Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Ochrona roślin przed ślimakami

ślimak-ogrodowy-Warzywa, rośliny sadownicze, kwiaty a nawet zioła uprawiane na działkach są często niszczone przez ślimaki. W uprawach ogrodniczych występują zarówno ślimaki skorupkowe jak i nagie. Większość z nich to zwierzęta wszystkożerne zjadające pokarm roślinny i zwierzęcy. Chociaż jedne i drugie żerują na roślinach groźniejsze uszkodzenia powodują ślimaki nagie. Są bardziej ruchliwe niż ślimaki skorupkowe i mogą pokonywać duże odległości.

Przy masowym wystąpieniu ślimaków szkody są bardzo dotkliwie. Często niszczą całe zagonki młodych roślin całkowicie uniemożliwiając ich uprawę. Atakują także dojrzałe rośliny wygryzając nieregularne otwory w liściach, pędach, korzeniach, bulwach, kłączach i owocach. Często żerowanie ślimaków prowadzi do gołożerów, czyli całkowitego zniszczenia roślin. Ślimaki najchętniej zjadają miękkie części roślin: stożki wzrostu, liścienie, młode liście, pędy i przejrzałe owoce. Największe szkody powodują niszcząc siewki i sadzonki roślin.

Wśród występujących w ogrodach ślimaków nagich najpospolitszym i najgroźniejszym szkodnikiem roślin jest pomrowik plamisty - Deroceras reticulatum. Ślimak ten osiąga długość do 4,5 cm. Jego ciało jest krępe, pokryte ciemnobrunatnymi lub czarnymi plamami. Zimuje w postaci jaj i młodych osobników, dojrzewa latem i może rozwinąć 1-2 pokolenia w roku. Gatunek ten często pojawia się masowo i potrafi całkowicie zniszczyć kiełkujące i młode rośliny.

Innymi groźnymi szkodnikami w uprawach ogrodniczych są w ostatnich latach: ślinik wielki - Arion rufus i ślinik luzytański - Arion lusitanicus. Są to ślimaki nagie, osiągające długość do 15 cm. Wyglądem zewnętrznym prawie nie różnią się od siebie. Posiadają zmienne ubarwienie od pomarańczowego do prawie czarnego. Ślimaki te występują często masowo, głównie w miastach i ogrodach wyrządzając dotkliwe szkody. Niekiedy, w przypadku masowego pojawu, silne uszkodzenia roślin mogą powodować także inne ślimaki nagie takie jak: pomrowik Sturaniego, pomrowik mały, ślinik zmienny, ślinik ogrodowy i pomrów wielki a z ślimaków skorupkowych: ślimak winniczek, ślimak ogrodowy, ślimak zarostowy i ślimak gajowy.

Ślimaki żerują głównie w nocy. Są również aktywne podczas dnia przy pochmurnej, deszczowej pogodzie. Podczas suchej pogody przestają żerować i chronią się w kryjówkach. Dobre kryjówki zapewniają im rośliny uprawne tworzące zwartą masę liściową. Najczęściej jednak chronią się w zarośniętych miedzach, rowach, nieużytkach, pod resztkami roślinnymi, deskami, gruzem i kamieniami, w szczelinach gleby oraz w studzienkach i piwnicach. Ślimaki najliczniej rozwijają się w ogrodach położonych w pobliżu rzek i zbiorników wodnych, na glebach gliniastych i zawierających dużo humusu.

W przypadku licznego występowania ślimaków konieczna jest ochrona roślin przed ich żerowaniem. Nie jest ona łatwa, zwłaszcza wtedy gdy rozpoczyna się ją dopiero w chwili wystąpienia silnych uszkodzeń roślin. Zniszczenie tych szkodników jest trudne głównie dlatego, że przeżywają jaja i młode osobniki ukryte w glebie lub w zbutwiałych roślinach. W naturze ślimaki eliminowane są w dużym stopniu przez: drapieżne chrząszcze, żaby, ropuchy, jaszczurki, niektóre ptaki (krukowate, bażanty) i ssaki (jeże, krety, ryjówki). Jednak w większości ogrodów zwierząt tych jest zbyt mało aby mogły regulować liczebność populacji ślimaków.

