wapnia i magnezu. Ta grupa warzyw jest ceniona w diecie antyrakowej. Badania przeprowadzone w USA w latach dziewięćdziesiątych wykazały, że sulforafan znajdujący się w warzywach (a szczególnie w kapustnych) ma działanie zapobiegające powstawaniu nowotworów. Ta substancja zachowuje aktywność nawet po obróbce termicznej warzyw.

Dla konsumentów ważne jest także i to, że ta cenna brukselka jest warzywem sezonowym, typowo zimowym i jest łatwo dostępna zimą, kiedy mamy ograniczone możliwości spożywania świeżych warzyw. Kapusta brukselska obecnie nie jest już zaliczana do warzyw mało znanych, jak wiele lat temu, jest tylko warzywem jeszcze zbyt mało rozpowszechnionym, zwłaszcza w ogrodach działkowych i przydomowych. W uprawie nie stwarza większych trudności, warto więc zachęcić do szerszej jej uprawy i spożycia.

Mrożone główki brukselki są dostępne na rynku właściwie cały rok, ale większe powodzenie wśród konsumentów mają na ogół w okresie zimy i wczesnej wiosny. W uprawie na większą skalę zbiór główek zimą jest uciążliwy i pracochłonny. Ale w uprawie amatorskiej w okresie późnej jesieni i zimą można przeprowadzać sukcesywnie zbiór w miarę potrzeby. Pozostawione na zimę w gruncie rośliny brukselki mogą zamarzać i rozmarzać kilkakrotnie i nie wpływa to ujemnie na jakość plonu.

Dla brukselki najlepszy jest klimat umiarkowany o niezbyt gorącym lecie i zimach w miarę łagodnych (do -10°C). Dla wzrostu roślin dobre warunki są wtedy, gdy temperatura w ciągu dnia jest umiarkowana, a wilgotność powietrza dość wysoka. Upalna i sucha pogoda w sierpniu hamuje rozwój główek. Brukselka jest wytrzymała na mróz, znosi spadki temperatur do -10°C, po przemrożeniu jest lepsza w smaku, bo wytwarza się w główkach więcej cukrów, ale obniża się zawartość witaminy C. Odmiany późniejsze lepiej znoszą mróz niż wcześniejsze.

Najlepsze dla brukselki są gleby żyzne, zasobne w próchnicę i wapń, o pH prawie obojętnym (6,5-7,0). Nie należy uprawiać tej kapusty na glebach zakwaszonych, czy też podmokłych. Wymagania pokarmowe są dość wysokie i zaleca się uprawiać brukselkę w miejscach dobrze nawiezionych obornikiem lub kompostem, dając uzupełniające nawożenie mineralne. Nawożenie azotem (np. w postaci saletry) trzeba podzielić na 3 dawki: jedną część daje się przed sadzeniem rozsady, drugą po przyjęciu się roślin, zaś trzecie nawożenie pogłówne przypada najczęściej w pierwszej połowie sierpnia, kiedy brukselka zaczyna wiązać główki.

Kapustę brukselską uprawia się z rozsady wyprodukowanej na rozsadniku. Siew nasion zwykle przypada w połowie kwietnia lub pod koniec tego miesiąca, w ilości 2-3 g na 1 m2. Produkcja rozsady jest taka sama jak późnych odmian kapusty białej. Od momentu siewu po 5-7 tygodniach uzyskuje się rozsadę gotową do sadzenia. Najlepszy termin do sadzenia rozsady brukselki to druga połowa maja. Najczęściej stosowana rozstawa to rzędy co 60-70 cm, zaś rośliny w rzędzie powinny rosnąć co 45-50 cm. Przeważnie jednak na działkach sadzi się kilkanaście roślin brukselki w jednym rzędzie lub najwyżej w dwóch, nie ma więc obawy, by rosły one w zbyt dużym zagęszczeniu.

Pielęgnacja roślin, oprócz regularnego podlewania, to usuwanie chwastów, wzruszanie międzyrzędzi oraz dwukrotne dokarmianie pogłówne w terminach wymienionych wyżej. Często stosowanym zabiegiem jest ogławianie roślin, polegające na obcięciu wierzchołków, aby przerwać wzrost łodygi i przyspieszyć zwijanie się główek, które wtedy dojrzewają równomiernie. Zwykle wykonuje się to we wrześniu, ale gdy ogłowimy brukselkę za wcześnie, to może być przyczyną obniżki plonu, tworzą się główki mniej twarde i rozpierzchłe. W drugiej części okresu wegetacji czasami usuwa się dolne liście, co ma na celu opóźnienie wzrostu dolnych główek. Jednak na działkach główki raczej obrywa się stopniowo do bieżącej konsumpcji. Przy zbiorze wielokrotnym uzyskuje się zresztą znacznie wyższy plon. Zależnie od uprawianej odmiany zbiór można przeprowadzać już od końca sierpnia do końca grudnia, a przy łagodnej zimie nawet do połowy stycznia. Główki powinny mieć średnicę 2-3 cm i być dostatecznie twarde.