Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Nietypowe metody uprawy warzyw

Warzywa odgrywają ważną rolę w naszym jadłospisie. Są cennym źródłem witamin, soli mineralnych i błonnika. Według zaleceń powinno się ich spożywać około 50 dag dziennie. Nic więc dziwnego, że działkowcy chętnie je uprawiają. Nieduże powierzchnie działek, chęć uprawy możliwie dużej liczby gatunków przy trosce o środowisko i wysoką wartość plonów powinny nas skłaniać do poszukiwania nietypowych metod uprawy.

Jednym z takich sposobów jest uprawa warzyw na podwyższonej grządce.

Zwykle postępuje się tak na działkach o wysokim poziomie wód gruntowych, na terenach podmokłych. Ta metoda umożliwia uzyskanie wyższych i wcześniejszych plonów niż przy tradycyjnej uprawie. Możliwe jest to dzięki podwyższeniu się temperatury podłoża od przeobrażającej się materii organicznej oraz wyższej koncentracji dwutlenku węgla w sąsiedztwie rosnących warzyw. Grządka taka zwiększa też powierzchnię upraw, gdyż jest jednocześnie specyficznym rodzajem kompostownika, na którym uprawia się warzywa.

Wysoka grządka zakładana jest na okres od czterech do sześciu lat. Po tym czasie materia użyta do jej budowy stanowi doskonałą ziemię ogrodową lub miejsce do nasadzeń wieloletnich warzyw lub krzewów owocowych. Najwłaściwszą porą do jej założenia jest termin luty-marzec lub ewentualnie późna jesień. Na czas zimy grządka wymaga okrycia ze słomy. Podwyższoną grządkę najlepiej jest usytuować w miejscu słonecznym, w kierunku północ-południe. Jej szerokość powinna wynosić od 120 cm do 160 cm, a długość może być dowolna. Na przeznaczonej pod nią powierzchni wykopuje się dół o głębokości 20-30 cm odpowiadający wymiarom grządki. Wydobytą ziemię lub darń układa się obok i później wykorzystuje do obsypania. Na dnie dołu należy umieścić siatkę drucianą dla ochrony przed gryzoniami. Na siatce układa się drenaż, który stanowią pocięte gałęzie, kawałki drewna i inne wolno rozkładające się materiały organiczne w pasie o szerokości 50 cm i wysokości około 40 cm. Następnie kładzie się około 15 cm grubości warstwę darni odwróconą do góry korzeniami lub warstwę trawy albo innego zielonego materiału np. z roślin motylkowych, na który dopiero sypie się ziemię. Kolejną około 25 cm warstwą będą liście i (lub) inne resztki organiczne zmieszane z niewielką ilością ziemi ogrodowej. Następnie układa się 15 cm warstwę niedojrzałego kompostu, a na wierzch mieszaninę około 50% dojrzałego kompostu i ziemi ogrodowej. Każdą warstwę należy ułożyć ściśle i nawilżać. Wysokość grządki wynosi około 100 cm, a po kilku tygodniach opada do około 30 cm. Grządka nadaje się do obsadzenia po około 3 tygodniach. Podwyższona grządka wymaga właściwego podlewania ze względu na drenaż utrudniający podsiąkanie wody. Można uprawiać na niej jednocześnie wiele roślin, zwykle jednak daje się pierwszeństwo gatunkom o większych wymaganiach cieplnych jak pomidor, papryka, oberżyna, melon, kawon i ogórek.

Podwyższony zagon różni się tym od grządki, że ma boczne ścianki wykonane z desek lub okrągłych bali drewnianych, które przypominają skrzynię inspektową. Koncepcja działania, sposób ułożenia warstw i zastosowane materiały są w obu przypadkach takie same. Niektóre warstwy są cieńsze, np. drenaż ale za to rozłożony na całej szerokości zagonu. Wysokość ułożonego zagonu wynosi około 70 cm.

