Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Uprawa warzyw z siewu ozimego

Uprawa warzyw z siewu ozimego to metoda mniej popularna i czasem zawodna. Dotyczy to zwłaszcza rejonów Polski o ostrzejszych i bezśnieżnych zimach. W przypadku niektórych gatunków brakuje opracowanej agrotechniki, ale znaczne przyspieszenie zbiorów - sięgające od 2 do 4 tygodni oraz możliwość lepszego wykorzystania powierzchni uprawnej na pewno zachęcają do podjęcia prób z zastosowaniem tej metody uprawy.

Oziminy to rośliny siane późnym latem lub jesienią, zimujące w gruncie i przeznaczone do zbioru w następnym roku. Do uprawy z siewu lub sadzenia ozimego nadają się te gatunki, które charakteryzują się małymi wymaganiami cieplnymi, dobrze znoszą mrozy i mogą zimować pod śniegiem lub lekkim okryciem z liści, słomy, łętów ziemniaczanych czy pomidorowych. Aby zwiększyć szanse na dobre przezimowanie i zapewnić możliwie najwcześniejsze zbiory, pod warzywa ozime wybieramy stanowisko słoneczne i nie zalewane przez wodę z wiosennych roztopów. Warzywa uprawiane tą metodą mają większe wymagania glebowe. Potrzebują gleby lekkiej, łatwo nagrzewającej się, ale też bogatej w próchnicę i składniki pokarmowe. Z tego względu uprawia się je zwykle po roślinach nawożonych obornikiem lub innym nawozem organicznym (np. kompost, nawóz zielony, słoma).

Najbardziej rozpowszechniony jest przedzimowy siew marchwi i pietruszki, których nasiona wysiewa się w listopadzie lub na początku grudnia. Do siewu przedzimowego nadają się głównie wczesne odmiany marchwi jak: Amsterdamska, Karo, Minicor, Kalina F1, Zina, gdyż zapewniają one najwcześniejszy zbiór. Można też siać odmiany średniopóźne i późne np. Perfekcję, Dolankę, Flacoro. Dają one wyższy plon, ale zbiory są o 2-3 tygodnie późniejsze w porównaniu do odmian wczesnych. Odmiany pietruszki do siewu przedzimowego to Berlińska, Lenka, Vistula.

Najlepsze stanowisko pod marchew i pietruszkę sianą jesienią to miejsce po warzywach cebulowych, kapustnych lub po ogórkach. Przygotowując je stosujemy nawożenie fosforowe w ilości około 220 g/10 m2 superfosfatu potrójnego granulowanego i potasowe - 150 g/10 m2 w postaci soli potasowej 60%. Zagonek należy skopać i zagrabić. Rzędy wyznaczamy co 30 cm. Nasiona sieje się na głębokość 2-3 cm. Kiełkują one dopiero wiosną. Konieczne jest delikatne zruszenie gleby pazurkami, gdyż zaskorupiona po zimie utrudnia kiełkowanie nasion. Zabieg ten należy połączyć z pogłównym nawożeniem, do którego można zastosować saletrę amonową w ilości 200 g/10 m2 lub jeden z nawozów wieloskładnikowych np. Azofoskę - 400 g/10 m2. Aby dodatkowo przyspieszyć zbiór po rozmarznięciu gleby, nad zagonem można ustawić niski tunel foliowy. W rejonach Polski o łagodnej zimie (tereny nadmorskie, południowo-zachodnia część kraju) i dużej okrywie śnieżnej, marchew i pietruszkę można wysiać w sierpniu, a w lutym i marcu przykryć zagon niskim tunelem foliowym. Metoda ta zapewnia najwcześniejsze zbiory tych warzyw.

Mniej popularna, ale warta wypróbowania jest przedzimowa uprawa cebuli z nasion lub z dymki. Przygotowanie gleby pod cebulę z siewu musi być bardzo staranne. Do tego typu uprawy nadają się gleby będące w dobrej kulturze, nie zaskorupiające się, bez skłonności do zbrylania. Wskazane jest zastosowanie nawożenia kompostem i nawożenia mineralnego w ilości 250 g/10 m2 superfosfatu potrójnego; 250 g/10 m2 soli potasowej 60% i około 150 g/10 m2 saletry amonowej lub nawozu wieloskładnikowego np. Azofoski lub MIS-3 w ilości 400 g/10 m2. Nasiona wysiewa się w połowie sierpnia w rzędy co 30 cm, na głębokość 2-3 cm. Po przerywce rośliny pozostawiamy w rzędzie co 3-4 cm. Termin sadzenia dymki przypada na połowę września. Wysadza się ją w rzędy co 30 cm, na głębokość około 3 cm, co 4-6 cm w rzędzie.

