Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Szkodniki roślin iglastych

zawisak borowiecNa działkach i w ogrodach przydomowych znajduje się wiele różnych drzew i krzewów iglastych, na których co roku występuje szereg szkodliwych roztoczy i owadów. Wiele z nich jest bardzo groźnych i wymaga zwalczania, aby zachować pełną wartość dekoracyjna roślin. Artykuł ten przybliża tylko niektóre szkodniki, z którymi możemy się spotkać i podaje najprostsze metody ich zwalczania.

ROZTOCZA

przędziorek sosnowiec objawyW tej grupie szkodników, najczęściej spotykanym i najgroźniejszym jest przędziorek sosnowiec, którego larwy i osobniki dorosłe żerują na prawie wszystkich gatunkach krzewów iglastych, ale największe szkody wyrządzają na świerkach, szczególnie na świerku pospolitym odm. gniazdkowej 'Nidiformis' i świerku białym odm. stożkowatej 'Conica'. Objawy żerowania przędziorków są widoczne na igłach w postaci początkowo żółtych, mozaikowatych przebarwień, jednak później igły brązowieją i opadają, co łatwo dostrzec w lipcu-sierpniu. Na odmianie stożkowatej świerka, przędziorki rozpoczynają żerowanie od dołu krzewu i przesuwają się stopniowo ku wierzchołkowi, natomiast na świerku kłującym żerują od środka krzewu i przesuwają się stopniowo na zewnątrz korony. Z zimujących jaj pierwsze larwy wylęgają się już pod koniec kwietnia lub na początku maja i rozpoczynają żerowanie na igłach. W ciągu roku rozwija się kilka pokoleń. Na modrzewiach podobne uszkodzenia igieł powoduje przędziorek modrzewiowiec. U tego gatunku zimują także jaja na korze starszych pędów.

Zwalczanie przędziorków na roślinach iglastych najlepiej przeprowadzić w terminie zimowym, od listopada do marca, gdy temperatura powietrza jest wyższa niż 12°C. W tym celu krzewy należy opryskać preparatem zawierającym olej parafinowy np. Promanal 012 AL lub Floril 019 AL. Wiosną, po zakończeniu wylęgania się larw z jaj zimowych, co przypada zazwyczaj na połowę lub koniec maja, w zależności od roku i gatunku przędziorka, rośliny najlepiej opryskać mieszaniną preparatu Nissorun 050 EC (0,06%) i Talstar 100 EC (0,05%). W razie potrzeby zabieg można powtórzyć w okresie lata, ponieważ mieszanina ta niszczy wszystkie stadia rozwojowe przędziorka.

Na jałowcu rozesłanym pospolicie występuje szpeciel - rozetkowiec jałowcowy. Żeruje on przy podstawie igieł na pędach wierzchołkowych powodując zamieranie pąka wierzchołkowego, silne skrócenie międzywęźli, w wyniku czego tworzą się zbite rozety, a także na igłach - tworząc wyrostki o długości do 2 mm. Zwalczanie należy wykonać wczesną wiosną, w okresie wychodzenia szpecieli z zimowania, co przypada na początek maja. W tym celu krzewy należy opryskać dwukrotnie co 7-10 dni preparatem Talstar 100 EC (0,05%).

MSZYCE

Na roślinach iglastych żeruje kilkanaście gatunków mszyc, które różnią się wyglądem, rodzajem uszkodzeń i rozwojem biologicznym, a ich wspólną cechą jest duża szkodliwość.