Wielu działkowców posiada tunele foliowe lub szklarenki stwarzające możliwość uprawy warzyw pod osłonami. Przy wczesnych terminach uprawy konieczne jest zapewnienie korzeniom właściwej temperatury podłoża. Techniczne ogrzewanie jest kosztowne i przez działkowców rzadko stosowane. Bardzo korzystne jest natomiast biologiczne ogrzewanie gleby poprzez wykorzystanie podkładów grzejących wykonanych z produktów odpadowych jak słoma zbóż, kora i trociny. Po likwidacji takiej uprawy uzyskuje się bardzo wartościowy zhumifikowany nawóz organiczny, który można wykorzystać na działce.

Do uprawy warzyw na podkładach grzejących najlepsza jest słoma pszenna i żytnia sprasowana w prostokątne baloty, które układa się w rowy o szerokości 50-70 cm i głębokości od 1/3 do 1/2 wysokości balotu, wykopane w odległości 80 cm od ściany tunelu. Pod osłonami o szerokości np. 3,2 m można przygotować 2 zagony oddalone od siebie o 60 cm. Brzegi balotów obsypuje się ziemią z wykopów. Przed ułożeniem słomy, gdy gleba nie była zdezynfekowana, rów wykłada się folią tak aby jej brzegi wystawały 15 cm ponad powierzchnię. Na tak ułożonych zagonach rozsiewa się 0,01 kg azotu lub 0,05 kg suchego pomiotu kurzego na 1 kg słomy, które wmywa się niewielkimi dawkami wody, łącznie 5-7 litrów na 1 kg słomy. W ciągu kilku dni słoma zagrzewa się do temperatury 24-26 °C i wówczas układamy na niej dokładnie warstwę torfu niskiego lub podłoża ogrodniczego przygotowanego do uprawy. Dokładne okrycie słomy powoduje zwolnienie szybkości gorącej fermentacji, co chroni podłoże przed przegrzaniem oraz zapobiega uszkodzeniom rozsady przez ulatniający się z rozkładu słomy amoniak.

W miejscach gdzie będą sadzone rośliny formuje się kopczyki. Dla pomidora, papryki i oberżyny trzeba użyć 10-15 litrów, a dla ogórka, melona czy kawona 20 litrów podłoża na roślinę. Przymocowując roślinę do sznurka należy pozostawić go luźnym, żeby roślina nie została wyrwana gdy podkład grzejący „osiądzie".

Jako substrat do przygotowania podkładów grzejnych można też z powodzeniem użyć kory sosnowej, trocin lub mieszaniny kory sosnowej i trocin. Materiały te należy wcześniej wymieszać z 10% suchego pomiotu kurzego w stosunku objętościowym i ułożyć je w pryzmę o szerokości 150 cm i wysokości 80 cm oraz nawilżyć wodą tak, aż pomiędzy palcami pojawią się krople ze ściśniętego w dłoni podłoża. Gdy po 3-5 dniach temperatura w pryzmie osiągnie 30-40°C, wypełniamy tym podłożem uprzednio przygotowane rowy o szerokości 50-60 cm i głębokości 15-20 cm w ilości do 40 litrów dla ogórka, melona czy kawona i 20-30 pomidora, papryki i oberżyny na roślinę. Najpóźniej następnego dnia po zwilżeniu wodą i ugnieceniu podkładu, nakłada się warstwę przygotowanego do uprawy podłoża, w które wysadza się rozsadę.

Podkłady grzejące sporządzone z odpadów obróbki drewna mają początkowo temperaturę nieco niższą lecz utrzymują ją dłużej i pod koniec uprawy jest ona wyższa w porównaniu z podkładem ze słomy. Uprawiane w ten sposób warzywa rosną i plonują bardzo dobrze, gdyż w otaczającym je powietrzu znajduje się wyższa koncentracja dwutlenku węgla wykorzystywanego w procesie fotosyntezy, a wydzielającego się z humifikacji podkładów grzejących.

Warzywa można też uprawiać w pojemnikach o objętości około 10 litrów np. cylindrach o średnicy 20-22 cm i wysokości 20-25 cm, rękawach foliowych lub w workach foliowych. Na jedną roślinę powinno przypadać 10-30 litrów podłoża. Naczynia te można ustawiać pod osłonami lub na zewnątrz.