Wiosną, po ruszeniu wegetacji, stosujemy nawożenie pogłówne azotem w ilości 150 g/10 m2 saletry amonowej lub Azofoską - 400 g/10 m2. Zbiór cebuli z siewu przypada na koniec czerwca, a z dymki na koniec maja i początek czerwca i jest o 3-4 tygodnie wcześniejszy niż z siewu i sadzenia wiosennego. Do tej metody uprawy nadają się zwłaszcza odmiany wczesne i średniowczesne np. Rawska, Żytawska, Czerniakowska, Dako, Kristine, Flavo, Albion, Efekt, Fiesto, Corona, Hillton, Brenda, Spirit, Calypso, Clipper, Bila, Wenta.

Na przezimowanie i zbiór wiosenny uprawia się także pory. Nasiona porów wysiewamy na rozsadnik na początku maja. Nadają się do tego celu odmiany dobrze zimujące w gruncie np. Bartek, Carina, Blizzard, Clasina, Arkansas i Arcona. Rozsadę na miejsce stałe wysadza się w lipcu, wykorzystując wolne miejsca po zbiorze wczesnych warzyw np. kapusty, kalafiorów, sałaty, rzodkiewki, zielonego groszku. Jeśli na rozsadniku rośliny nie rosną zbyt gęsto, część rozsady można pozostawić dłużej i wysadzić dopiero w sierpniu.

Nawożenie mineralne pod pory stosuje się w dwóch dawkach: 500 g/10 m2 Azofoski lub MIS-3 przed sadzeniem rozsady na miejsce stałe i 300 g/10 m2 Azofoski lub MIS-3 pogłównie, wiosną po ruszeniu wegetacji. Rozsadę sadzi się w rozstawie 30x20 lub 40x15 cm.

Pory zbiera się wiosną następnego roku, jednak nie później jak do 15 maja, gdyż pozostawione dłużej wybijają w pędy kwiatostanowe. Nadmiar porów zebranych w połowie maja można zamrozić i użytkować aż do zbiorów z nasadzeń wiosennych.

Do uprawy ozimej, zwłaszcza w rejonach o łagodniejszych zimach nadają się też niektóre warzywa liściowe np. sałata, endywia, roszponka. Sałatę ozimą uprawiamy z rozsady przygotowanej na rozsadniku. Nasiona wysiewamy na początku września, a młode rośliny wysadzamy na miejsce stałe na początku października w rozstawie 30x25 cm. Aby zabezpieczyć je przed silniejszym mrozem i wysuszającymi zimowymi wiatrami dobrze jest przykryć zagon gałęziami, słomą, łętami ziemniaczanymi lub pomidorowymi. Okrycie zdejmuje się wczesną wiosną, gdy tylko ziemia zaczyna rozmarzać. Wtedy trzeba lekko zruszyć glebę i zastosować nawożenie pogłówne saletrą amonową 150 g/10 m2 lub Azofoską 300 g/10 m2. Można też przykryć rośliny niskim tunelem foliowym. Tą metodą można uprawiać takie odmiany sałaty jak: Nansena, Laredo, Reskia, Pia RZ.

Z siewu jesiennego można też uprawiać endywię. Jej wymagania oraz metody uprawy są takie same jak sałaty. Ze względu na silniejszy wzrost endywii, jej rozsadę sadzi się w rozstawie 40x30 cm. Gorzki smak liści endywii usuwamy poprzez bielenie, które wykonuje się na 2 tygodnie przed planowanym terminem zbioru. Zabieg ten polega na związaniu liści w górnej ich części, aby nie dopuścić światła do wnętrza rozsady. Wykonuje się go wtedy, gdy liście są suche, gdyż wilgotne mogłyby zagnić. Wewnętrzne liście rozety zmieniając barwę z zielonej na żółtą tracą także gorzki smak.

Roszponkę uprawia się z siewu nasion wprost do gruntu. Na zbiór zimowy i wczesnowiosenny nasiona siejemy we wrześniu w rzędy odległe co 15-20 cm. Rośliny wycina się w całości, a następnie obrywa liście, które użytkuje się jak sałatę. Przy sprzyjającej pogodzie zbiór można prowadzić przez całą zimę, a także wczesną wiosną.