Ochrona roślin przed szkodliwymi ślimakami powinna przede wszystkim opierać się na zabiegach higieniczno-agrotechnicznych, zmierzających do stworzenia im niekorzystnych warunków dla życia.

Zabiegi higieniczne to:

  • osuszanie zbyt wilgotnych ogrodów,
  • wykaszanie traw,
  • niszczenie chwastów rosnących w sąsiedztwie plantacji lub grządek,
  • usuwanie resztek roślinnych, kompostów i różnych przedmiotów leżących na ziemi (kamieni, desek, złomu). Są to doskonałe miejsca, gdzie ślimaki chronią się podczas dnia, gdzie składają jaja i przeżywają okres zimy.

Zabiegi agrotechniczne silnie ograniczające liczebność ślimaków to:

  • głęboki siew,
  • duży rozstaw roślin,
  • usuwanie głębokich szczelin, tuneli i korytarzy w glebie,
  • niszczenie chwastów i zbędnej roślinności na grządkach,
  • częste motyczenie i grabienie międzyrzędzi podczas słonecznej pogody. Głębokie spulchnianie i grabienie odchwaszczonej gleby powoduje wyrzucanie na jej powierzchnię jaj i młodych ślimaków, które szybko wysychają i giną.

Grządki roślin można chronić przed ślimakami obsypując je wkoło:

  • trocinami,
  • popiołem,
  • plewami jęczmienia,
  • parzącymi nawozami mineralnymi (superfosfat, kainit).

Substancje te odwadniają ciało ślimaków i szybko powodują ich śmierć, jednak są skuteczne tylko podczas bezdeszczowej pogody.

Bardziej trwałymi materiałami zabezpieczającymi rośliny przed ślimakami są:

  • gruboziarnisty żwir lub tłuczeń o ostrych krawędziach, które są dla ślimaków barierą trudną do przebycia.
  • Podczas słonecznej i suchej pogody zaleca się także posypywanie ścieżek, brzegów zagonków i międzyrzędzi kainitem pylistym lub wapnem palonym pylistym w dawce 4 kg/10m2. Zabieg opylania wykonuje się wieczorem, po wyjściu ślimaków z kryjówek. Zaleca się wykonanie dwóch zabiegów w odstępie pół do jednej godziny stosując jednorazowo połowę zalecanej dawki.

Obok wymienionych metod zwalczania ślimaków dobre wyniki w ograniczaniu ich liczebności można uzyskać stosując odławianie ślimaków na różne przynęty: otręby, liście roślin kapustnych, kawałki warzyw (ziemniaków, marchwi, buraków, fermentujące owoce). Przynęty te umieszczać należy wieczorem, na wilgotnej glebie, pod kawałkami desek, dachówek, płyt, mat itp. Dobrą substancją przynęcająca jest również piwo, które wlewa się do słoików wkopanych w ziemię. Gromadzące się w pułapkach ślimaki wybiera się w nocy lub o świcie i niszczy.

Jako przynęty można stosować preparaty przeznaczone do zwalczania ślimaków: Mesurol Schneckenkorn 04 GB, Anty-Ślimak Spiess 04GB lub Ślimakol 06 GB. W ogrodach z uprawami warzyw i roślin sadowniczych z uwagi na toksyczność tych środków chemicznych, można je stosować tylko w zamykanych pułapkach przynęcających. Kilkanaście granul preparatu wsypuje się do dużych podstawek pod doniczki lub innych naczyń. Naczynia przykrywa się obciążonymi deskami lub płytami pozostawiając 0,5 cm szczelinę, przez którą ślimaki przedostają się do wnętrza pułapek. Ustawia się je w zacienionych miejscach w kilku punktach działki. Przez kilka kolejnych dni należy wybierać z pułapek martwe ślimaki i wymieniać przynęty co 2-3 dni.

Najbardziej pracochłonną, jednak dającą doskonałe rezultaty metodą ograniczania liczebności ślimaków, jest ich systematyczne zbieranie wieczorem i rano lub w nocy. Siewki i sadzonki warzyw lub roślin ozdobnych można też chronić przed ślimakami dostarczając im alternatywnego pokarmu. W pobliżu roślin chronionych wysiewa się inne rośliny, szczególnie atrakcyjne dla ślimaków, takie jak na przykład lucerna, rzepak, łubin żółty, słonecznik