Wprowadzanie nowych krzewów do ogrodu to jeden z najbardziej satysfakcjonujących momentów dla każdego miłośnika zieleni. Odpowiednie sadzenie krzewów ozdobnych jest kluczowe dla ich zdrowego wzrostu, obfitego kwitnienia i długowieczności.
Choć proces ten może wydawać się skomplikowany, w rzeczywistości, przestrzegając kilku prostych zasad, każdy ogrodnik może osiągnąć sukces. Ten przewodnik przeprowadzi Cię krok po kroku przez najważniejsze kwestie, od wyboru terminu po pielęgnację.
Kiedy sadzić krzewy?
Wybór właściwego terminu sadzenia zależy głównie od typu krzewu, z jakim mamy do czynienia. Tradycyjny termin sadzenia krzewów ozdobnych zrzucających liście na zimę przypada na okres ich spoczynku, czyli jesienią. Wrzesień i początek października to idealny czas, ponieważ rośliny te mają jeszcze czas, aby dobrze zakorzenić się na nowym miejscu przed nadejściem mrozów. Większość gatunków najlepiej jest sadzić właśnie w okresie jesiennym.
Sadzenie wiosenne jest korzystniejsze jedynie dla roślin delikatnych i łatwo przemarzających, takich jak budleja czy magnolia, a także dla tych, które trudno przyjmują się po przesadzeniu, na przykład brzoza lub pigwowiec.
Największą elastycznością charakteryzują się krzewy kupione w pojemnikach. Te można sadzić w ogrodzie praktycznie przez cały sezon wegetacyjny. Należy jednak unikać sadzenia w czasie upalnych, suchych dni, by zminimalizować szok wodny dla rośliny.
Rodzaje materiału szkółkarskiego i ich wymagania
W szkółkach spotkamy krzewy w kilku głównych formach. Rośliny zimozielone (iglaste i liściaste) transpirują wodę przez cały rok, nawet zimą. Dlatego muszą być sprzedawane z bryłą korzeniową, co chroni je przed wysychaniem. Obecnie większość szkółek produkuje rośliny zimozielone w pojemnikach.
Można też spotkać krzewy produkowane w gruncie i sprzedawane z wykopaną, odkrytą bryłą korzeniową, która jest następnie balotowana, czyli zapakowana w worki z juty, folii lub siatki. Krzewy balotowane najlepiej jest sadzić po zakończeniu letniego wzrostu, we wrześniu i na początku października.
Kluczową informacją jest to, że bryłę korzeniową zabezpieczoną naturalną tkaniną z juty nie trzeba zdejmować przed sadzeniem, gdyż materiał ten po pewnym czasie sam rozłoży się w ziemi. Jeśli jednak bryłę zabezpiecza mocna, gęsta siatka, należy ją ostrożnie porozcinać.
Technika sadzenia - przygotowanie stanowiska i proces wsadzania
Zanim krzew zostanie posadzony w ogrodzie, należy przygotować mu odpowiednie stanowisko. Najważniejsza jest gleba, która musi mieć właściwą strukturę i zasobność, aby przez wiele lat zapewniać roślinie dobry dostęp do wody, powietrza i składników pokarmowych.
Przygotowanie Gleby
W nowo zakładanych ogrodach, gdzie żyzna warstwa gleby jest często zniszczona, trzeba włożyć wiele pracy w oczyszczenie terenu i usunięcie trwałych chwastów. Często konieczna jest częściowa wymiana ziemi lub solidne wzbogacenie jej nawozem organicznym i kompostem. Takie prace najlepiej wykonać na kilka miesięcy przed posadzeniem roślin.
W ogrodzie już zagospodarowanym, ziemia ogrodowa jest wystarczająco żyzna dla większości gatunków o przeciętnych wymaganiach i nie trzeba jej specjalnie przygotowywać. Wystarczy wykopać dołek nieco większy od bryły korzeniowej i na dno nasypać dobrze rozłożonego kompostu.
Krok po Kroku
Przed wyjęciem krzewu z doniczki lub odpakowaniem bryły korzeniowej, roślina musi być obficie podlana. Można zanurzyć pojemnik w wodzie do całkowitego nasączenia bryły, aby się nie rozsypywała.
Bryłę korzeniową umieszcza się w dołku równo z powierzchnią ziemi lub 2-3 cm głębiej (w przypadku roślin szczepionych i niektórych pnączy). Następnie obsypuje się ją żyzną ziemią ogrodową z wierzchniej warstwy lub przygotowaną wcześniej mieszanką ziemi z kompostem.
Po lekkim udeptaniu ziemi, roślinę należy obficie podlać. Wcześniejsze wykopanie dołka i wymieszanie ziemi z kompostem skraca czas sadzenia do minimum, dzięki czemu korzenie nie są narażone na wysychanie.
Pielęgnacja krzewu po sadzeniu
Pielęgnacja po posadzeniu jest równie ważna jak sam proces.
Przycinanie i Podlewanie
Krzewy liściaste zrzucające liście na zimę, sadzone z gołym korzeniem, należy przyciąć po posadzeniu, ograniczając długość pędów nawet o dwie trzecie. Ma to na celu zachowanie równowagi między wielkością części naziemnej a korzeniami. Rośliny uprawiane w pojemnikach nie muszą być przycinane po posadzeniu, chyba że zależy nam na ich rozkrzewieniu. Trzeba pamiętać o podlewaniu roślin, szczególnie w początkowym okresie wzrostu.
Ściółkowanie i Ochrona
Dobrze jest rozłożyć wokół krzewu ściółkę, aby ograniczyć parowanie wody i kiełkowanie chwastów. Krzewy świeżo posadzone na wiosnę dobrze jest zabezpieczyć przed silnie operującym słońcem, stosując cieniówkę z siatki.
Przesadzanie Starszych Krzewów
Wiele krzewów można przesadzać nawet w starszym wieku, pod warunkiem, że wykopie się je z odpowiednio dużą bryłą korzeniową i proporcjonalnie ograniczy wielkość korony. Należy jednak uważać na gatunki, które bardzo źle reagują na ten zabieg, takie jak magnolia czy tamaryszek, a także na zimozielone krzewy liściaste (np. różanecznik) i iglaste.
Przesadzanie Dwuetapowe
Przesadzanie większych, wrażliwych krzewów warto rozłożyć na raty. Wiosną należy okopać roślinę w odległości około 50 cm od osi krzewu. Zabieg ten przecina część korzeni, co zmusza je do rozgałęzienia się i utworzenia zwartej bryły korzeniowej. Chodzi o to, aby w przygotowywanej do wykopania bryle znalazło się jak najwięcej młodych korzeni, gdyż to one pobierają wodę i składniki pokarmowe.
Wykopanie i przeniesienie krzewu najlepiej wykonać pod koniec lata po zakończeniu wzrostu lub na wiosnę następnego roku (w przypadku iglaków wrażliwych na mróz). Należy to zrobić szybko, aby nie przesuszyć korzeni. Krzew ustawiamy w nowym dołku na takiej samej głębokości, na jakiej rósł poprzednio. Po wypełnieniu szczelin ziemią i podlaniu, formujemy wokół krzewu misę, w której będzie zbierać się woda. Dla zmniejszenia transpiracji, można przyciąć koronę.
Przesadzane krzewy trzeba systematycznie podlewać w ciągu następnych kilku tygodni, uzupełniając w razie potrzeby osiadającą ziemię.