Hortologia.eu - Facebook  gplus32

Zapisz

Jak przeszczepiać drzewa owocowe?

szczepienie drzew porady ogrodnicze - Drzewa owocowe są uprawami wieloletnimi, stad często wynikają trudności z wprowadzeniem do ogrodu nowych, wartościowych odmian, a szczególnie tam, gdzie powierzchnia przeznaczona pod część sadowniczą jest ograniczona. Najszybszą metodą zmiany składu odmianowego naszych drzew jest ich przeszczepianie. W praktyce przeszczepianie drzew daje często lepsze wyniki (wysoki plon w krótkim czasie po przeszczepieniu), niż ich karczowanie i sadzenie drzew nowych. Przeszczepianie można również uznać za zabieg prowadzący do odmłodzenia drzewa, ponieważ silne skrócenie konarów szkieletowych przyczynia się do przedłużenia żywotności i produkcyjności drzew.

Najczęściej przeszczepia się jabłonie, rzadziej grusze. Można również przeszczepiać drzewa pestkowe (wiśnie, czereśnie, śliwy) jednak w tym przypadku zabieg taki wykonywany jest rzadko i należy przeprowadzać go tylko na drzewach młodych, przy zapewnieniu właściwej pielęgnacji. Do przeszczepiania nie nadają się drzewa odmian odznaczających się małą wytrzymałością na niskie temperatury, drzewa silnie opanowane przez choroby kory i drewna (tzw. raki drzewne) lub inne wyniszczające je choroby - np. srebrzystość liści oraz drzewa z uszkodzeniami mechanicznymi pnia i konarów szkieletowych.

Przy wyborze odmian do szczepienia należy zwracać uwagę na to, aby były one zdecydowanie lepsze od tych, na których zabieg ten będzie wykonywany. W praktyce oznacza to, że odmiany użyte do przeszczepiania wcześnie wchodzą w okres owocowania, owocują corocznie, charakteryzują się wysoką plennością lub wyższą odpornością na choroby itp.

TECHNIKA PRZESZCZEPIANIA

Drzewa młode - kilkuletnie można przeszczepiać w jednym roku, natomiast przeszczepianie drzew starszych (20-25-letnich) rozkładamy na dwa a nawet trzy lata - w pierwszym roku przeszczepiamy górną, a w drugim dolną część korony. Pozostawione w dolnej części konary i gałęzie spełniają ważną rolę w odżywianiu drzewa. Ponadto drzewo przeszczepiane w dwóch etapach łatwiej odbudowuje koronę, mniej drastycznie znosi ten zabieg oraz - co nie jest bez znaczenia - pozostawione gałęzie dostarczają jeszcze przez rok owoców.

Gałęzie przeznaczone do przeszczepiania skraca się zależnie od ich wieku, grubości i położenia od 20 do 50 cm, a konary dolne nawet do 80 cm. Ogólna zasada polega na tym, że gałęzie górne (w tym i przewodnik) skraca się silnie, a dolne należy pozostawić dłuższe. Gałęzie należy przycinać w miejscu gdzie kora jest gładka co ułatwia później założenie zrazów. Przeszczepiane drzewo po przycięciu konarów powinno w ogólnym zarysie przypominać kształtem szeroki stożek. Taki kształt zapewnia prawidłowe naświetlenie korony i będzie on miał korzystny wpływ na przyszłe owocowanie.

Jedną z zasad przeszczepiania jest dążenie do możliwie szybkiego odbudowania korony, dlatego też należy przeszczepiać możliwie dużą liczbę gałęzi. W procesie gojenia się ran dużą rolę odgrywa liczba założonych zrazów na gałęzi oraz jej średnica. Z tego względu nie należy przeszczepiać gałęzi grubszych niż 7-8 cm, a tam gdzie jest to możliwe należy zakładać 2-3, a nawet 4 zrazy na jednym przycięciu gałęzi.

Położenie zrazów na konarach decyduje o ich sile wzrostu oraz o stopniu zrośnięcia się z konarem. Najsilniej rosną i zrastają się zrazy założone po górnej stronie konarów. Zrazy umieszczone z boku lub od dolnej strony gałęzi rosną słabiej i łatwiej odłamują się, często nawet pod własnym ciężarem.

Zrazy należy zbierać ze zdrowych, owocujących drzew, wyróżniających się obfitym plonowaniem oraz dorodnymi owocami. Ze względu na możliwość przemarznięcia jednorocznych pędów w czasie zimy, zaleca się ich ścinanie po pierwszych silniejszych przymrozkach ale przed nadejściem mrozów. Przypada to zwykle na koniec listopada - początek grudnia. Jeśli zima jest łagodna, to wówczas zrazy można ścinać w lutym i w marcu, a niekiedy nawet bezpośrednio przed szczepieniem - jednak zebrane w tym terminie nie będą przechowywały się tak długo jak zrazy zebrane wcześniej. Do momentu szczepienia przechowuje się je w takich warunkach aby kora na pędach nie pomarszczyła się, a pąki były w stanie całkowitego uśpienia. Najlepszym miejscem do przechowywania zrazów jest zimna piwnica (temperatura 2-5°C).

Do najłatwiejszych metod szczepienia można zaliczyć kożuchówkę czyli szczepienie za korę. Oprócz łatwości wykonania, metoda ta zapewnia wysoki procent przyjęcia zrazów, możemy ją jednak zastosować dopiero po wznowieniu przez drzewa wzrostu. Popularnie mówi się, że u drzew ruszyły soki, co poznajemy po tym, że po nacięciu kory, można ją łatwo oddzielić od drewna. Z tego też względu metodą tą można przeszczepiać drzewa dopiero pod koniec kwietnia i w maju. Warunkiem powodzenia przy stosowaniu tej metody jest też przetrzymanie zrazów w stanie uśpienia aż do momentu szczepienia.

Zrazy powinny być dość grube, z dobrze wykształconymi pąkami. Przeznaczony do szczepienia zraz przycinamy nożem szczepakiem ukośnie w ten sposób aby długość przeciętej powierzchni wynosiła ok. 3 cm. Cięcie to należy wykonać jednym pociągnięciem noża, a jego powierzchnia powinna być gładka. Dolny pąk na zrazie powinien znajdować się w połowie długości cięcia po jego przeciwnej stronie. Korę na uprzednio przyciętym do odpowiedniej długości konarze nacina się nożem podłużnie, odchyla się jej brzegi i zraz wsuwa pod korę przykładając powierzchnię cięcia zraza do drewna konaru. Następnie oba komponenty obwiązuje się rafią lub folią, a odkryte powierzchnie ran zasmarowuje maścią ogrodniczą.