Ochojnik świerkowo-modrzewiowyOchojnik świerkowo-modrzewiowy jest gatunkiem dwudomnym, u którego zimują na modrzewiu larwy. Z nich w kwietniu tworzą się samice, które przy podstawie igieł i wokół swego ciała składają liczne, żółtawe jaja. Z jaj lęgną się larwy, które żerują przez miesiąc pojedynczo na młodych igłach powodując ich kolankowate załamywanie i odbarwianie w miejscu żerowania. W czerwcu część z nich przekształca się w formy uskrzydlone i przelatuje na świerki. Pozostałe na modrzewiu mszyce okrywają się białą, woskową wydzieliną, pod którą żerują i rozmnażają się. Te, które przeleciały na świerki rodzą larwy, które, po zimowaniu, wiosną żerują na pąkach pędów wierzchołkowych. Pąk pod wpływem śliny mszycy przekształca się w okrągły, mały, jasnozielony galas, do którego wnikają wylęgłe z jaj larwy. Żerują one w nim aż do drugiej połowy czerwca. W tym czasie galas zwiększa swoje rozmiary osiągając średnicę 10-15 mm i zmienia barwę na kremową, a jednocześnie otwierają się poszczególne komory uwalniając dojrzałe larwy. One na powierzchni galasu zmieniają się w formy uskrzydlone i przelatują na modrzewie. Podobny rozwój przechodzi ochojnik świerkowy zielony. Jednak jego galasy na świerkach są znacznie większe i przypominają wyglądem mały ananas, a ponadto tworzone są przy podstawie pędu, a nie na jego wierzchołku jak to jest u ochojnika świerkowo-modrzewiowego.

Na jodłach występuje ochojnik jodłowy, który żeruje licznie na igłach. Początkowo na górnej stronie igieł tworzą się żółte rozmyte plamy, z czasem jednak igły brązowieją i opadają. Podobne uszkodzenia wczesną wiosną na świerkach powoduje mszyca zielona świerkowa. Jej larwy wylęgają się już w połowie kwietnia z jaj zimowych i intensywnie żerują na dolnej stronie igieł, a ponieważ są bardzo małe i zielone trudno jest je zauważyć. Na najmłodszych pędach sosen, kora pokrywa się białą wełnistą wydzieliną, pod którą ukrywają się i żerują do jesieni larwy i osobniki dorosłe ochojnika sosnowego. W wyniku intensywnego żerowania przyrosty są osłabione, często gubią igły i zamierają.

Dużą grupę mszyc stanowią miodownice tworzące gęste skupienia tzw. kolonie na pędach wierzchołkowych lub przy podstawie. Szczególnie niebezpieczna jest miodownica żywotnikowa, która żeruje na wielu odmianach jałowca wirginijskiego, żywotniku zachodnim i cyprysiku nutkajskim, powodując brązowienie i zamieranie pędów.

Zwalczanie. Rozwój ochojników dwudomnych można ograniczyć poprzez unikanie sadzenia świerków w pobliżu modrzewi. Chemiczne zwalczanie można przeprowadzić na wszystkich roślinach iglastych w dwóch okresach. Od późnej jesieni (listopada) do wczesnej wiosny (marca), niszcząc zimujące larwy lub samice ochojników zanim zdążą złożyć jaja. W tym okresie, krzewy należy opryskać preparatem Promanal 012 AL, Promanal 60 EC (2%) albo Floril 019 AL lub preparatem z grupy pyretroidów syntetycznych np. Fastac 100 EC (0,015%) lub Sumi-Alpha 050 EC (0,04%) albo pyretroidem naturalnym np. Spruzit 04 EC (0,1%). W okresie wegetacji, po wykryciu pierwszych mszyc, rośliny należy opryskać preparatem mszycobójczym. W przypadku mszyc nie okrytych wełnistym wojłokiem (mszyca świerkowa zielona, miodownice) może to być preparat Mszyca Stop AL, Pirimix AE, Savonil Super AL, jednak do zwalczania ochojników ukrytych pod wełnistą wydzieliną niezbędne są preparaty układowe takie jak, Confidor 200 SL (0,04%), Mospilan 20 SP (0,02%), Provado Plus AE.

CZERWCE

swierkowiec wiekszyŚwierkowiec większy żeruje na świerkach powodując zamieranie gałęzi, a nawet całych drzew. Górna strona ciała samicy tworzy rodzaj silnie wypukłej, czerwonobrązowej tarczki o średnicy do 5 mm. Przypomina ona wyglądem pąk, gdyż umiejscawia się przy podstawie pędu jednorocznego w okółku. Larwy żerują pod łuskami pąków lub na korze pędów oraz na dolnej stronie igieł. Podczas ich żerowania wydzielana jest obficie rosa miodowa, na której rozwijają się grzyby sadzakowe powodujące czernienie igieł. W ciągu roku rozwija się tylko jedno pokolenie. Podobne uszkodzenia na cisach powoduje misecznik cisowiec, a na żywotniku zachodnim misecznik tujowiec.

Dla jałowca wirginijskiego 'Skyrocket' i jałowca sabińskiego szczególnie groźnym szkodnikiem jest tarcznik jałowcowiec. Larwy i samice żerują gromadnie w kątach łuskowatych igieł i na korze pędów, powodując silne zahamowanie wzrostu pędów i ich krzywienie się, z czasem igły brązowieją, a pędy zasychają. Zimują samice, które w połowie maja rozpoczynają składanie jaj. Ciało samicy przykryte jest okrągłą, lekko wypukłą, białą tarczką średnicy od 1 -1,5 mm.

Mączystek jałowcowy żeruje w dużych koloniach na pędach jałowców, głównie jałowca pospolitego odmian kolumnowych 'Hibernica', 'Arnold' i odm. płożącej 'Repanda' powodując odbarwienie igieł i zamieranie pędów. Samica jest szerokoowalna, brązowawa, pokryta białym, mączystym nalotem woskowym, długości 3-4 mm.

Zwalczanie. Najlepszym terminem zwalczania czerwców jest okres wylęgania się larw z jaj i okres wędrowania młodych larw po krzewach, co przypada na czerwiec w przypadku tarczników i mączystków i na lipiec w przypadku miseczników. W tym czasie rośliny iglaste należy opryskać dwukrotnie co 2 tygodnie preparatem Confidor 200 SL (0,08%) lub Mospilan 20 SP (0,04%), albo Provado Plus AE. Znacznie wygodniejszym zabiegiem jest opryskiwanie krzewów zimą, od listopada do marca, przy temperaturze powyżej 12°C preparatem Promanal AF lub Promanal 60 EC (2%) w celu zniszczenia zimujących larw miseczników i tarczników lub samic mączystków.

BŁONKÓWKI

borecznik rudy larwyNa sosnach, głównie kosodrzewinie i sośnie górskiej, występuje borecznik rudy, którego larwy, począwszy od maja, gromadnie żerują powodując ogałacanie pędów z igieł. Larwy są zmiennej barwy, ale najczęściej są szarozielone z ciemnymi smugami wzdłuż grzbietu, osiągają długość 2,5 cm. Pod koniec czerwca schodzą do podłoża lub pozostają na krzewie, gdzie przepoczwarczają się w papierowych, jasnobrązowych kokonach. We wrześniu pojawiają się samice, które za pomocą pokładełka umieszczają pod skórką jaja, po kilka wzdłuż igły. Często na sosnach w oprzędzie żerują larwy osnui sadzonkowej i osnui czerwonogłowej, które zjadają igły a oprzęd wypełniają odchodami. Podobne uszkodzenia na świerkach powoduje zasnuja świerkowa.

Zwalczanie: po wykryciu pierwszych larw borecznika, krzewy należy opryskać preparatem o działaniu kontaktowym, najlepiej z grupy pyretroidów np. Decis 2,5 EC (0,05%). W przypadku osnuj i zasnuj, po wykryciu pierwszych oprzędów, należy je wyciąć i zniszczyć, najpóźniej do końca lipca.

MOTYLE

zwojka sosnoweczka objawyPędy sosny górskiej i kosodrzewiny są narażone na uszkodzenia powodowane przez gąsienice zwójki sosnóweczki. Po przezimowaniu w pąkach szczytowych, na początku maja wznawiają aktywność i żerują wewnątrz młodych pędów majowych, które zaginają się do dołu i zasychają. W czerwcu następuje przepoczwarczenie i po trzech tygodniach pojawiają się motyle. Samice składają jaja na łuski pąków lub do pochewek igieł, z których w lipcu wylęgają się gąsienice. Żerują one do października wewnątrz pąków i następnie zimują.

Zwalczanie: najprostszą metodą zwalczania jest sukcesywne usuwanie i palenie zaatakowanych pędów, w okresie od połowy maja do połowy czerwca, nie dopuszczając w ten sposób do wylotu motyli.